Σπίτι μου, σπιτάκι μου για το 84,6% των Ελλήνων

«Άρχισα ψάχνοντας ένα διαμέρισμα περίπου 90 τετραγωνικών στο κέντρο της Αθήνας για να είμαι κοντά στη δουλειά. Τελικά, όμως, κατέληξα να ψάχνω σε άλλη περιοχή. Όταν μάλιστα διαπίστωσα ότι οι τιμές των ακινήτων ήταν εξωφρενικά υψηλές, άρχισα να μειώνω και τα τετραγωνικά».

Πριν από περίπου τρία χρόνια, η κ. Μαρία Παπαζέκου αποφάσισε να αγοράσει το δικό της σπίτι. «Η απόφαση ήρθε σχεδόν αβίαστα. Εκείνη την περίοδο πλήρωνα ενοίκιο, για ένα διαμέρισμα 60 τ.μ., 500 ευρώ και ο ιδιοκτήτης θα το πήγαινε στα 600. Τότε ήταν που είπα να αγοράσω ένα σπίτι με δάνειο για να πληρώνω αντί του ενοικίου τη δόση της τράπεζας», λέει στα «ΝΕΑ». Οι περιοχές στις οποίες αρχικά κινήθηκε ήταν αυτές που βρίσκονταν πολύ κοντά στο κέντρο της πρωτεύουσας. «Κανένα όμως σπίτι, από όσα είδα, δεν με ικανοποίησε. Έτσι, “ανέβηκα” λίγο πιο πάνω: Καισαριανή, Βύρωνα, Γαλάτσι». Το σπίτι των ονείρων της βρέθηκε τελικά στην περιοχή του Καρέα. «Ένα διαμέρισμα δεκαετίας, 75 τ.μ., για το οποίο η δόση μου βγαίνει περίπου στα 800 ευρώ μηνιαίως».

Κοινωνία ιδιοκτητών.

Ένα κεραμίδι πάνω από το κεφάλι τους προσπαθούν να βάλουν όλο και περισσότεροι Έλληνες, οι οποίοι μπαίνουν στη διαδικασία να αγοράσουν σπίτι. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, άλλωστε, η ελληνική κοινωνία δεν είναι κοινωνία ενοικιαστών, αλλά ιδιοκτητών.

Η αγάπη του Έλληνα για το… κεραμίδι είναι γνωστή, λέει η ψυχολόγος κ. Μαριέττα Ρήγα- Πεπελάση. «Προτεραιότητα και κύριο μέλημα για τους περισσότερους από εμάς είναι η απόκτηση ενός σπιτιού. Άλλωστε, το σπίτι είναι για τους Έλληνες ιερός χώρος, μέσα στον οποίο θα αναπτυχθούν οι σχέσεις της οικογένειας».

Δεν είναι τυχαίο πάντως που οι Έλληνες κατέχουν, σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, τη δεύτερη θέση στην Ευρώπη- την πρωτιά κατέχει η Ισπανία με μικρή διαφορά μόλις 0,2%- σε ό,τι αφορά την ιδιοκατοίκηση: το 84,6% των κατοίκων της χώρας μας είναι ιδιοκτήτες κατοικίας. Την ίδια στιγμή το ποσοστό για την Ε.Ε. των 15 φθάνει το 64%.

Όπως σημειώνει ο κ. Στράτος Παραδιάς πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), το ποσοστό των Ελλήνων ιδιοκτητών πρώτης κατοικίας φθάνει το 83% σε πανελλήνια βάση. «Στην Αθήνα αλλά και τη Θεσσαλονίκη πέφτει λίγο, καθώς 6 στους 10 είναι ιδιοκτήτες κατοικίας, ενώ οι υπόλοιποι ενοικιαστές. Αλλά και αυτή η αναλογία σιγά σιγά αλλάζει, με τους περισσότερους να στρέφονται στην αγορά σπιτιού».

Πότε, όμως, οι Έλληνες μπαίνουν στη διαδικασία να αγοράσουν κατοικία; Όπως σημειώνουν οι ειδικοί, κάποτε οι νέοι άρχιζαν πιο νωρίς να ψάχνουν για δικό τους σπίτι. «Σήμερα, όμως, ζώντας σε μια υπερπροστατευτική κοινωνία με τους γονείς να φροντίζουν για όλα, δύσκολα αποφασίζουν να ανοίξουν το δικό τους σπιτικό». Το καθοριστικό σημείο είναι όταν φθάνουν σε ηλικία γάμου, όπου πια παίρνουν την απόφαση μαζί με τον σύντροφο.

Στροφή στα 70 τ.μ. Πωλείται μεζονέτα 120 τ.μ, με τέσσερα υπνοδωμάτια, δύο μπάνια, τζάκι και θέση πάρκινγκ στην Κηφισιά»: Η απόκτηση του συγκεκριμένου διαμερίσματος θα ήταν επιθυμία των περισσότερων υποψήφιων αγοραστών. Ωστόσο, η πραγματικότητα απέχει πολύ από τις επιθυμίες όσων σκέφτονται να αγοράσουν κατοικία. Κι ενώ τη δεκαετία του ΄90 μέχρι και τις αρχές του 2000, το «μοντέλο» του σπιτιού που είχε ιδιαίτερη πέραση ήταν αυτό των 100-110 τ.μ., σήμερα φαίνεται πως υπάρχει μια μαζική στροφή σε κατοικίες των 60-70 τ.μ, με δύο υπνοδωμάτια. Οι λόγοι είναι, όπως λένε άνθρωποι της αγοράς, κυρίως οικονομικοί, με τις τιμές στις κατοικίες σε πολλές περιπτώσεις να είναι απρόσιτες.

