Οι άλλοι πρωταγωνιστές «Κατεβάστε τις τζαμαρίες, κατεβάστε και καμιά ιδέα»

Τις πρώτες ημέρες της εξέγερσης τον εντόπισα στο Παρίσι. Μου μετέφραζε τους τίτλους των γαλλικών εφημερίδων και μετά με ρωτούσε για τις διαδηλώσεις. Κάποια στιγμή τον έχασα. Τον φαντάστηκα να κυκλοφορεί στην Αθήνα με κουκούλα και να γράφει συνθήματα στους τοίχους. Χαζή σκέψη. Αυτός ο άνθρωπος χρησιμοποιεί μόνο μολύβια. Ούτε καν στιλό. Ποιος θα πρόσεχε μια μολυβένια σημείωση πάνω στα μάρμαρα των Προπυλαίων ή στα σκαλιά του Συντάγματος; Εδώ το δέντρο κάηκε και κάποια μάτια δεν γύρισαν να το κοιτάξουν. Όσο κι αν επέμενα πάντως, το «σταθερό» δεν απαντούσε. Είχα βαρεθεί τη Γαλλίδα που έλεγε «αφήστε ένα μήνυμα». Για να είμαι ειλικρινής, δεν ήξερα καν τι μου έλεγε. Έξι χρόνια γαλλικά και δεν μπορώ να ξεφύγω από το «oυί» και το «νο». Άντε και ένα φιλοσοφικό «σε λα βι», έτσι είναι η ζωή. Κάθε φορά που άκουγα τον διαπεραστικό ήχο του τηλεφωνητή, αναρωτιόμουν πώς μερικοί άνθρωποι ζουν χωρίς κινητά; Πώς τους εύχονται στις γιορτές; Πώς μαθαίνουν τα νέα; Και, τέλος πάντων, πώς δεν χάνονται στις διαδηλώσεις;
Λίγο πριν από την απελπισία, Τετάρτη βράδυ, τον εντόπισα στην Αθήνα.

«Τι κάνετε;». «Ψάχνω να βρω την πρώτη λέξη στην ιστορία της ανθρωπότητας». Εγώ τον ρωτούσα γιατί χάθηκε και αυτός μου μιλούσε για τη νέα ιδέα που επεξεργάζεται. Όταν την ολοκληρώσει, θα έχουμε το 21ο (!) βιβλίο του. «Προσπαθώ να μάθω με ποια λέξη ξεκίνησε η ομιλία. Μπορεί να ενδιαφέρει και τους κουκουλοφόρους που γράφουν λέξεις στους τοίχους. Κάποιος γλωσσολόγος στο Παρίσι μου είπε όμως ότι πριν μιλήσουν, τραγούδησαν. Μου αρέσει αυτό. Πρώτα να τραγούδησαν».

Πώς σας φάνηκε λοιπόν η Αθήνα;

Φαίνεται ότι πρόλαβαν να τη μακιγιάρουν. Περίμενα να δω πολλά καμένα. Μου φάνηκε όμως σχετικά έρημη η πόλη.

Ησυχία μετά την καταιγίδα. Αν και συνεχίζει να αστράφτει πότε πότε.

Εγώ υποψιάζομαι ότι η άφιξή μου έχει ηρεμήσει την ατμόσφαιρα. Σε μένα το αποδίδω. Όπως μερικοί ισχυρίζονται ότι αν δεν δουν ένα ματς στην τηλεόραση, έχει περισσότερες πιθανότητες να κερδίσει η ομάδα τους.

Και εσείς το ματς δεν το είδατε.

Ναι, γιατί τελικά είμαι άτυχος άνθρωπος. Τα μεγάλα γεγονότα συμβαίνουν πάντα απ΄ τη μεριά που δεν κοιτάω.

Γιατί το λέτε αυτό;Πότε σας έχει ξανασυμβεί;

Όταν έπεσε η χούντα ήμουνα στο Παρίσι. Όποτε συμβαίνει ένα σπουδαίο γεγονός σε μια από τις 2 χώρες που με αφορούν, τη Γαλλία και την Ελλάδα, εγώ βρίσκομαι στη χώρα που δεν συμβαίνει τίποτα. Το γαλλικό Μάη τον έχασα γιατί ήμουνα φαντάρος.

