Επτά μήνες άφηναν την οικονομία να καταρρέει

Από τον περασμένο Ιούνιο γνώριζε η ελληνική κυβέρνηση- ή, τουλάχιστον, το οικονομικό επιτελείο- τον κίνδυνο υποβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας.

Παρ΄ όλα αυτά και ενώ επρόκειτο για μια εποχή που η Ν.Δ. προηγούνταν του ΠΑΣΟΚ, το σκάνδαλο του Βατοπεδίου δεν είχε ακόμη αποκαλυφθεί και η διεθνής οικονομική κρίση δεν είχε ξεσπάσει, δεν ελήφθη κανένα μέτρο πρόληψης της κατάστασης και «θωράκισης της ελληνικής οικονομίας», όπως ήταν η κυβερνητική έκφραση.

Το μόνο που έγινε, όταν πια πλησίαζε η Διεθνής Έκθεση της Θεσσαλονίκης, ήταν οι διαρροές του υπουργείου Οικονομικών περί των τεκμηρίων, που προκάλεσαν την οργή της κοινής γνώμης και πλέον- με διαφορετικά τα δεδομένα στο πολιτικό και οικονομικό σκηνικό- ήταν εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε προσπάθεια δημοσιονομικής πειθαρχίας χωρίς πολιτικό κόστος. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τον Ιούνιο τα επιτόκια για τον δανεισμό της χώρας από τις αγορές εξακοντίζονται στα ύψη (από 4,54% τον Απρίλιο και 4,74% τον Μάιο σε 5,17% τον Ιούνιο και 5,15 % τον Ιούλιο) χωρίς εμφανή αιτία, πέρα από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα για επικείμενη κρίση διεθνώς. Και πάλι, όμως, αυτό δεν εμφανίζεται να επηρεάζει τις άλλες χώρες της ευρωζώνης ιδιαίτερα, με εξαίρεση ενδεχομένως την Ιταλία. Κοινοτικές πηγές αποδίδουν την έκρηξη στα επιτόκια δανεισμού της χώρας στην αρχή του καλοκαιριού στο γεγονός ότι τότε κατέφθασαν- και έγιναν αντικείμενο επεξεργασίας – τα στοιχεία έκθεσης της ΕΚΤ υπό τον τίτλο «Δημοσιονομική διατηρησιμότητα και πολιτικές επιπτώσεις για την ευρωζώνη», που δημοσιοποιήθηκε πριν από τρεις ημέρες. Στην έκθεση αυτή διαφαίνεται καθαρά, λένε οι ίδιες πηγές, ότι τα δημόσια οικονομικά της χώρας καταρρέουν και δεν υπάρχει προοπτική βελτίωσης εάν δεν αλλάξουν ριζικά οι ακολουθούμενες πολιτικές- εάν δε ληφθούν μέτρα. Σημειώνεται, συνεχίζουν οι ίδιες πηγές, ότι η εικόνα δεν είναι καλή για το σύνολο των χωρών- μελών της ΟΝΕ (με εξαίρεση τη Φινλανδία), αλλά η Ελλάδα βρίσκεται με διαφορά στη χειρότερη θέση.

Την ίδια στιγμή, η έκθεση της ΕΚΤ για τα δημόσια οικονομικά και τις δυνατότητες διατηρησιμότητας των χωρών- μελών προοπτικά δείχνει εικόνες τραγελαφικές: εάν δεν αλλάξει η ακολουθούμενη πολιτική και δεν ληφθούν μέτρα, η Ελλάδα το 2050 θα έχει χρέος 554,6%! Το δε έλλειμμά της θα ανέλθει στο 40,8%! Και, βέβαια, θα βρίσκεται μακράν στη χειρότερη θέση από κάθε άλλη χώρα, σημειώνουν οι συντάκτες της έκθεσης.


Έρχονται χειρότερα μέτρα

ΟΤΑΝ ΤΟ καμπανάκι του Ιουνίου μετετράπηκε σε κόκκινο συναγερμό, λένε συνεργάτες του Πρωθυπουργού, η διεθνής οικονομική κρίση, το Βατοπέδιο κι οι δημοσκοπήσεις δεν επέτρεπαν περιθώρια για λήψη μέτρων – και αφήνουν να εννοηθεί ότι ο Πρωθυπουργός από τον Ιούνιο μέχρι και τουλάχιστον τα μέσα Νοεμβρίου δεν είχε ακριβή εικόνα των κινδύνων για την ελληνική οικονομία. Όμως, τότε συμβαίνουν ορισμένα σημαντικά εκ των υστέρων γεγονότα: το ένα είναι ότι ο κ. Καραμανλής συναντάται για πρώτη φορά ο ίδιος με τον διοικητή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ΖανΚλοντ Τρισέ. Το δεύτερο, ότι τουλάχιστον από τον Δεκέμβριο ο Πρωθυπουργός επικοινωνεί απευθείας με τον υποδιοικητή της ΕΚΤ Λουκά Παπαδήμο- άνθρωπο που είχε «χρεωθεί» ο κ. Αλογοσκούφης και που, όπως λένε τώρα στον σκληρό πυρήνα της κυβέρνησης, ο πρώην υπουργός Οικονομικών δεν κατάφερε να πείσει για τη βελτίωση της εικόνας της Ελλάδας. Και το τρίτο στοιχείο είναι η στενή συνεργασία του Πρωθυπουργού με τον Γιώργο Σουφλιά ο οποίος, βοηθούσης και της διαφορετικής οπτικής του στα θέματα οικονομίας σε σχέση με τον κ. Αλογοσκούφη, παρουσίασε διαφορετικά τα στοιχεία για την οικονομία στον πρόεδρο της κυβέρνησης.

Κομβική πάντως για την αντίστροφη μέτρηση στη θέση του Γιώργου Αλογοσκούφη ως τσάρου της οικονομίας υπήρξε η επικοινωνία Καραμανλή- Παπαδήμου, καθώς ο Πρωθυπουργός είχε πλέον στη διάθεσή του και τα στοιχεία για την ελληνική οικονομία και τις δυσοίωνες προοπτικές που προδιαγράφονταν. Πιο σημαντικό ακόμη, ο Λουκάς Παπαδήμος περιέγραψε και τι μέτρα θα έπρεπε να ληφθούν για να αποτραπούν τα χειρότερα- μέτρα που δεν ελήφθησαν και δεν έχουν ακόμη ληφθεί.