Φαινόμενα

Ελληνική τραγωδία
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Οι κάμερες μάρτυρες μιας πραγματικότητας που αυτήν τη φορά αποδείχθηκε ότι δεν ήταν εικονική, αλλά ποιος τη «βλέπει»;

Η παθολογία ξεδιπλωνόταν από κανάλι σε κανάλι σε μια φλύαρη και ατελέσφορη απόπειρα, όπως είναι όλες οι τηλεοπτικές, που «ερμηνεύουν» την πραγματικότητα. Και συνόδευε μια άλλη παθολογία, άλλου, ανερμήνευτου τύπου, που ξέσπαγε στους δρόμους των ελληνικών πόλεων. Μια παθολογία απροσπέλαστη για τη «φαρμακοποιία» των παλαιών εποχών, με τα ορατά αίτια, με τα ορατά σύμβολα, με τις διαχωρισμένες «όχθες» των ιδεολογιών, απροσπέλαστη και για τη «φαρμακοποιία» της τηλεόρασης, όπου το εντυπωσιακό θέαμα γίνεται αφορμή για εντυπωσιακές επικοινωνιακές ντρίμπλες από την πλευρά της πολιτικής εξουσίας. Τίποτε από αυτά, τα γνωστά και καθιερωμένα, δεν είδαμε.

Η κυβερνητική εξουσία έλαμπε διά της απουσίας της από την καταστροφή που ξεσπούσε ώρες ολόκληρες ανεμπόδιστη. Εμφανίστηκε μόνο αργά μετά τα μεσάνυχτα, με τον κ. Παυλόπουλο να δηλώνει στις κάμερες ότι πρώτο της μέλημα είναι «οι ζωές των πολιτών και οι περιουσίες των πολιτών». Οι δεύτερες κείτονταν κατεστραμμένες, μπροστά στις κάμερες, θλιβερό φόντο να διαψεύδει τις δηλώσεις του υπουργού και μια ζωή παιδιού ήδη να ΄χει χαθεί.

Τα απογευματινά τηλεοπτικά σαλονάκια της ριάλιτι συγκίνησης εκβιάζουν το βούρκωμα για τον θάνατο του Αλέξη από σφαίρα αστυνομικού. Α! εδώ ιδεολογία είναι η συγκίνηση. Η Τατιάνα (Αntenna, Αξίζει να το δεις) με θεατρικό πένθος που συνίσταται σε ύφος βαρύ και φωνή αργή, επαναλαμβάνει ότι ο «Αλέξης ήταν ένα δικό μας παιδί», δηλαδή «δεν είχε σχέση με τα Εξάρχεια και τους αντιεξουσιαστές». Η ίδια που πριν από τρεις ημέρες είχε κάνει εκπομπή την «προσφορά» του κόσμου της τηλεοπτικής λάμψης, του κόσμου της, σε μια αποκλεισμένη από αυτόν φτωχιά μάνα. Με σκοπό τη διαφήμιση της βιομηχανίας της κατανάλωσης- με την πιο ταπεινωτική μέθοδο που έχει εφεύρει το παγκόσμιο τηλεοπτικό θέαμα- πρόσφερε τρεις ημέρες γκλαμουροζωής, σε Spa και πλαστικούς χειρουργούς να της τσιτώσουν πρόχειρα το δέρμα, την έντυσε με τούλινες τουαλέτες με ακριβή υπογραφή για να «θυμάται σε όλη της τη ζωή ότι έζησε τρεις ημέρες το όνειρο» (που δεν ήταν δικό της), για να θυμάται σε όλη της τη ζωή από τι είναι αποκλεισμένη. Για να γυρίσει στο φαστφουντάδικο, το μεροκάματο και τον αγώνα για το μεγάλωμα των δύο παιδιών της, έχοντας απόλυτη συνείδηση της διαφοράς της. Σε αυτό το ίδιο σαλονάκι αναζητιόντουσαν τα αίτια των καταστροφών που γίνονταν στο κέντρο της Αθήνας και παρουσιαζόταν η προσωπικότητα του Αλέξη που «ήταν ένα παιδί μεγαλωμένο στο Ψυχικό με γονείς γνωστούς στους κοσμικούς κύκλους».

Στο σαλονάκι της Δρούζα απέναντι (Star) είχε προσκληθεί για να μιλήσει από την πλευρά των «ειδικών δυνάμεων» – ως γενική έννοια- ο καταδρομέας Ηλίας, από το ριάλιτι «Survivor». Ο τηλεοπτικός σουρεαλισμός να συνοδεύει τον τυφλό παραλογισμό που ξεσπούσε άγριος στους δρόμους των ελληνικών πόλεων.

Αλλά το «σκυλεύετε έναν νεκρό», η εμβληματική φράση του υπουργού Μακεδονίας-Θράκης κ. Τζίμα, που «ξαναχτύπησε» χθες το πρωί από την εκπομπή του Γιώργου Αυτιά (Αlpha), απευθύνθηκε για μια ακόμη φορά σε πολίτη που όρθωνε την αντίθεσή του στην κυβερνητική πολιτική για την Παιδεία, στην καθηγήτρια κ. Φατούρου. Τουλάχιστον ο υπουργός εμφανίζεται, δέχεται να μιλήσει, είναι ο μόνος που δέχεται να μιλήσει, σπεύδει σε βοήθειά του παρουσιαστής. Στην τηλεόραση η εμφάνιση της εξουσίας εξισώνεται με την παρουσία της εκεί που έχει ανάγκη ο τόπος.


«Φοβάμαι μόνο μη γίνω 18 χρόνων»

Ωστόσο η τηλεοπτική κάμερα παραμένει την ίδια στιγμή αδιάψευστος μάρτυρας όχι της νόσου (οπότε θα ήταν γνωστή η θεραπεία), αλλά της «ανωμαλίας», που ξεσπούσε άγρια. «Ανωμαλία» διόλου αιφνίδια και επί μακρόν επωαζόμενη σε ένα σκοτεινό και ύποπτο περιθώριο από την εγκληματική- όπως αποδείχθηκεμικροπολιτική τής κατά περίσταση εκμετάλλευσής της. Μια «ανωμαλία» που εύκολα ξεσπά ανεξέλεγκτη όταν συναντηθεί με τον λαϊκό θυμό, όπως συμβαίνει με τα νεοπλάσματα σε έναν οργανισμό που ενεργοποιούνται και γίνονται θανατηφόρα όταν χάσει τον ρυθμό της αναπαραγωγής του, άρα τη διάθεση να ζήσει.

Έμπειρη η Μαρία Δαμανάκη, επισημαίνει στην «Ανατροπή» του Γιάννη Πρετεντέρη ότι η εξέγερση που συμβαίνει, είναι διαφορετική από τις προηγούμενες γιατί δεν έχει ιδεολογία, δεν ελέγχεται από κόμματα.

Το βλέπαμε οι θεατές, το διαπιστώναμε στην αδυναμία ερμηνειών και εξηγήσεων, ήταν μια εξέγερση χωρίς σύμβολα. Γιατί είναι χωρίς όραμα.

Το είπε καλύτερα από όλους η 16χρονη μαθήτρια στην εκπομπή «Έχουμε και λέμε» στην ΕΤ1, όταν τη ρώτησαν «τι φοβάσαι περισσότερο;»: «Μη γίνω 18 χρόνων».