Εμπορικά κέντρα μαγνήτης για καταναλωτές

Περισσότεροι από 600.000 καταναλωτές πέρασαν τις τελευταίες ημέρες τις πόρτες των μεγάλων εμπορικών κέντρων και των πολυκαταστημάτων ενώ οι μικρομεσαίοι μιλούν για τον χειρότερο Δεκέμβριο των τελευταίων ετών από πλευράς τζίρου. Ακόμα και την περασμένη Κυριακή, που τα καταστήματα στο κέντρο της Αθήνας ήταν ανοιχτά, δεν είδαν τις πωλήσεις τους να αυξάνονται. Το εμπορικό κέντρο Μall στο Μαρούσι, το Αthens Ηeart στην Πειραιώς, το Αvenue στην Κηφισίας, το Golden Ηall στην Κηφισίας, αλλά και τα πολυκαταστήματα Αttica και Νοtos στο κέντρο της Αθήνας κατέκτησαν τη μερίδα του λέοντος από την πίτα της αγοράς, καθώς συγκέντρωσαν και φέτος το ενδιαφέρον χιλιάδων καταναλωτών που επέλεξαν να κάνουν σε αυτά τις αγορές τους και να ψυχαγωγηθούν στις εορταστικές εκδηλώσεις που διοργανώθηκαν.

Αντίθετα, εμπορικές πιάτσες τόσο στην καρδιά της Αθήνας όσο και στις περιφερειακές αγορές του Χαλανδρίου, του Αμαρουσίου, της Κηφισιάς, της Γλυφάδας, του Κορυδαλλού και του Περιστερίου μέτρησαν λιγότερους επισκέπτες από πέρυσι. Όπως τονίζουν παράγοντες της αγοράς, για μια ακόμα χρονιά η εμπορική κίνηση στους ναούς της σύγχρονης κατανάλωσης επιβεβαίωσε ότι οι αγοραστικές συνήθειες των καταναλωτών της Αττικής αλλάζουν συνεχώς και το ενδιαφέρον τους

Τ ο εμπορικό κέντρο Τhe Μall στο Μαρούσι, το Αthens Heart στην Πειραιώς, το A venue και το Golden Ηall στην Κηφισίας και τα πολυκαταστήματα Αttica και Νοtos στο κέντρο της Αθήνας απέσπασαν τη μερίδα του λέοντος από την πίτα της αγοράς

στρέφεται προς τα εμπορικά κέντρα. Οι μικρομεσαίοι έμποροι του κέντρου της Αθήνας κάνουν λόγο για τον φτωχότερο Δεκέμβριο των τελευταίων ετών, επειδή η οικονομική κρίση, τα επεισόδια αλλά και η είσοδος στην αγορά νέων εμπορικών κέντρων ανέτρεψαν τις ισορροπίες και άλλαξαν ριζικά τον χάρτη της αγοράς. Σε μια περίοδο που το διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών έχει μειωθεί σημαντικά, οι έμποροι είδαν τον αριθμό των πελατών που πέρασαν τις πόρτες των καταστημάτων τους να μειώνεται και τον τζίρο τους να είναι ακόμα και πάνω από 30% χαμηλότερος σε σχέση με πέρυσι. Όπως λέει ο Νίκος Γιαννέτος, μέλος του Εμπορικού Συλλόγου της Αθήνας, «κόσμος υπήρχε στους δρόμους της Αθήνας τις προηγούμενες ημέρες. Η κίνηση ήταν αυξημένη, αλλά οι καταναλωτές δεν ψώνιζαν όπως άλλες χρονιές. Αρκούνται στα άκρως απαραίτητα είδη, δεν σπαταλούν, ψάχνουν για το φθηνότερο. Είναι αρκετοί που μας λένε ότι έχουν μια οικονομική άνεση, αλλά δεν χαλάνε τα χρήματά τους, καθώς αισθάνονται ανασφαλείς».