Την εξέγερση στα προάστια του Παρισιού;

Ήμουνα στην Αθήνα. Η εξέγερση τότεέβγαλε πρόεδρο τον Σαρκοζί.

Παραδόξως, ναι. Αυτός βέβαια δεν είναι λόγος να μη βγουν τα παιδιά στον δρόμο.

Όχι βέβαια.Αλλά νομίζετε ότι είναι νομοτελειακό;Όταν οι νέοι εξεγείρονται,οι «νοικοκυραίοι» αναζητούν να πιαστούν από κάποιον συντηρητικό ηγέτη;

Ίσως, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να επαναστατήσει κανείς. Τώρα βέβαια αν συνεχίσουν να σπάνε μαγαζιά και να καίνε δέντρα, οι Έλληνες θα

Στη Γαλλία εξεγέρθηκαν οι αποκλεισμένοι. Παιδιά μεταναστών, χωρίς καλές σπουδές και χωρίς προοπτικές. Εδώ όμως μαθαίνω ότι βγήκαν στους δρόμους τα παιδιά των γιατρών, των καθηγητών, των δικαστικών, τα παιδιά της

κυβέρνησης δηλαδή

ψηφίσουν συντηρητικότερα ίσως απ΄ ό,τι θα ήθελαν και οι ίδιοι.

Διακρίνετε ομοιότητες ανάμεσα στις δύο νεανικές εξεγέρσεις;

Όχι, μόνο η αφετηρία ήταν ίδια. Στο Παρίσι 2 νεκρά παιδιά, στην Αθήνα 1. Αλλά στη Γαλλία εξεγέρθηκαν οι αποκλεισμένοι. Παιδιά μεταναστών, χωρίς καλές σπουδές και χωρίς προοπτικές. Όταν έχεις πατέρα από τη Σενεγάλη ή από την Αλγερία πολύ δύσκολα σε προσλαμβάνουν οι επιχειρηματίες. Και στην τηλεόραση δεν εμφανίζονται συχνά μαύροι ή έστω Άραβες. Γι΄ αυτό και η γαλλική κοινωνία αντιμετώπισε την εκλογή του Ομπάμα σαν θαύμα. Εδώ όμως μαθαίνω ότι βγήκαν στους δρόμους τα παιδιά των γιατρών, των καθηγητών, των δικαστικών, τα παιδιά της κυβέρνησης δηλαδή. Σίγουρα μέσα σε αυτόν τον κόσμο που έτρεχε στους δρόμους υπήρχαν και χιλιάδες άλλες περιπτώσεις.

Πάντως όντως δεν ξεκίνησε από τους αποκλεισμένους. Ο Αλέξανδρος άλλωστε,ο ήρωάς τους,έμενε στο Παλαιό Ψυχικό και η μητέρα του είχε κατάστημα στον ακριβότερο δρόμο των Αθηνών.

Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί συνέβησαν όλα αυτά. Πιστεύω ότι υπάρχει ένα διπλό δράμα εδώ. Δεν είμαι ψυχαναλυτής της νεολαίας, αλλά αυτά τα παιδιά βρίσκονται σε αδιέξοδο. Το όνειρο ζωής που τους έχει πουλήσει η κοινωνία, η εύκολη οικονομική επιτυχία δηλαδή, βλέπουν ότι δεν μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί.

Οι επιτυχίες του μπαμπά και της μαμάς δεν μπορούν
να συνεχιστούν.
Ακριβώς. Το πλαστό όνειρο, τα ακριβά αμάξια, οι εξωτικές διακοπές, απομακρύνονται.

Κάποιοι μίλησαν για τον «ελληνικό Μάη».

