20.000 Αλβανοί ζουν το ελληνικό όνειρο

«Γεννήθηκα στην πόλη Φίερι, μια πόλη που αναπτύχθηκε πολύ κατά τη μεταπολεμική περίοδο και σε λίγα χρόνια δεκαπλασιάστηκε ο πληθυσμός της λόγω εσωτερικής μετανάστευσης. Ένας από αυτούς ήταν και ο πατέρας μου που άφησε το μικρό του χωριό, την Παλλάσα της Χειμάρρας και μετακόμισε εκεί. Όταν άνοιξαν τα σύνορα, πέρασε στην Ελλάδα», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Λόρενς Κόκα, που είναι σήμερα ιδιοκτήτης φροντιστηρίου εκμάθησης ηλεκτρονικών υπολογιστών στην Αθήνα.

«Ήμουν άριστος μαθητής και σημαιοφόρος κατά τα σχολικά μου χρόνια. Κάθε χρόνο εκπροσωπούσα το σχολείο μου στους διαγωνισμούς στα βασικά μαθήματα (Μαθηματικά, Φυσική) όπου και κέρδιζα την πρώτη θέση. Όταν τελείωσα το Λύκειο πέρασα στην Ιατρική Σχολή στα Τίρανα και αποφοίτησα το 1995. Ο βασικός λόγος για τον οποίον μετανάστευσα στην Ελλάδα το 1996 ήταν η οικογένειά μου. Οι γονείς και τα αδέλφια μου ζούσαν εδώ από το 1991. Ονειρευόμουν να αναγνωρίσω το πτυχίο και να εργαστώ ως γιατρός, κάτι που ήταν πολύ δύσκολο με τα λίγα ελληνικά που ήξερα. Και έτσι το 2000 αποφάσισα να σπουδάσω Πληροφορική σε ιδιωτικό κολέγιο, εδώ στην Αθήνα».

Ο κ. Κόκα είναι ένας από τους δεκάδες χιλιάδες σήμερα Αλβανούς μετανάστες που διατηρούν δική τους επιχείρηση στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, η συμβολή των μεταναστών στην εθνική οικονομία ανέρχεται σε ποσοστό 2,5% του ΑΕΠ, ενώ περίπου 10% των μεταναστών στη χώρα μας έχουν αγοράσει δικό τους σπίτι. Επιπλέον, το 5% με 7% των Αλβανών μεταναστών, δηλαδή πάνω από 20.000, έχουν ιδρύσει δική τους επιχείρηση.

Οι περισσότεροι Αλβανοί επιχειρηματίες, σύμφωνα με στοιχεία του ΕΒΕΑ, δραστηριοποιούνται στο λιανικό εμπόριο (39,3%) και ακολουθούν σε ποσοστό 31,4% το χονδρεμπόριο και 19,8% οι κατασκευές. Οι περισσότερες επιχειρήσεις βρίσκονται συγκεντρωμένες στην Αθήνα- ωστόσο είναι αρκετοί οι επιχειρηματίες με γραφεία στη Θεσσαλονίκη και σε άλλες μεγάλες πόλεις, καθώς και με υποκαταστήμα- τα σε τρίτες χώρες.

Πολλές ήταν οι δυσκολίες που αντιμετώπισε ο κ. Βασίλ Σκέντο στην προσπάθειά του να σταδιοδρομήσει επιχειρηματικά στην Ελλάδα. «Περπατούσα επί 10 ημέρες για να φθάσω στην Ελλάδα το 1991. Έφυγα από την Αλβανία παρ΄ ότι ήμουν αξιωματικός στα υποβρύχια, δηλαδή δημόσιος υπάλληλος. Δούλεψα σκληρά στην αρχή, ξεφορτώνοντας νταλίκες στη Λαχαναγορά του Ρέντη και κατάφερα να βρω δουλειά ως υπάλληλος σε μαγαζί με επιγραφές 2 χρόνια μετά. Δούλευα χωρίς ΙΚΑ και αποφάσισα να φύγω και να ανοίξω δική μου επιχείρηση με βαφές, γραφικά και επιγραφές». Για να μπορέσει να ανοίξει επιχείρηση το 1995 πήρε Έλληνα συνεταίρο και ενώ εκείνος έβαλε και κεφάλαιο και εργασία τα ποσοστά ήταν 70-30 προς όφελος του συνεταίρου του.

