Κλεφτοπόλεμος για τα μύδια

«Δίνουμε τη ζωή μας στις μυδοκαλλιέργειες. Όλο το χωριό της Χαλάστρας, 200 και πλέον οικογένειες, δουλεύουμε στη θάλασσα εδώ και γενιές, παράγοντας κάθε χρόνο περισσότερους από 6.000 τόνους μύδια».

Λίγα χιλιόμετρα έξω από τη Θεσσαλονίκη, εκεί που ο ποταμός Αξιός συναντά τη θάλασσα, ο οστρακοπαραγωγός κ. Δημήτρης Κακανάς περιμένει τον επόμενο μήνα για να βγάλει τις πρώτες, ξεχειλισμένες μύδια, αρμαθιές της φετινής παραγωγής.

Τα όστρακα απαιτούν φροντίδα και οι παραγωγοί της Χαλάστρας, του «χωριού των μυδοκαλλιεργητών» όπως ονομάζεται, εγκαταλείπουν για ολόκληρες εβδομάδες τα σπίτια τους και ζουν… μέσα στη θάλασσα: Τριάντα ξύλινα σπιτάκια, διώροφα κτίσματα καρφωμένα σε πασσάλους μία ανάσα από το νερό, είναι το δεύτερο χωριό τους. Ένα μικρό ψαροχώρι- σαν προϊστορικός

ΞΕΚΡΕΜΑΣΤΟΙ

Η Νομαρχία Θεσσαλονίκης έπαψε να εκδίδει άδειες για τις μονάδες μυδιών, γεγονός που έχει φέρει σε απόγνωση τους παραγωγούς

πασσαλόπηκτος οικισμός- ζωντανεύει στις εκβολές του Αξιού.

«Το χωριό της Χαλάστρας ζει από τα μύδια. Το 95% της παραγωγής μας εξάγεται σε ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο, οι μονάδες μας παραμένουν αναγκαστικά παράνομες. Τα τελευταία δέκα χρόνια δεν υπάρχει αρμόδια υπηρεσία να εκδόσει άδειες», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος του Οστρακοπαραγωγικού Συνεταιρισμού Χαλάστρας, Δημήτρης Κακανάς.

Η Νομαρχία Θεσσαλονίκης έπαψε να εκδίδει άδειες για τις μονάδες μυδιών, παραπέμποντας τους παραγωγούς στη δημιουργία του θαλάσσιου πάρκου του Θερμαϊκού ή Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ), όπως ονομάζεται. Μέχρι σήμερα, όμως, το θαλάσσιο πάρκο (θα συμμετείχε εξίσου σ΄ αυτό η Νομαρχία και οι Δήμοι Χαλάστρας, Αξιού και Μηχανιώνας) παραμένει στα χαρτιά και τα πρόστιμα στους οστρακοπαραγωγούς πέφτουν βροχή.

Μαζεύουμε… πρόστιμα
«Είμαι 27 ετών και θέλω να μείνω στον τόπο μου και να εργαστώ. Μέχρι σήμερα, όμως, έχω συγκεντρώσει πρόστιμα 8.000 ευρώ από το Λιμενικό. Πώς να μείνω και να επενδύσω εδώ;», αναρωτιέται, μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο Θόδωρος Ντόντης, οστρακοπαραγωγός της Χαλάστρας. «Εγώ μάζεψα πρόστιμα 10.000 ευρώ. Κάθε χρόνο επαναλαμβάνεται η ίδια τραγωδία. Παίζουμε κλεφτοπόλεμο με το Λιμενικό, μάλιστα παρακαλούμε να έχει άσχημο καιρό για να μη βγουν οι λιμενικοί περιπολία και να μπορέσουμε να πάμε στα μύδια χωρίς να εισπράξουμε νέα πρόστιμα. Δεν είμαστε βιομήχανοι», λέει ο Χάρης Ματσκάς.

Στο σκαμνί
Στο παρελθόν μυδοκαλλιεργητές απέκλεισαν συμβολικά με τα σκάφη τους το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, διαμαρτυρόμενοι για το απίστευτο αδιέξοδο στο οποίο οδηγούνται. Τον επόμενο μήνα 60 οστρακοπαραγωγοί, εκτός από τα βαριά πρόστιμα που κλήθηκαν να πληρώσουν, θα βρεθούν στο σκαμνί.

Σύμφωνα με τον αρμόδιο αντινομάρχη Θεσσαλονίκης για θέματα γεωργικής ανάπτυξης Γιώργο Τσαμασλή, το θαλάσσιο πάρκο του Θερμαϊκού πρόκειται να συσταθεί σύντομα, εφόσον βέβαια εγκριθούν οι απαιτούμενες μελέτες από το ΥΠΕΧΩΔΕ. «Η δημιουργία Περιοχής Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών επιχειρείται για πρώτη φορά στην Ελλάδα. Ήδη έχουν σταλεί στο υπουργείο οι πρώτες μελέτες και αναμένεται πολύ σύντομα η έγκριση συμπληρωματικού φακέλου, σχετικά με τις εγκαταστάσεις εκτός θάλασσας. Όταν δημιουργηθεί το λεγόμενο θαλάσσιο πάρκο, η οστρακοπαραγωγή θα ελέγχεται καλύτερα και θα πραγματοποιείται περισσότερο επαγγελματικά, αφού θα πληροί της ευρωπαϊκές προδιαγραφές. Επίσης, οι αιτήσεις αδειοδότησης θα υποβάλλονται οργανωμένα», δήλωσε στα «ΝΕΑ» ο κ. Τσαμασλής. Μέχρι τότε, βέβαια, τα πρόστιμα θα παραμένουν. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Οστρακοπαραγωγικού Συνεταιρισμού Χαλάστρας, τα τελευταία τέσσερα χρόνια έχουν βεβαιωθεί για την «παράνομη» παραγωγή μυδιών πρόστιμα συνολικού ύψους 800.000 ευρώ!