Η διαφορά είναι ότι η γενιά του Μάη του ΄68 προερχόταν από μια χορτασμένη κοινωνία, η οποία αμφισβητούσε ειλικρινά το μοντέλο της κατανάλωσης, το αμερικάνικο μοντέλο. Ενώ σήμερα καίνε το αυτοκίνητο του οποίου δεν έχουν τα κλειδιά. Είδα τα κοκτέιλ μολότοφ σαν πιστωτικές κάρτες. Δεν μπορώ να μπω στο μαγαζί που έμπαινε η μάνα μου από την πόρτα, θα μπω από την τζαμαρία.

Και το πρωί θα δω στην τηλεόραση,με…ηρωικούς τίτλους μάλιστα,τις τζαμαρίες που έσπασα.

Ναι και αυτό είναι πολύ πιθανό να οδηγεί σε μια θεατροποίηση των γεγονότων, η οποία ταιριάζει στο ελληνικό ταμπεραμέντο.

Την πρώτη μέρα,μια κοπέλα έδωσε ένα λουλούδι σε έναν ΜΑΤατζή και δέκα μέρες βλέπαμε παντού παιδιά να προσφέρουν λουλούδια.Η τηλεόραση πολλαπλασίασε το γεγονός.Για να μη μιλήσουμε για τις μολότοφ.

Αυτή η επανάληψη δεν ξέρω αν είναι ο σωστός τρόπος για να παρουσιάζονται από τα Μέσα τα γεγονότα. Θυμάμαι όταν πυροβόλησαν στην Κύπρο τον Σολωμού, όλη την ημέρα βλέπαμε τον άνθρωπο να ανεβαίνει στο κοντάρι για να κατεβάσει την τουρκική σημαία, να τρώει τη σφαίρα και να πέφτει. Όταν βλέπεις έναν άνθρωπο να πυροβολείται 50 φορές τη μέρα, ο θάνατός του έχει γελοιοποιηθεί τελείως. Δεν υπάρχει θάνατος, αφού ξέρουμε ότι ύστερα από 5 λεπτά πάλι στο κοντάρι θα ανέβει.

Τα όσα φώναξαντα παιδιά στους δρόμουςπώς τα βρίσκετε;
Επειδή δεν θέλω να τα κολακεύσω, θα τους έλεγα ευθέως «κατεβάζετε τις τζαμαρίες, εντάξει, αλλά κατεβάστε και καμιά ιδέα». Δεν μπορώ να ακούω διάφορες ανοησίες που έλεγαν και οι γιαγιάδες μας για την αγάπη και το χωριό τους. Διαβάστε Αριστοτέλη, κάντε κάτι. Αλλά θα μου πείτε, ο Καραμανλής δεν έχει ιδέα, στο Κοινοβούλιο δεν έχουν ιδέες, το ΠΑΣΟΚ δεν έχει ιδεολογία, ποιος θα πει κάτι καινούργιο σε αυτή τη χώρα; Για πείτε μου εσείς κάτι καινούργιο.

Να αρχίσουμε να κοιτάμε και πιο πέρα από τα ελληνικά σύνορα. Να δούμε ότι υπάρχουν ένα δισ. πεινασμένοι. Να αποφασίσουμε να κάνουμε κάτι με τους μετανάστες μας. Να ζητήσουμε ψήφο από τα 16. Για όλα αυτά φώναξαν; Ή τουλάχιστον έκαψαν τα αυτοκίνητα που μολύνουν περισσότερο την ατμόσφαιρα, να γλιτώσουμε από αυτά τα θηριώδη τζιπ;

Φώναξαν κυρίως «μπάτσοι, γουρούνια,δολοφόνοι».Αυτό ίσως που φώναζαν κάποτε και οι γονείς τους.Ωσάν οι «μπάτσοι» να είναι σήμεραο σημαντικότερος κρίκος της εξουσίας.