Σύμφωνα με έρευνα που πραγματοποίησε τον Νοέμβριο του 2008 το Τμήμα Στατιστικής του Οικονομικού Πανε

Το καθοριστικό σημείο για αγορά ακινήτου είναι όταν φθάνουν σε ηλικία γάμου, όπου παίρνουν την απόφαση μαζί με τον σύντροφο

πιστημίου Αθηνών, περίπου τρεις στους δέκα συμμετέχοντες, ηλικίας 30- 44 ετών, έχουν αποκτήσει σπίτι με δάνειο. «Αυτό που μας εντυπωσίασε, όμως, βλέποντας τα αποτελέσματα της έρευνας είναι ότι οι νέοι σε ηλικία ιδιοκτήτες κατοικίας, την απέκτησαν με δανεισμό από την τράπεζα.

Αντίθετα, όσο ανεβαίνουμε σε ηλικία, οι ιδιοκτήτες απαντούν ότι δεν χρειάστηκε κάποιο στεγαστικό δάνειο, αλλά οι οικονομίες των προηγούμενων ετών ήταν αρκετές για να καλύψουν το κόστος αγοράς», σημειώνει ο επικεφαλής της έρευνας, διευθυντής μεταπτυχιακών προγραμμάτων και πρόεδρος του Τμήματος Στατιστικής καθηγητής Επαμεινώνδας Πανάς.

Κριτήριο η τιμή. Το κριτήριο που καθορίζει την αγορά μιας κατοικίας είναι κυρίως η τιμή. Όπως σημειώνει ο κ. Γιάννης Ρεβύθης πρόεδρος μεσιτών Αττικής, η μέση ελληνική οικογένεια ενδιαφέρεται για κατοικίες, η τιμή των οποίων δεν ξεφεύγει από τις 200.000- 250.000 ευρώ. «Είναι μεγάλη η ζήτηση σε κατοικίες και διαμερίσματα πενταετίας ή δεκαετίας στις περιοχές που εκ των πραγμάτων είναι ακριβές, ιδιαίτερα αυτές των βορείων προαστίων. Αντίθετα, σε πιο λαϊκές περιοχές, όπως για παράδειγμα τα Άνω Λιόσια ή τη Δραπετσώνα, οι υποψήφιοι αγοραστές επιλέγουν συνήθως νεόδμητες κατοικίες γιατί είναι πιο φθηνές συγκριτικά με άλλες περιοχές». Σημαντικό ρόλο πάντως, λίγο πριν μπουν οι υπογραφές στα συμβόλαια, παίζει και το κατά πόσο η περιοχή έχει ικανοποιητικό συγκοινωνιακό δίκτυο και κυρίως σταθμούς του Μετρό.

Οι ανέσεις. Ο κ. Κωνσταντίνος Στατήρας μαζί με τη σύντροφό του άρχισαν περίπου δύο μήνες πριν από τις γιορτές μια πρώτη έρευνα αγοράς κατοικίας. «Είδαμε τουλάχιστον 10 διαμερίσματα καινούργια αλλά και παλιά στη Νέα Σμύρνη, περιοχή στην οποία θέλουμε να μείνουμε. Ωστόσο, αποφασίσαμε να εστιάσουμε κυρίως σε νεόδμητο, το οποίο να πληροί κάποιες προϋποθέσεις, όπως η θέση πάρκινγκ, η αντισεισμική προστασία αλλά και η δυνατότητα για τοποθέτηση φυσικού αερίου αργότερα», δηλώνει. Προσθέτει δε ότι το ιδανικό σπίτι θα είναι τουλάχιστον 75 τ.μ., με δύο υπνοδωμάτια.

Η οικονομική κρίση των τελευταίων μηνών, πάντως, φαίνεται ότι έχει επηρεάσει τους Έλληνες και στην αγορά κατοικίας. Στην πρόσφατη έρευνα του Τμήματος Στατιστικής, οι περισσότεροι συμμετέχοντες απάντησαν αρνητικά στην ερώτηση εάν σκοπεύουν να αγοράσουν σπίτι μέσα στην επόμενη διετία.


Αίσθημα σταθερότητας και ασφάλειας

Η αγορά ενός σπιτιού είναι μία πράξη, η οποία ενισχύει το αίσθημα της σταθερότητας και της ασφάλειας. «Ο ιδιοκτήτης μίας κατοικίας αισθάνεται εξασφαλισμένος, ότι κανείς και τίποτα δεν μπορεί να τον πετάξει από το σπίτι του. Δεν είναι “στο νοίκι”», σημειώνει η ψυχολόγος κ. Μαριέττα Ρήγα- Πεπελάση. Στις μέρες μας πάντως, όπως προσθέτει, το σπίτι έχει γίνει κι ένα σύμβολο κυριαρχίας και δύναμης. «Γι΄ αυτό και είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί στην επιλογή του κατάλληλου σπιτιού».

Αρκετές είναι πάντως οι οικογένειες που φροντίζουν να εξασφαλίσουν και τα παιδιά τους. «Θέλουν να δουν εξασφαλισμένα τα παιδιά τους, δίνοντάς τους ένα σπίτι, για να μην περάσουν ουσιαστικά τις αγωνίες και τις δυσκολίες που πέρασαν οι ίδιοι για να αποκτήσουν κατοικία». Για όσους νέους όμως οι γονείς δεν είχαν την οικονομική ευχέρεια να τους προσφέρουν δικό τους σπίτι, «οι τράπεζες παίζουν κατά κάποιον τρόπο τον ρόλο της οικογένειας».