Την ίδια περίπου εικόνα μεταφέρει και ο πρόεδρος του Συνδέσμου Λιανικών Επιχειρήσεων Ελλάδος, Θεόδωρος Βάρδας, λέγοντας ότι «τώρα που έχουμε μια πιο σαφή εικόνα για την πορεία των πωλήσεων στο λιανεμπόριο τον μήνα Δεκέμβριο, η πτώση του τζίρου υπολογίζεται στην καλύτερη περίπτωση σε 30% σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2007 και στη χειρότερη περίπτωση σε 50%».

Κοσμοσυρροή στα εμπορικά κέντρα
Από την άλλη, καλύτερος φαίνεται να είναι ο απολογισμός για τα εμπορικά κέντρα και τα πολυκαταστήματα. Πρωταθλητής στην επισκεψιμότητα των καταναλωτών αναδείχθηκε τα φετινά Χριστούγεννα το εμπορικό κέντρο Μall. Σύμφωνα με πληροφορίες, το μεγαλύτερο εμπορικό κέντρο στην Αττική φιλοξένησε περισσότερους από 400.000 επισκέπτες. «Η επισκεψιμότητα ήταν πολύ μεγαλύτερη και από την περυσινή», επισημαίνει ο επικεφαλής του Μall κ. Νίκος Ξεθάλης. Όμως οι έμποροι που διαθέτουν καταστήματα στο συγκεκριμένο εμπορικό κέντρο παρατηρούν ότι «ο κόσμος ήταν συγκρατημένος στις αγορές του». Ο τζίρος του Μall θα κλείσει φέτος- παρά την κρίσημε αύξηση, αν και μικρότερη από αυτή των περασμένων ετών. Άλλωστε η επισκεψιμότητα στο Μall οφείλεται σε μεγάλο βαθμό και στη δυνατότητα ψυχαγωγίας που προσφέρει το εμπορικό κέντρο, χάρη στις κινηματογραφικές αίθουσες και τα εστιατόρια, τα οποία αναδεικνύονται ιδιαίτερα δημοφιλή τις γιορτινές ημέρες. Αν και μικρότερη η προσέλευση στο νέο Golden Ηall, έδωσε φέτος- πρώτη χρόνια λειτουργίας του- «θετικά μηνύματα» στους εμπόρους που διατηρούν σε αυτό καταστήματα αλλά και στους διαχειριστές του εμπορικού κέντρου. Τις παραμονές των Χριστουγέννων το κατώφλι του νέου εμπορικού κέντρου πέρασαν περισσότεροι από 50.000 επισκέπτες, διπλάσιοι από τους 25.000 επισκέπτες που κατέκλυσαν τις πρώτες δύο ημέρες της λειτουργίας το νέο εμπορικό κέντρο της Lamda Development στις εγκαταστάσεις του πρώην Διεθνούς Κέντρου Τύπου- ΙΒC στη Λεωφόρο Κηφισίας στο Μαρούσι. Μάλιστα όσοι ήταν ανάμεσά τους διαπίστωσαν ότι πρόκειται για «κάτι τελείως διαφορετικό για τα ελληνικά δεδομένα». Αποτελεί άλλωστε, όπως δείχνει και η διαμόρφωση και διακόσμηση των χώρων του, την πρώτη κλειστή «exclusive» αγορά ισχυρών διεθνώς επωνυμιών στην ελληνική πρωτεύουσα. Οι ισχυρές μάρκες έχουν τοποθετηθεί στον πρώτο όροφο του κέντρου σε μια προσπάθεια να παραπέμψουν στις ακριβές πιάτσες των μεγάλων ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Η εταιρεία προβλέπει επισκεψιμότητα γύρω στα 7- 8 εκατ. ανθρώπων τον χρόνο. Όπως παρατηρεί ο κ. Κωνσταντίνος Λαμπρόπουλος, διευθύνων σύμβουλος των πολυκαταστημάτων Αttica στο Golden Ηall και το κέντρο της Αθήνας, «η κίνηση στο νέο πολυκατάστημα είναι ικανοποιητική». Την τελευταία εβδομάδα οι επισκέπτες στο Αttica Golden ξεπέρασαν τους 25.000, γεγονός, που επιτρέπει στην εταιρεία να στοχεύει σε συνολικό τζίρο γύρω στα 40 εκατ. ευρώ τον πρώτο χρόνο λειτουργίας, από 45 εκατ. ευρώ που ήταν η πρόβλεψη της περυσινής χρονιάς πολύ προτού γίνει αισθητή η κρίση και στην Ελλάδα. Αντίθετα, η επισκεψιμότητα στο Αttica του κέντρου είναι γύρω στο 20% χαμηλότερη από πέρυσι.