Σε καμία περίπτωση. Λες και παίζουμε σε θέατρο σκιών. Δε θα προχωρήσουμε ποτέ δηλαδή; Απλώς θα καταλήξουμε να προσθέσουμε και μια παράσταση με τίτλο «Ο Καραγκιόζης κουκουλοφόρος»;

Σας ενοχλούν οι κουκούλες;

Το μόνο που με προβληματίζει με τις κουκούλες είναι ότι όλοι θα μπορούν να ισχυρίζονται ότι ήταν και αυτοί στα γεγονότα. Όλα αυτά, σε λίγο, θα γίνουν αναμνήσεις παλαιών πολεμιστών και ο καθένας θα λέει «ήμουν και

Να σκεφτούμε από την αρχή τι θέλουμε, να πάμε τη σκέψη στο μηδέν.
Όπως είναι σε κάτι παιχνίδια που αν χάσεις σε στέλνουν πίσω στην αφετηρία. Νομίζω ότι έχουμε ρίξει τη ζαριά που μας στέλνει πίσω

εγώ εκεί». Πιστεύετε ότι θα έχουμε και στην υπόλοιπη Ευρώπη εξεγέρσεις;

Εγώ ονειρεύομαι μια μεγάλη, σιωπηλή, ειρηνική διαδήλωση στο Παρίσι. Φίλοι μου δημοσιογράφοι και διανοούμενοι στο Παρίσι απορούν όχι γιατί γίνονται αυτά τα γεγονότα στην Ελλάδα, αλλά πώς δεν γίνονται ακόμη αλλού.

Με ποιο αίτημα;
Να σκεφτούμε από την αρχή τι θέλουμε, να πάμε τη σκέψη στο μηδέν. Όπως είναι σε κάτι παιχνίδια που αν χάσεις σε στέλνουν πίσω στην αφετηρία. Νομίζω ότι έχουμε ρίξει τη ζαριά που μας στέλνει πίσω. Και για την Ελλάδα αυτό σημαίνει ότι χρειαζόμαστε επειγόντως μια μορφωτική επανάσταση.


«Μια γενναία απόφαση θα ήταν να διπλασιαστεί ο προϋπολογισμός του υπουργείου Παιδείας»

Το «μ.Χ.» το διάβαζα λίγο πριν από την τελευταία δημοσιογραφική μου επίσκεψη στο Όρος. Ιεροσυλία. Μπήκα μέσα και μου ερχόταν να ρωτήσω αν ισχύει αυτό που έγραφε ο Αλεξάκης στη σελίδα 206 ή 279. Μετά ήρθε το μεγάλο βραβείο της Γαλλικής Ακαδημίας, οι συνεντεύξεις, τα εξώφυλλα, οι συνεχείς επανεκδόσεις. Και όταν όλα πήγαν να κοπάσουν «έσκασε» το Βατοπέδι και ο Αλεξάκης επέστρεψε στα «Μέσα» ως «ο ρεπόρτερ που τα είχε πει».

Το Βατοπέδι σάς δικαίωσε…
– Η αλήθεια είναι ότι πολλοί, οι οποίοι είχαν μια τρυφερότητα για το Όρος, μου έλεγαν «βρε παιδί μου, μην θίξουμε και το Όρος, είναι ό,τι μας απέμεινε». Δεν συμφωνούσα, αλλά τους άκουγα. Τώρα, τους λέω ότι το Βατοπέδι είναι η μία πλευρά του προβλήματος η οποία έχει άλλες 20 πλευρές, όσες είναι και τα μοναστήρια.

Κάθε μοναστήρι και επενδυτική εταιρεία;

– Θα σας πω μόνο άλλη μια περίπτωση. Μονή Φιλοθέου. Ο ηγούμενος της σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα δημιούργησε 17 μοναστήρια, τα περισσότερα γυναικών στις ΗΠΑ. Και του φέρνουν τα λεφτά με τις τσάντες και με βαλιτσούλες με ροδάκια.

