«Αυτό το σκαρί είναι η ζωή μας»

«Όταν την περασμένη Δευτέρα ανέβηκα και πάλι, ύστερα από σαράντα επτά χρόνια, τη σκάλα του θρυλικού πλοίου “Λίμπερτι” στον Πειραιά έκλαψα πολύ. Έκανα μια βόλτα μόνος μου στο κατάστρωμα, μπήκα και πιο μέσα για να το ξαναδώ από κοντά!
Ξύπνησαν μέσα μου ωραίες αναμνήσεις, ζωή ολόκληρη σε βαπόρια σαν κι αυτό…».

Τους φιλοξένησε, δουλεύοντας σ΄ αυτό τις δεκαετίες του ΄50 και του ΄60. Σχεδόν μισό αιώνα μετά, στις 11 Ιανουαρίου, οι ίδιοι το υποδέχθηκαν όπως του άξιζε, με νοσταλγία. Άνθρωποι της θάλασσας, οι Έλληνες ναυτικοί- συνταξιούχοι πια – αντίκρυσαν και πάλι από κοντά ένα από τα μετρημένα στα δάκτυλα του ενός χεριού εναπομείναντα αμερικανικά φορτηγά πλοία τύπου Λίμπερτι. Κληρονομιά του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, άραξε

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ

Τα βαπόρια Λίμπερτι ήταν μετά τον πόλεμο το όχημα της ανασυγκρότησης του εμπορικού στόλου

πλέον οριστικά σε ελληνική προβλήτα αρχικά στην Ακτή Βασιλειάδη στον Πειραιά, μπροστά από το νέο κτίριο του υπουργείου Ναυτιλίας, με προοπτική να μετατραπεί μελλοντικά σε πλωτό Ναυτικό Μουσείο. «Ήμασταν εκεί, στο λιμάνι, μόλις το “SS Ηellas Liberty”, το παλιό “Αrthur Μ. Ηuddell”, έφτανε από τις ΗΠΑ! Εμείς το δέσαμε. Το συναίσθημα ήταν μοναδικό, ζήσαμε χαρές και δυσκολίες μαζί σε πλοία σαν κι αυτό! Σήμερα ο ναυτικός μπαρκάρει για πέντε, έξι μήνες κι έρχεται πίσω, σπίτι του. Εμείς τότε μέναμε τέσσερα ολόκληρα χρόνια σ΄ αυτά τα βαπόρια. Είναι η ζωή μας εκεί πέρα…» αναπολεί ο 67χρονος Δημήτρης Καραπιπέρης, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Συνταξιούχων Πλοιάρχων Εμπορικού Ναυτικού (ΠΕΣΠΕΝ).

Το πρώτο μπάρκο
Με καριέρα είκοσι πέντε χρόνων στα εμπορικά πλοία, δεν ξεχνά πως το «Λίμπερτι» ήταν- όπως λέει- το σχολείο για τη ναυτοσύνη του, όπως και πολλών άλλων ναυτικών. «Αφού τελείωσα πρώτα το εξατάξιο Γυμνάσιο, μπαρκάρισα στα δεκαεφτά μουδεκαπέντε αγγλικές λίρες ως πρώτο μισθό έπαιρνα! Σχολές δεν υπήρχαν τότε κι έτσι πήρα επιτόπου, ταξιδεύοντας από το 1958 ώς το 1962 με το πλοίο αυτό, τις βασικές γνώσεις μου ως δόκιμος πλοίαρχος προτού γίνω αξιωματικός, και αργότερα πλοίαρχος. Για την εποχή του ήταν πράγματι πρωτοποριακό καράβι, με τα πλέον εξελιγμένα όργανα, με όλα τα κομφόρ: ραντάρ, μαγνητική και γυροσκοπική πυξίδα, υδραυλικό τιμόνι, καλοριφέρ κι ανεμιστήρες. Ακόμα και με θαλασσοταραχή, έπρεπε μέσα σε μια ώρα να φορτώνουμε με ασφάλεια το εμπόρευμα και να αναχωρούμε για τον επόμενο προορισμό μας…» θυμάται σήμερα. Μέχρι και ρόλο… κασκαντέρ κλήθηκε να παίξει στην πραγματικότητα, με αγριεμένη- 8-9 Μπωφόρ- τη θάλασσα! «Μια φορά χρειάστηκε να με δέσουν οι συνάδελφοί μου από τη μέση μου με σχοινί για να κατεβώ, κρεμασμένος με αυτό, από τη γέφυρα του πλοίου, να καλύψω με μουσαμάδες τους ανεμοδόχους, γιατί τους είχαν σπάσει τα πελώρια κύματα! Όλα είχαν πλημμυρίσει. Να έβγαινες έξω στο κατάστρωμα δεν μπορούσες, θα σε παρέσυραν τα νερά! Εκεί, υπό τέτοιες αντίξοες συνθήκες είναι που γίνεσαι πραγματικός ναυτικός!» περιγράφει. Προηγουμένως, στο πρώτο κιόλας ταξίδι του με το τύπου Λίμπερτι πλοίο «Τίρυνς», ο κ. Καραπιπέρης βίωσε κι άλλες, αλησμόνητες, όπως σήμερα αποδεικνύονται, στιγμές. «Ταξιδεύαμε προς Ιαπωνία με ομίχλη όταν λίγο πριν από τη Γιοκοχάμα ένα ψαράδικο έπεσε επάνω μας. Σπεύσαμε τότε αμέσως να βοηθήσουμε στη διάσωση: ακόμα έχω στο μυαλό μου τις συγκλονιστικές ώρες αγωνίας των Γιαπωνέζων που κινδύνευαν. Ευτυχώς, τα καταφέραμε, τους σώσαμε όλους…».


