Στεγνώνουν από ρευστό και έργα

Λουκέτο έχει βάλει τα τελευταία χρόνια μία στις δύο κατασκευαστικές επιχειρήσεις της χώρας, ενώ το φάσμα της πτώχευσης πλανάται πάνω από εκατοντάδες επιχειρήσεις του κλάδου, οι οποίες έχουν ξεμείνει από ρευστό, είτε λόγω έλλειψης κατασκευαστικού έργου είτε λόγω χρηματοδοτικού εμπάργκο από τις τράπεζες. Την ίδια ώρα και επειδή η «φτώχεια φέρνει γκρίνια», στον κατασκευαστικό κλάδο της χώρας έχει ξεσπάσει ένας ιδιόμορφος εμφύλιος πόλεμος. Οι μικρού μεγέθους εταιρείες ζητούν από την κυβέρνηση πάγωμα ή συρρίκνωση κάποιων από τα μεγάλα έργα και άνοιγμα στην κατασκευή υποδομών στην επαρχία μικρομεσαίου προϋπολογισμού. Μόνον έτσι- υποστηρίζουν τα συνδικαλιστικά τους όργαναθα μπορέσουν να επιβιώσουν και να σταματήσουν το τσουνάμι των λουκέτων που έχει ενσκήψει στον κλάδο.

Από την πλευρά του το συνδικαλιστικό όργανο των μεγάλων- ο Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών Ανώτατης Τάξης (ΣΤΕΑΤ) – έχει διαφορετική άποψη και με φόντο την επιτάχυνση κατασκευής των μεγάλων έργων κατηγορεί την κυβέρνηση ότι «αν από τα 28 δισ. που έδωσε στις τράπεζες αφαιρούσε τα 3 δισ. ευρώ και τα πρόσθετε στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, θα πρόσφερε μια βαθιά ανάσα στον κατασκευαστικό κλάδο και γενικότερα στο σύνολο της ελληνικής οικονομίας». Καθυστέρηση στις πληρωμές
Παράλληλα, καταγγέλλει την κυβέρνηση ότι όχι μόνον έχει κάνει φτωχότερο το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων της χώρας- η πτώση το 2009 του ΠΔΕ ως ποσοστό επί του ΑΕΠ είναι 12,8% σε σχέση με το 2008 και 33,3% σε σχέση με το 2004 -, αλλά επιπλέον δεν πληρώνει στην ώρα τους εκείνες τις κατασκευαστικές εταιρείες οι οποίες έχουν ήδη ολοκληρώσει εδώ και καιρό δημόσια έργα.

Μάλιστα, οι μεγαλοεργολάβοι της χώρας υποδεικνύουν στην κυβέρνηση να ακολουθήσει το παράδειγμα άλλων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων οι οποίες προχωρούν σε μεγάλα προγράμματα δημοσίων έργων δεκάδων δισ. ευρώ για την τόνωση της οικονομίας τους και για την ενίσχυση της απασχόλησης, απαντώντας ενεργητικά στην κρίση, ενώ στις ΗΠΑ το αντίστοιχο πρόγραμμα που εξαγγέλθηκε από τη νέα ηγεσία της είναι κολοσσιαίο. Οι μεγαλοεργολάβοι
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΤΕΑΤ κ. Γ. Συριανό, «η επιλογή για ενίσχυση των τραπεζών αποδείχθηκε διεθνώς ότι απέτυχε να λειτουργήσει αποτρεπτικά για την κρίση, που οι ίδιες δημιούργησαν». Αν οι ενισχύσεις έφθαναν στην πραγματική οικονομία μέσω της ενίσχυσης όλων των κλάδων με κεφάλαια κίνησης, τα πράγματα θα ήταν ενδεχομένως διαφορετικά.

Ο ΣΤΕΑΤ τα βάζει ακόμη και με τις τράπεζες τις οποίες κατηγορεί ότι έχουν συρρικνώσει δραστικά τη χρηματοδότησή τους προς τις τεχνικές εταιρείες «με την κατακόρυφη μείωση των πλαφόν των δανείων χορηγήσεων και την αντίστοιχη σημαντική αύξηση των επιτοκίων, ώστε τα έσοδα των τραπεζών να παραμένουν σταθερά και τα χρήματα στα θησαυροφυλάκιά τους». Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Αλλαγή του πολιτικού σχεδιασμού για τα δημόσια έργα, με μετατόπιση του κέντρου βάρους από τα μεγάλα στα μικρομεσαία έργα υψηλής προστιθέμενης αξίας για τις τοπικές κοινωνίες, ζητούν οι μικρομεσαίες εργοληπτικές επιχειρήσεις, προκειμένου να μπορέσουν να επιβιώσουν από την οικονομική κρίση.