«Με πέταξε έξω»
«Λίγους μήνες μετά, που έστρωσε η δουλειά με πέταξε έξω, χωρίς να πάρω ποτέ πίσω έστω το αρχικό κεφάλαιο. Απογοητεύτηκα, αλλά δεν το ΄βαλα κάτω. Κατέφυγα σε τοκογλύφο, δανείστηκα τρία εκατομμύρια και πλήρωνα τόκους 300.000 δραχμές κάθε μήνα από το 1996 μέχρι και το 2001 που κατάφερα να τον ξεπληρώσω. Σήμερα έχω ετήσιο τζίρο 350.000 ευρώ και η επιχείρησή μου θα πήγαινε ακόμη καλύτερα αν δεν μου είχαν καταχραστεί κάποιοι συνεργάτες που τους έδωσα χρήματα για μηχανήματα 270.000 ευρώ. Αυτήν την περίοδο είμαι στα δικαστήρια για το θέμα, γνωρίζοντας όμως πια καλά πως ό,τι και να μου συμβεί θα βρω τρόπο να το ξεπεράσω».

Διαφορετική ήταν η επιχειρηματική πορεία του κ. Αγκίμ Παπάρα, που σπούδασε ηλεκτρονικός στην Αλβανία και άνοιξε τη δική του επιχείρηση στην Αθήνα. Ο ίδιος λέει ότι άρχισε να παίρνει ηλεκτρονικά είδη από την Ελλάδα το 1993 και να τα πουλάει στην Αλβανία και σιγά σιγά κατάφερε να ανοίξει τη δική του επιχείρηση στη χώρα μας. «Διατηρώ, σήμερα, καταστήματα και στα Τίρανα και στους Αγίους Σαράντα, με δορυφορικά συστήματα, κεραίες και τηλεοράσεις. Θέλησα να προσπαθήσω να πετύχω στην Ελλάδα πάνω στο αντικείμενό μου και νομίζω πως τα κατάφερα».


Ο Αλβανός πολυεκατομμυριούχος και οι Έλληνες σοφέρ του

«ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΜΟΥ λειτουργούν αυτήν τη στιγμή σε έξι κράτη- Αλβανία, Βουλγαρία, Σκόπια, Μαυροβούνιο, Κόσοβο, Ελλάδα- αλλά έχουμε έδρα τη Θεσσαλονίκη, όπου και μένω τα τελευταία 10 χρόνια μαζί με την οικογένειά μου» λέει ο μεγαλοεπιχειρηματίας κ. Μπεκίμ Χαλιλάι. «Γεννήθηκα στην Πρεμετή το 1955 αλλά μεγάλωσα στο Δυρράχιο και πήγα Πανεπιστήμιο στα Τίρανα.

Η πρώτη μου επιχείρηση ήταν στα Σκόπια το 1991, με κεφάλαιο 50.000 δολάρια. Τον Απρίλιο του 1996 ήρθα στην Ελλάδα αλλά γνώριζα από πριν την αγορά της λόγω της ενασχόλησής μου με το εμπόριο πετρελαίου και της συνεργασίας μου με τα Ελληνικά Πετρέλαια ήδη από το 1991. Εκτός της εμπορίας πετρελαιοειδών ασχολήθηκα και ασχολούμαι με τις κατασκευές- κατασκευάζουμε το εργοστάσιο Τιτάν στην Αλβανίακαι την ιδιωτική ασφάλιση».

Ο Όμιλος Χαλιλάι διαθέτει το 45% των μετοχών της ασφαλιστικής Sigma, παράλληλα με τις υπόλοιπες δραστηριότητες που αποφέρουν κέρδη άνω του ενός εκατομμυρίου ευρώ ετησίως. Απασχολεί 750 άτομα προσωπικό.

Οδηγός και διερμηνέας
«Για εμένα ήταν φροντιστήριο ζωής τα 10 χρόνια που δούλεψα στον κ. Χαλιλάι», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Αχιλλέας Μπομπότας που εργαζόταν από το 1998 και μέχρι πριν από 2 μήνες στον Όμιλο Χαλιλάι ως οδηγός του κ. Μπεκίμ. «Είχαμε προσωπική σχέση πριν δουλέψω μαζί του. Τότε ακόμα τα ελληνικά του δεν ήταν καλά και με χρειαζόταν σε κάθε συνάντηση που είχε- και είχε δεκάδες την ημέρα. Αυτό έκανε τη δουλειά μου πολύ ενδιαφέρουσα, καθώς ο κ. Χαλιλάι δουλεύει ασταμάτητα. Τη μια ώρα μιλούσε για πετρέλαια, μετά για ασφάλειες, στη συνέχεια για εργολαβίες και αργότερα για καζίνο. Δούλεψα και 2 χρόνια ως υπάλληλός του στην ασφαλιστική εταιρεία που έχει στα Σκόπια, ως υπεύθυνος πράσινης κάρτας. Δεν είχα ωράριο, αλλά και κανένα πρόβλημα ούτε με τους μισθούς μου ούτε με την ασφάλισή μου.

