Στην «κουζίνα» του Γιάννη Μόραλη

Η αθέατη πλευρά της δουλειάς του «μεγαλύτερου εν ζωή Έλληνα ζωγράφου», όπως έχει χαρακτηρισθεί, Γιάννη Μόραλη έρχεται για πρώτη φορά στο φως. Τα καλύτερα-και μάλιστα ανέκδοτα – σχέδιά του, προάγγελοι της πλούσιας καλλιτεχνικής παραγωγής του 92χρονου δασκάλου που σφράγισε με τα έργα του την ελληνική τέχνη του 20ού αιώνα, παρουσιάζονται ως αυτόνομα έργα. Και 225 από αυτά, που φιλοτεχνήθηκαν μέσα σε μια 60ετία (1934-94), απαρτίζουν την έκθεση-κλειδί για την κατανόηση του έργου του στο Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τράπεζας σε συνεργασία με την Γκαλερί Ζουμπουλάκη.

«Το ύφος των σχεδίων ακολουθεί ή προαγγέλλει τις περιόδους της ζωγραφικής του», επισημαίνει ο Νίκος Παΐσιος που υπογράφει και τον κατάλογο της έκθεσης. «Σε ό,τι αφορά όμως τη λειτουργία τους, μπορούμε να χωρίσουμε τα σχέδια σε δύο μόνο περιόδους με ορόσημο τη δεκαετία του 1970. Πριν από το ορόσημο αυτό, το σχέδιο απολαμβάνει σχετική αυτονομία σε σχέση με τη ζωγραφική. Μετά, χάνει την ελευθερία αυτή αλλά κερδίζει την πειθαρχία της βασιλικής οδού που οδηγεί στη ζωγραφική. Τέλος, γίνεται ξεκάθαρη η σημασία της τεράστιας οπτικής μνήμης του Μόραλη».

Για να παρακολουθήσει λοιπόν ο επισκέπτης βήμα προς βήμα την πορεία των έργων του Γιάννη Μόραλη από το χαρτί ώς τον καμβά, τα σχέδια παρουσιάζονται ανά δεκαετίες: 22 από τη δεκαετία 1930, 57 από το 1940, 80 του ΄50, 19 από το ΄60, 25 από το ΄70, 18 του ΄80 και τέσσερα του ΄90.

«Από τη δημιουργία ενός αρχικού θέματος πάνω στο χαρτί μέχρι την πλήρη οργάνωσή του πάνω στον μουσαμά, μπορεί να μεσολαβήσουν μήνες, χρόνια ή και δεκαετίες» σημειώνει ο Νίκος Παΐσιος. «Μοιάζουν δηλαδή τα σχέδιά του με σπόρους μουσικών μοτίβων που χρειάζονται καιρό μέσα του για να βλαστήσουν, να οργανωθούν και να αναπτυχθούν σε τραγούδι ή ολόκληρη συμφωνία».

ΙΝFΟ

Η έκθεση «Γιάννης Μόραλης, Σχέδια 1934-1994» εγκαινιάζεται αύριο στο Μέγαρο Εϋνάρδου (Αγίου Κωνσταντίνου 20). Έως 15/2.