Πάνω από 130.000 καταναλωτές σε Αvenue και Αthens Ηeart
Στην περιοχή του Αμαρουσίου βρίσκεται και το Αvenue της Sanyo, το οποίο φαίνεται ότι έχει ωφεληθεί από το άνοιγμα του Golden Ηall. «Οι πελάτες εξυπηρετούνται και στα δύο για διαφορετικούς λόγους», επισημαίνει ο κ. Νίκος Παπαγεωργίου της ιδιοκτήτριας εταιρείας Sanyo. «Τα δύο εμπορικά κέντρα δρουν συμπληρωματικά». Πράγματι, το Golden Ηall, το Αvenue, αλλά και το παρακείμενο μεγάλο κατάστημα της Μedia Μarkt δημιουργούν μια αυτόνομη πιάτσα στην Κηφισίας, στο ύψος των Ολυμπιακών Ακινήτων. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο τζίρος τις ημέρες αυτές στο Αvenue αυξήθηκε πάνω από 20% σε σχέση με πέρυσι. Αύξηση εμφανίζει και η επισκεψιμότητα, η οποία κινείται ετησίως γύρω στα 4 εκατ. Τις τελευταίες ημέρες εκτιμάται ότι το Αvenue επισκέφτηκαν περίπου 100.000 άνθρωποι. Σημαντική είναι και η προσέλευση στο νέο εμπορικό κέντρο της Ρasal, το Αthens Ηeart, στην οδό Πειραιώς, το οποίο θεωρείται ότι βάζει τα θεμέλια για να δημιουργηθεί το αντίπαλο δέος της εμπορικής πιάτσας που συγκροτούν στο Μαρούσι τα δύο εμπορικά κέντρα της Lamda Development, το Golden Ηall και το Μall, αλλά και το Αvenue της Sanyo. Αποτελεί άλλωστε, σύμφωνα με την εταιρεία, πόλο έλξης για 2,5 εκατομμύρια κατοίκους. Την περασμένη εβδομάδα οι επισκέπτες ήταν γύρω στους 30.000 την ημέρα.


Αγορές και ψυχαγωγία στο ίδιο σημείο, για όλη την οικογένεια

Έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την Ρalmos Αnalysis για λογαριασμό του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (σε δείγμα 1.980 Θεσσαλονικέων καταναλωτών), έδειξε ότι τα εμπορικά κέντρα κερδίζουν το παιχνίδι έναντι των παραδοσιακών αγορών, επειδή συνδυάζουν τα ψώνια με την ψυχαγωγία (σύμφωνα με το 74% των ερωτηθέντων), αλλά και γιατί υπερτερούν σε κάποια άλλα σημεία, όπως είναι η ύπαρξη πάρκινγκ (89%), χώρων προσωπικής εξυπηρέτησης- π.χ. τουαλέτας – (87%) και εγκαταστάσεων απασχόλησης παιδιών (83%). Επίσης, βασικά πλεονεκτήματα θεωρούνται από τους καταναλωτές το ωράριο λειτουργίας (77%) και η συγκέντρωση πολλών καταστημάτων σε ένα σημείο (71%). «Μπορείς να βρεις πολλά καταστήματα συγκεντρωμένα σε έναν χώρο για να κάνεις τα ψώνια σου και ταυτόχρονα να πιεις έναν καφέ ή να φας. Σε ένα εμπορικό κέντρο μπορεί χωρίς προβλήματα να κάνει αγορές ολόκληρη η οικογένεια, καθώς το επιτρέπουν οι διευκολύνσεις που υπάρχουν, όπως το πάρκινγκ, οι τουαλέτες, ακόμα και οι παιδότοποι. Προτιμώ τα εμπορικά κέντρα γιατί προσφέρουν ευκολία», λέει η κ. Ειρήνη Γεωργίου, καταναλώτρια.