Έφυγα απλά για να κάνω κάτι δικό μου και σε αυτή μου την απόφαση συνέβαλε σημαντικά το μάθημα ζωής που πήρα δουλεύοντας στον κ. Μπεκίμ».

Ο κ. Μπεκίμ Χαλιλάι έχει μόνο έναν Έλληνα υπάλληλο στο 750μελές προσωπικό του και αυτός είναι συνήθως ο οδηγός του. Μετά τον κ. Μπομπότα τη θέση του οδηγού πήρε ο κ. Αντώνης Κοσμίδης. «Δουλεύω λίγο στον κ. Χαλιλάι αλλά είμαι ευχαριστημένος κοντά του. Έχω ελαστικό ωράριο αλλά όχι εξαντλητικό. Εξάλλου, γνωρίζει να οδηγεί απλώς χρειάζεται να μιλάει ταυτόχρονα ή να γράφει στον υπολογιστή και γι΄ αυτό θέλει οδηγό».


«Ήμουν καθηγητής, έγινα οικοδόμος, κατέληξα τουριστικός πράκτορας…»

«ΜΕΧΡΙ ΤΟ 2004 οι τράπεζες ζητούσαν κάποιον Έλληνα εγγυητή για να χορηγήσουν δάνειο σε Αλβανό ιδιώτη ή επιχειρηματία», λέει ο κ. Λουζίμ Μουλοχόλι, ιδιοκτήτης πρακτορείου ταξιδίων. «Στα Τίρανα τέλειωσα μηχανολόγος μηχανικός το 1981 και στη συνέχεια έκανα μεταπτυχιακά στη Γαλλία στα συστήματα αυτοματισμού. Τα άφησα όλα για μια καλύτερη ζωή στην Ελλάδα το 1991 που πήρα βίζα για 6 μήνες ως καθηγητής τότε στο Πανεπιστήμιο των Τιράνων. Για να ζήσουμε με την οικογένειά μου δούλεψα οικοδομή. Από την έδρα στη σκαλωσιά η διαφορά είναι μεγάλη, αλλά αποφασίσαμε να μείνουμε εδώ. Μετά δούλεψα σε τουριστικό γραφείο και το 2003 μαζί με τον Βασίλη Λάιο ανοίξαμε δικό μας πρακτορείο».


«Το μόνο πρόβλημα που έχω στην Ελλάδα είναι η γραφειοκρατία»

ΑΝΟΔΙΚΗ ΗΤΑΝ η επιχειρηματική πορεία της κ. Θεοδώρας Μπίρμπο. «Γεννήθηκα το 1971 στα Τίρανα και μετά το Λύκειο έμαθα κομμωτική γιατί πάντα ήθελα να κάνω κάτι δικό μου. Το όνειρο μιας καλύτερης ζωής με έφερε με τους γονείς μου στην Ελλάδα και φέτος άνοιξα το δικό μου μεζεδοπωλείο στο Μοσχάτο. Δουλεύω από το πρωί μέχρι το βράδυ και με βοηθούν όλοιακόμη και η πεντάχρονη κόρη μου!».

Η κ. Μπίρμπο θέλει να μείνει μόνιμα στη χώρα μας και να σπουδάσουν εδώ τα παιδιά της. «Ποτέ δεν είχα πρόβλημα με τους Έλληνες. Μας αγκάλιασαν από την πρώτη στιγμή.

Πρόβλημα είχα και έχω μόνο με την γραφειοκρατία. Δεν φαντάζεστε πόσα χαρτιά ζητάνε όταν θέλεις να πάρεις δάνειο και να βγάλεις άδεια για το μαγαζί. Κάποιες φορές απελπίστηκα και παρ΄ ολίγον να τα παρατήσω. Ζητάνε κατάθεση 60.000 ευρώ στην τράπεζα για μια επιχείρηση που κάνει 15.000 και ζητούν οικονομοτεχνική μελέτη από λογιστή- σαν να άνοιγα ξενοδοχείο, όχι μεζεδοπωλείο. Με υποχρέωσαν να γραφτώ στο ΤΕΒΕ και να δώσω προκαταβολή 3 ενοίκια και ένα να τρέχει για να μου βγάλουν την άδεια».