[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Τα λαϊκά παραμύθια δεν είναι για τα θρανία

Για είκοσι χρόνια ήταν κοινωνική λειτουργός. Έχει ασχοληθεί με τη ηθοποιία, την συγγραφή παραμυθιών και την αφήγηση. Για κάποιο χρονικό διάστημα εργάστηκε και ως ραδιοφωνική παραγωγός.
Εκτός από τη σκηνή του θεάτρου έχει διηγηθεί παραμύθια σε φυλακές, νοσοκομεία και πλατείες χωριών σχεδόν σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Όπως δηλώνει τα λαϊκά παραμύθια είναι για μικρούς και μεγάλους, γιατί εικονίζουν αθέατες πλευρές μας και μας μυούν στη ζωή.
Τι σας κάνει να διηγείστε μια ιστορία;

Ό,τι με διαπερνά από τα νυχοποδαράκια μου ώς τις άκριες των μαλλιών. Σαν τα ρεύματα της θάλασσας, όταν βυθιζόμουνα, μ΄ ανοιχτά τα μάτια να τη βλέπω, μ΄ ανοιχτό το στόμα να την καταπίνω, μ΄ ανοιχτούς όλους τους πόρους να εισρέει από παντού. Κι ύστερα η ανάγκη να «κολυμπήσουμε» στα ίδια νερά μαζί.

Το παραμύθι είναι «μύηση» στη ζωή;

Η μυθολογική παράδοση επιβιώνει μέσα στους αιώνες, γιατί ασχολείται με εσωτερικά κατώφλια μετάβασης.

Χρειαζόμαστε υποστήριξη στα γυρίσματα του δρόμου, που κάτι πρέπει ν΄ αφήσουμεπαντοτινά- για το άγνωστο, ακόμα, επόμενο…

Είναι μόνο για μικρούς;
Όχι βέβαια! Μονάχα στη συνάντηση με τα παραμύθια χρειάζεται αυτή η λαχτάρα για ζωή που έχουν τα παιδιά.

Παραστάσεις με ελληνικά λαϊκά παραμύθια. Το συναίσθημα;

Πάντα το «αχ!». Θα συμβεί; Θα χωθούμε όλοι μαζί στην κοιλιά του παραμυθιού; Το πιο δύσκολο κοινό;
Αυτό, που για να βάλει την μπουκιά στο στόμα, δεν αφήνεται στις αισθήσεις του να τη γευτούν, αλλά σκέφτεται τα συστατικά, τις βιταμίνες, τα μικρόβια.

Το μυστικό για να κρατάς το ενδιαφέρον;

Να συνεπαίρνεσαι πρώτα εσύ. «Η αφήγηση είναι μια πράξη γιορτής» έχετε πει. Γιατί;
Όχι εγώ, ο Louis CΑRΟL είχε πει: « Η αφήγηση είναι το χάρισμα της αγάπης». Γιατί, νομίζω, ότι μόνο ο παροξυσμός της αγάπης μπορεί να σε κάνει εκατόμματο κι εκατόγχειρα να βλέπεις, να κόβεις και να προσφέρεις τα χρυσά μήλα των παραμυθιών. Τι το ιδιαίτερο έχουν τα λαϊκά παραμύθια;

Σπάνε την επιφανειακή λογική και βουτούν κατακέφαλα στον λόγο της ζωής.

Ανησυχείτε ότι τα παιδιά δεν μπορούν να καταλάβουν την πυκνή γλώσσα των λαϊκών παραμυθιών;

Όχι. Τα παιδιά φέρουν όλα τα ρεύματα της ζωής. Την οδύνη της εμπειρίας δεν έχουν ακόμη. Είναι λοιπόν ανοιχτά. Οπότε έχουν τη δυνατότητα ν΄ «αναγνωρίσουν» και να λάβουν. Αν αγαπάμε τα παιδιά, πρέπει να τους δώσουμε δυνατές εικόνες, να έχουν πεδίο να καθρεφτίσουν την ψυχή τους. 20 χρόνια κοινωνική λειτουργός. Τώρα αφηγήτρια παραμυθιών. Γιατί;

Στα 14 μου ήθελα ν΄ ανταποδώσω. Αποφάσισα να γίνω κοινωνική λειτουργός.

Σιγά σιγά αναγνώριζα τους περιορισμούς μου και μίκραινε το πεδίο που χοροπήδαγα και λιγόστευε ο χώρος. Το περισσότερο που μπορώ να δώσω στον άλλο είναι μια ιστορία.

Τα Χριστούγεννα είναι η καλύτερη εποχή για παραμύθια;

Σήμερα όχι. Βρισκόμαστε μέσα σε μια παραζάλη φασαρίας, κίνησης και κατανάλωσης. Το παραμύθι θέλει άδειασμα, στέρηση.

Ένα παραμύθι για μεγάλα παιδιά τα Χριστούγεννα;
Το παμπάλαιο παραμύθι της Φάτνης. Αλλά σαν να συμβαίνει για πρώτη φορά· σήμερα.

Για τα μικρά;
Το ίδιο. Υπάρχει Άγιος Βασίλης;
Βέβαια και υπάρχει. Τον φαντάζομαι λιγνό γέρο με μαύρο ράσο σκονισμένο από την οδοιπορία. Πατέρα.

Προτιμάτε να διηγείστε παραμύθια ή να γράφετε;
Αφηγούμαι λαϊκά παραμύθια. Αυτά δεν τα ΄γραψε κανείς. Τα σφύριξε ο άνεμος μέσα σε μια καλαμιά, που έτυχε να κόψει και να κάνει φλογέρα ένας τσοπάνης. Κι ακούστηκαν και μετά πήγαν από στόμα σε στόμα.

Παραμύθια του 19ου και του 20ού αιώνα αγγίζουν τον σημερινό ακροατή;

Τα επιτυχημένα σύγχρονα παραμύθια κρατούν τα παλαιά μυθολογικά πρότυπα και τις δομές.

«Όλα τα πρόσωπα των παραμυθιών είναι οι διαφορετικές πλευρές του εαυτού μας»;

Μα, επιτέλους, δεν μπορεί να μας χωρέσει αυτός ο μονοδιάστατος πολίτηςκαταναλωτής με τα χρηματιστήρια, τα δικαιώματα. Γινόμαστε δράκοι απληστίας, πεντάμορφοι ν΄ αγαπηθούμε, ανεξιχνίαστες γριές… Δεν γίνεται, πρέπει να υπάρχουν οι μεταφορές που θα εικονίζουν τις αθέατες, τις αντιφατικές, τις ζωντανές πλευρές μας.

Είναι καλύτερο να διαβάζεις ή να ακούς παραμύθια;

Τα λαϊκά παραμύθια είναι για να τ΄ ακούς. Είναι προφορικός λόγος: μουσική!

Να ενταχθούν τα λαϊκά παραμύθια στο δημοτικό σχολείο;

Όχι. Τα λαϊκά παραμύθια είναι ελευθερία, χάρη, αθυροστομία, μυστικό. Δεν μπορούν να κάτσουν στα θρανία.

Ο ιδανικός χώρος για να πεις ένα παραμύθι;

Η φυλακή.