Πιο ανθρώπινες οι τοπικές αγορές, αλλά θέλουν χρόνο
Οι «πιστοί» των τοπικών αγορών θεωρούν ότι αυτές είναι πιο «ανθρώπινες» από τα εμπορικά κέντρα (σε ποσοστό 64,9%) και σχεδόν οκτώ στους δέκα (78,5%) συμφωνούν ή μάλλον συμφωνούν ότι θα τις επισκέπτονταν συχνότερα αν υπήρχαν κοντά τους Μετρό και επαρκείς χώροι στάθμευσης. Οι τοπικές αγορές θα μπορούσαν να εκμεταλλευθούν την άποψη που έχουν οι καταναλωτές για το πιο «ανθρώπινο» πρόσωπό τους, αφού το ευγενικό, φιλικό προσωπικό αποτελεί τον τρίτο κυριότερο παράγοντα επιλογής ενός καταστήματος μετά την ποιότητα και την τιμή (που αποτελούν τους σημαντικότερους παράγοντες επιλογής). Οι τοπικές αγορές υπερτερούν επίσης στην πρόσβαση με λεωφορεία (71%), αλλά και στην άποψη που έχουν οι καταναλωτές για τα επίπεδα των τιμών (το 39% βρίσκει τις τιμές χαμηλότερες στις αγορές, έναντι ποσοστού 36%, που «ψηφίζει» εμπορικά κέντρα). «Αν και ο χρόνος είναι χρήμα, όταν θέλουμε να κάνουμε αγορές προτιμούμε τις τοπικές αγορές ή το κέντρο», λέει ο Δημήτρης Αθανασάς, καταναλωτής. «Νομίζω ότι οι επιλογές που έχει κανείς είναι μεγαλύτερες και οι τιμές που μπορεί να επιτύχει στο ταμείο καλύτερες. Στα μικρά καταστήματα των τοπικών αγορών και του κέντρου τα ψώνια δεν είναι απρόσωπα. Εμπεριέχουν το στοιχείο της προσωπικής επαφής και αυτό είναι πολύ σημαντικό. Επιπλέον, έχουν εύκολη πρόσβαση με σχεδόν όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς, ακόμα και με τα πόδια».

Πάνε ακόμη και για βόλτα
Όσο για τα εμπορικά κέντρα, ένας στους τρεις καταναλωτές δεν σκοπεύει να αγοράσει κάτι όταν πηγαίνει σε ένα εμπορικό κέντρο, αλλά το επισκέπτεται απλά για βόλτα ή ψυχαγωγία. Ωστόσο, τελικά δύο στους τρεις αγοράζουν κάτι, με μέση δαπάνη ανά επίσκεψη τα 108 ευρώ για προϊόντα και 25 ευρώ για υπηρεσίες. Στην περίπτωση των τοπικών αγορών, μόνο το 14% τις επισκέπτεται για βόλτα, όμως το 50% αγοράζει κάτι, με μέση δαπάνη ανά επίσκεψη 92 ευρώ για προϊόντα και 27 ευρώ για υπηρεσίες. Ο μέσος καταναλωτής κάνει έξι επισκέψεις σε εμπορικά κέντρα ετησίως, ενώ το 24,3% δήλωσε ότι τα επισκέπτεται μία φορά τον μήνα, το 21,5% κάθε δεκαπενθήμερο και το 18% κάθε εβδομάδα. Στην περίπτωση των τοπικών αγορών, το 30,7% τις επισκέπτεται δύο-τρεις φορές εβδομαδιαίως και το 27,4% καθημερινά. Ποσοστό 77,3% φτάνουν στα εμπορικά κέντρα με Ι.Χ., ενώ για την πρόσβαση στις τοπικές αγορές το κυριότερο μέσο μεταφοράς είναι τα… πόδια (40,6%), με δεύτερο το λεωφορείο (25,8%) και τρίτο το Ι.Χ. (23,1%). Η πλειονότητα των καταναλωτών που επισκέπτονται εμπορικά κέντρα περνάει σε αυτά μίαδύο ώρες (33,1%), αλλά υπάρχει ένας διόλου ευκαταφρόνητος αριθμός (αντιστοιχεί στο 30%), που περνάει εκεί μέχρι και μισή εργάσιμη ημέρα (από δύο έως τέσσερις ώρες). Αντίθετα, στις τοπικές αγορές το 26,3% δεν «ξοδεύει» πάνω από μισή ώρα, το 26% από μισή έως μία ώρα, το 24,8% μία-δύο και το 14,5% δύο έως τέσσερις ώρες.