Το σημαντικότερο στο Όρος είναι τα οικονομικά σκάνδαλα;

– Όχι. Για μένα το κυριότερο πρόβλημα είναι η ύπαρξη του λυκείου στις Καρυές με φτωχά παιδιά, που έχουν περιμαζέψει από χώρες των Βαλκανίων και δεν ξέρω από πού αλλού και στα οποία απαγορεύουν, εκ των πραγμάτων, να βλέπουν γυναίκες. Εφόσον είναι οικότροφα στο Άγιον Όρος,λογικό δεν είναι;

– Ναι, αλλά δεν είναι ιερατική σχολή, είναι ένα λύκειο το οποίο χρηματοδοτείται από το υπουργείο Παιδείας. Και όπως πηγαίνουν τα άλλα παιδιά στον ζωολογικό κήπο, τα βγάζουν βόλτα στη Θεσσαλονίκη για να δουν καμιά γυναίκα. «Υπάρχει το είδος κροκόδειλος, το είδος ελέφαντας,

Οι πολιτικοί δείχνουν ευαισθησία μόνο για τα προβλήματα που έχουν οι πλούσιοι

ας δούμε και το είδος γυναίκας ως ένα από τα παράξενα της φύσης». Αυτό το θεωρώ πιο σημαντικό από τις μεγαλοαπάτες του Εφραίμ.

Διάβαζα πρόσφατα τον τελικό απολογισμό των σεξουαλικών εγκλημάτων της καθολικής εκκλησίας.Παιδεραστία μέχρι στις ιεραποστολές.

– Ναι, στην Αφρική. Και δεν ξέρω πόσες εκατοντάδες καθολικών ιερέων της Αμερικής καταδικάστηκαν από τα δικαστήρια για αποπλάνηση ανηλίκων.

Μέχρι που ο ίδιος ο Πάπας αναγκάστηκε να παραδεχθεί πως «υπήρξε πρόβλημα εντοπισμένο σε έναν τόπο».Και μια ιταλική εφημερίδα σχολίασε «μόνο που αυτός ο τόπος περιελάμβανε τα 2/3 του πλανήτη».

– Πετυχημένο. Στην Αυστραλία, το νούμερο 2 της Αρχιεπισκοπής ήταν παιδεραστής και ήταν πασίγνωστο σε όλη την ελληνική κοινότητα και κανείς δεν τολμούσε να τον καταγγείλει. Μέχρι που τον πιάσανε.

Πώς σχολιάζετε τη συγγνώμη του Καραμανλή για το Βατοπέδι;

-Είναι σπάνιο ένας Πρωθυπουργός να πει ότι τα έχει κάνει θάλασσα. Γι΄ αυτό και δικαίως τον χειροκροτούσαν με πάθος οι βουλευτές του. Ανακουφίστηκαν. Αυτό δεν αρκεί όμως. Απορώ πάντως, πως αυτοί οι άνθρωποι που τόσο αγωνίζονται για να κατακτήσουν την εξουσία, δεν φιλοδοξούν να αφήσουν τίποτα πίσω τους, μια γενναία πολιτική πράξη.

Τι θα ήταν γενναίο στις μέρες μας;
– Να καθιερωθεί η απλή αναλογική, ώστε να έχουν λόγο μέσα στη Βουλή όλοι οι Έλληνες. Μια γενναία απόφαση θα ήταν να διπλασιαστεί ο προϋπολογισμός του υπουργείου Παιδείας. Μια ακόμα γενναία απόφαση θα ήταν να αποφασιστεί ο διαχωρισμός Εκκλησίας-Κράτους. Αυτές οι αποφάσεις θα έμεναν στην ιστορία. Αλλά κανείς δεν τολμάει. Οι πολιτικοί είναι ευαίσθητοι μόνο για τα προβλήματα που έχουν οι πλούσιοι. Και ο Σαρκοζί τα ίδια κάνει. Όποτε το κεφάλαιο έχει πρόβλημα, τρέχει, δανείζεται και βρίσκει αμέσως τα δισ. για να καλυφθούν οι ανάγκες των πλουσίων. Όλοι οι άλλοι δεν τους αφορούν.

Απαισιόδοξο σας ακούω.
– Όχι. Εγώ πάντα περιμένω ότι κάποιος θα ξυπνήσει και θα πει μια κουβέντα που περιμένουμε όλοι.