Από το ναυτικό των ΗΠΑ στους Έλληνες εφοπλιστές

ΣΥΝΟΛΙΚΑ 2.710 ΒΑΠΟΡΙΑ του πολέμου ή πλοία της ελευθερίας (Λίμπερτι: ελευθερία) ναυπηγήθηκαν σε χρόνο ρεκόρ, μόλις σε τέσσερα χρόνια, για να χρησιμοποιηθούν άμεσα στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου από τους Αμερικανούς σε νηοπομπές, αλλά και για τη μεταφορά εφοδίων. «Τα περισσότερα από αυτά τελικά βούλιαξαν εν μέσω πολεμικών επιχειρήσεων.

Μεταπολεμικά ωστόσο, εκατό από όσα γλίτωσαν δόθηκαν από την κυβέρνηση των ΗΠΑ σε Έλληνες εφοπλιστές με ειδική συμφωνία, σε καλή τιμή και με την υποχρέωση να υψώσουν την ελληνική σημαία. Πολύς κόσμος, άνεργοι- μετά την καταστροφή του ελληνικού εμπορικού στόλου στη διάρκεια του πολέμουΈλληνες ναυτικοί βρήκαν τότε δουλειά σ΄ αυτά, έως και το τέλος της δεκαετίας του ΄60. Κατόπιν οι περισσότεροι, ανάμεσά τους και εγώ, πήγαμε σε άλλα πιο μεγάλα, ακόμα πιο μοντέρνα, αγγλικά, βαπόρια…» αναφέρει ο πρόεδρος της ΠΕΣΠΕΝ κ. Δημήτρης Καραπιπέρης, ο οποίος ξαναβρέθηκε απρόσμενα τετ-α-τετ με τα απομεινάρια της ναυτικής ιστορίας, χάρη στον εμπνευστή της ιδέας, εφοπλιστή κ. Σπύρο Πολέμη και τις ενέργειες του Ελληνοαμερικανού γερουσιαστή του Ρόουντ Άιλαντ κ. Λεωνίδα Ραπτάκη. Ο τελευταίος σε συνδυασμό με τη στήριξη και του πολιτειακού βουλευτή του Κονέκτικατ κ. Δημήτρη Γιάνναρου και τη χορηγία- δεκάδες εκατομμύρια δολάρια – Ελλήνων εφοπλιστών, όπως ο καπετάν Βασίλης Κωνσταντακόπουλος, έπεισε το Αμερικανικό Κογκρέσο να ψηφίσει το 2006 ειδικό νόμο. Με αυτόν εξουσιοδοτούσε τον πρόεδρο Μπους να παραχωρήσει ως δωρεά προς την Ελλάδα το «Αrthur Μ. Ηuddell», εκ των τριών τελευταίων στον κόσμο πλοίο τύπου Λίμπερτι (τα άλλα δύο είναι ήδη μουσεία), σε ένδειξη τιμής και μνήμης προς τους 2.000 Έλληνες ναυτικούς που έπεσαν ηρωικά μαχόμενοι στον Ατλαντικό κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.


Η ταυτότητα των Λίμπερτι

ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ
Καθελκύστηκε στις 23 Αυγούστου 1941, στο ναυπηγείο Νορθ Σαντς, στο Σάντερλαντ της Αγγλίας. Ονομάστηκε «Εμπάιρ Λίμπερτι» («Ελεύθερη Αυτοκρατορία») κι έδωσε το όνομά του διεθνώς και στον ομώνυμο ναυπηγικό τύπο.

ΤΑ ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ
Οregon Shipbuilding Co. ολοκλήρωσαν τη ναυπήγηση του πρώτου πλοίου σε 253 ημέρες, το δέκατο σε 154, το δέκατο ένατο σε 86 ημέρες. Το ναυπηγείο του Ρίτσμοντ στην Καλιφόρνια τα κατάφερε μέσα σε μόλις 16 ημέρες!

Λέγεται μάλιστα πως τα 250.000

μεταλλικά μέρη του «Ρόμπερτ Πίρι» συναρμολογήθηκαν μέσα σε 4 ημέρες και 15 ώρες!

ΟΙ ΕΡΓΑΤΕΣ
Από τους απασχολούμενους στα ναυπηγεία κατασκευής τους, μόνο ένας στους διακόσιους είχε δει προηγουμένως ναυπηγείο, ενώ το 25% από αυτούς δεν είχε δει προηγουμένως ούτε θάλασσα!