«Οι μικρομεσαίες εργοληπτικές επιχειρήσεις της Βόρειας Ελλάδας σβήνουν νομοτελειακά η μία μετά την άλλη, αφού δεν υπάρχει ζωτικός χώρος για την ανάπτυξή τους, με τα έργα να ανατίθενται σε πολύ λίγες, μεγάλες, κατασκευαστικές εταιρείες», επισημαίνει μεταξύ άλλων ο πρόεδρος του Συνδέσμου Πιστοποιημένων Εργοληπτών Δημοσίων Έργων και Τεχνικών Επιχειρήσεων Θεσσαλονίκης- Κεντρικής Μακεδονίας (ΣΠΕΔΕΘ) κ. Γιώργος Γάγαλης. Οι μικρομεσαίοι εργολάβοι ζητούν από το κράτος «να μειώσει τα έργα των μεγάλων, για να επιβιώσουν και οι μικρές επιχειρήσεις της Περιφέρειας, οι οποίες μπορούν να παράγουν φθηνότερα δημόσια έργα και να συμβάλλουν ταυτόχρονα στην ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, με τη διατήρηση θέσεων εργασίας, τη διάχυση των διατιθέμενων κονδυλίων στις τοπικές αγορές, μέσω των εργαζομένων, των υπεργολάβων και των προμηθευτών».

Οι μικρομεσαίες εργοληπτικές επιχειρήσεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου προειδοποιώντας την κυβέρνηση ότι αν δεν αλλάξει η πολιτική της απέναντι στον κατασκευαστικό κλάδο, μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2009 θα «σκάσουν πολλά νέα κανόνια».

Σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου, τα τελευταία δύο χρόνια υπάρχει 55% μείωση της δραστηριότητας των εταιρειών/μελών του, ενώ από τα σημερινά 1.401 εγγεγραμμένα μέλη του Συνδέσμου, ταμειακώς ενήμερα είναι τα 763, έναντι 1.300 το 2004. Επισημαίνεται ότι ο ντε φάκτο αποκλεισμός των μικρομεσαίων από την πίτα των δημοσίων έργων οφείλεται, μεταξύ άλλων, και στο γεγονός ότι σήμερα το 60% των έργων του ΥΠΕΧΩΔΕ είναι κόστους άνω των 50 εκατ. ευρώ, κάτι που σύμφωνα με τον νόμο αποκλείει τους μικρομεσαίους εργολήπτες από τη διανομή της πίτας.


Οικονομικό αδιέξοδο και πτωχεύσεις

Στελέχη της αγοράς, αναφερόμενα στη δραματική κατάσταση που επικρατεί στον κατασκευαστικό κλάδο, επικαλούνται τις πτωχεύσεις και το οικονομικό αδιέξοδο που αντιμετωπίζουν οι κατασκευαστικές εταιρείες και επισημαίνουν ότι στα ήδη γνωστά κρούσματα θα προστεθούν σύντομα και άλλα.

Τελευταίο κρούσμα ήταν η βορειοελλαδίτικη εταιρεία Αφοί Μεσοχωρίτη, η οποία αποτέλεσε την τρίτη κατά σειρά (οι άλλες δύο ήταν η Διεκάτ και η Βetanet) κατασκευαστική εταιρεία που υπέβαλε στους τελευταίους μήνες αίτηση για υπαγωγή στο άρθρο 99 του νέου Πτωχευτικού Κώδικα. Τα προβλήματα ρευστότητας που αντιμετωπίζει η εταιρεία δεν ξεπεράστηκαν και έτσι κατέστη υποχρεωτική η αίτηση πτώχευσης. Η διοίκηση της εταιρείας αποδίδει την κατάσταση αυτή σε τρεις παράγοντες:

στην αύξηση των τιμών του πετρελαίου (παρά την πρόσφατη πτώση τους παραμένουν σε υψηλότερα επίπεδα από προηγούμενα έτη), στην καθυστέρηση πληρωμών από το Δημόσιο, που αποτελεί τον βασικότερο πελάτη της εταιρείας Αφοί Μεσοχωρίτη, αλλά και στην αδυναμία εξασφάλισης περαιτέρω χρηματοδότησης από τις τράπεζες.