7 μήνες αγώνα για 0,35 ευρώ το κιλό

ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΑ χρονικά διαστήματα οι παραγωγοί κατεβαίνουν στη θάλασσα και ζουν στα πασσαλωτά ξύλινα σπιτάκια που φτιάχτηκαν πριν από λίγα χρόνια με χρήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι οστρακοπαραγωγοί πληρώνουν ετήσιο ενοίκιο στον δήμο, ενώ στα ξύλινα καταφύγια γίνεται η συγκομιδή και συχνά η αποκελύφωση των μυδιών σε ειδικές μηχανές.

Έξι έως επτά μήνες απαιτούνται ώστε οι γόνοι να γίνουν κελυφωτά μύδια, έτοιμα να μαγειρευτούν. «Ο γόνος ρίχνεται κάθε χρόνο συνήθως στις αρχές του καλοκαιριού, στα μέσα Ιουνίου», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο κ. Κακανάς. Περίπου 40 ημέρες αργότερα, οι μυδοκαλλιεργητές τοποθετούν τα μύδια σε μεγαλύτερες αρμαθιές, γιατί τα όστρακα έχουν αρχίσει να παίρνουν μορφή. Δυόμισι μήνες μετά την πρώτη αλλαγή διχτυού, η αρμαθιά αλλάζεται ξανά. Στα μέσα Δεκεμβρίου τα πρώτα μύδια είναι έτοιμα και έως τον Ιανουάριο, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες, γίνεται η συγκομιδή της παραγωγής.

Κι αν οι μυδοκαλλιέργειες θεωρούνται παράνομες, οι έμποροι που αγοράζουν τα όστρακα τα πωλούν κανονικά.

«Κάθε αρμαθιά δίνει περίπου 30 κιλά όστρακα. Αυτά θα πωληθούν προς 0,35-0,40 ευρώ το κιλό στον έμπορο, ο οποίος θα τα μεταπωλήσει προς 0,65-0,70 ευρώ το κιλό. Στη λιανική αγορά ένα κιλό μύδια πωλείται έως και 4 ευρώ», εξηγεί ο κ. Κακανάς. Εξαγωγές
Κάθε χρόνο παράγονται στη Χαλάστρα περισσότεροι από 6.000 τόνοι μυδιών. Από αυτά, το 95% εξάγεται στη Γαλλία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Ολλανδία, ενώ το υπόλοιπο καταλήγει στην εγχώρια αγορά.

Στη θαλάσσια περιοχή της Χαλάστρας, στην ανατολική πλευρά των εκβολών του ποταμού Αξιού, υπάρχουν σήμερα περίπου 120 πασσαλωτές μονάδες μυδοκαλλιεργειών (είναι καρφωμένες στον βυθό). Οι άδειες όλων των πασσαλωτών μονάδων, έκτασης περίπου ενός στρέμματος η καθεμιά, έχουν λήξει. Επίσης, υπάρχουν 23 νόμιμες και 10 παράνομες πλωτές μονάδες.


Μύδια με ντομάτα, κρασί και ούζο

Από την Νταϊάνα Κόχυλα
(4 μερίδες για μεζέ)
● 4 κ.σ. ελαιόλαδο ● 1 1/2 φλιτζ. κρεμμύδι κομμένο ● 1 κιλό μύδια τριμμένα και καθαρισμένα ● 4 κ.σ. φρέσκο μαϊντανό κομμένο ● 4 φιλέτα αντσούγιας κομμένα ● 3 σκελίδες σκόρδο κομμένες ● 6 κ.σ. ούζο ● 1/2 φλιτζ. έτοιμη σάλτσα ντομάτας ● 1/4 φλιτζ. λευκό ξηρό κρασί ΕΚΤΕΛΕΣΗ: Ζεσταίνουμε 2 κουταλιές λάδι σε μια μεγάλη βαριά κατσαρόλα, σε μέτρια προς δυνατή φωτιά. Προσθέτουμε το κρεμμύδι και σοτάρουμε μέχρι να μαλακώσει (περίπου 4 λεπτά). Ρίχνουμε τα μύδια, 2 κουταλιές μαϊντανό, τις αντσούγιες, το σκόρδο και κατόπιν το ούζο. Ανακατεύουμε καλά. Βράζουμε για 1 λεπτό. Προσθέτουμε τη σάλτσα ντομάτας και το κρασί.

Σκεπάζουμε και μαγειρεύουμε μέχρι να ανοίξουν τα μύδια (περίπου 6 λεπτά). Πετάμε όσα μύδια δεν ανοίξουν.

Καρυκεύουμε τη σάλτσα με αλάτι και πιπέρι. Μοιράζουμε τα μύδια και τη σάλτσα σε 4 ρηχά μπολ. Περιχύνουμε με το υπόλοιπο λάδι και τον μαϊντανό.