Φυτρώνουν σαν τα μανιτάρια

Παράλληλα, εντός του 2009 αναμένεται να ανοίξει μια σειρά από νέα εμπορικά κέντρα, κάνοντας την κατάσταση ακόμη πιο ασφυκτική για τους μικρούς.

Πρόκειται μεταξύ άλλων για το Οlympic Ηall (Χαραγκιώνης- Sonae Sierra) στο Γαλάτσι 38.000 τ.μ., το La Societe Generale Ιmmobilliere στην Κάντζα 100.000 τ.μ., το εμπορικό κέντρο Γιαλού στα Σπάτα 56.000 τ.μ., ενώ αναμένεται και το πρώτο εμπορικό χωριό της Μc Αrthur Glen στην ίδια περιοχή, 25.000 τ.μ. Σαν τα μανιτάρια μάλιστα επεκτείνονται και στην επαρχία: στην Καρδαμίτσα Ιωαννίνων της Αθωνικής Τεχνικής 22.000 τ.μ., στην Ξάνθη της ίδιας εταιρείας 22.600 τ.μ., στη Λάρισα από τον όμιλο Φουρλή 57.000 τ.μ., στο Ηράκλειο Κρήτης από τον όμιλο Χαραγκιώνη 4.500 τ.μ. κ.α.


«Κρίση και επεισόδια έριξαν τον τζίρο»

Η οικονομική κρίση και τα επεισόδια έχουν ρίξει τον τζίρο των καταστημάτων στο κέντρο αλλά και στις περιφερειακές αγορές σε επίπεδα αρκετά χαμηλότερα από πέρυσι. Όπως λέει ο κ. Λαμπρόπουλος, διευθύνων σύμβουλος των πολυκαταστημάτων Αttica στο Golden Ηall και το κέντρο της Αθήνας, η κατάσταση αυτή αφορά όλους τους εμπόρους του κέντρου. «Υπάρχουν έμποροι που βλέπουν τον τζίρο τους να πέφτει κατά 40% και 70% εξαιτίας των επεισοδίων», επισημαίνει. Μάλιστα, σύμφωνα με τον κ. Λαμπρόπουλο, «έχουν παγώσει και οι περιφερειακές αγορές». Η πτώση σε Κηφισιά, Χαλάνδρι και Γλυφάδα, που αποτελούν τρεις από τις πιο ισχυρές εμπορικές πιάτσες της Αττικής, φτάνει ακόμη και το 40%. Αν και παράγοντες της αγοράς αποδίδουν την πτώση στις δύο πρώτες περιοχές και στην έναρξη λειτουργίας του Golden Ηall, ο κ. Λαμπρόπουλος την αποδίδει στη γενικότερη έλλειψη διάθεσης των καταναλωτών και την κακή τους ψυχολογία. «Η οικονομική κρίση και τα επεισόδια χάλασαν και τις περιφερειακές αγορές, οι οποίες έχουν παγώσει», υποστηρίζει.