Στο κόκκινο βρίσκονται 20 κατασκευαστικοί όμιλοι

Τεχνοδομή, Εργάς, Ευρωπαϊκή Τεχνική, ΑΤΕΜΚΕ, Θεμελιοδομή, Μπαλάφας, ΑΛΤΕ, ΓΕΝΕΡ, Έμπεδος (Γνώμων, ΓΕΚΑΤ) είναι μερικά ονόματα κατασκευαστικών εταιρειών που την εποχή της άνοιξης της Σοφοκλέους έγραψαν τη δική τους μικρή ή μεγάλη ιστορία, αλλά σήμερα ελάχιστοι είναι αυτοί που θυμούνται τα ονόματα αυτά.

Από αυτές άλλες έχουν κατεβάσει οριστικά ρολά και άλλες, όπως η ΑΛΤΕ του Απόστολου Αλαμανή και η Θεμελιοδομή των οικογενειών Οικονόμου και Ταμβακούλη, παλεύουν να κρατηθούν εν ζωή μέσω στρατηγικών επενδυτών- αν και εφόσον βρεθούν οι τελευταίοι.

Όπως δείχνουν όμως τα πράγματα, μια νέα γενιά προβληματικών εταιρειών άρχισε να διαμορφώνεται στον ελληνικό κατασκευαστικό κλάδο, ο αριθμός των οποίων θα είναι πολύ μεγάλος σύμφωνα με στελέχη της αγοράς αλλά και των τραπεζών.

Κάποιοι εκτιμούν ότι αν τα δεδομένα στην ελληνική κατασκευαστική αγορά παραμείνουν ως έχουν για μεγάλο ακόμη χρονικό διάστημα, ο αριθμός των εταιρειών που θα βρεθούν αντιμέτωπες με το φάσμα της πτώχευσης θα είναι πάνω από είκοσι.

Μάλιστα οι ίδιοι επισημαίνουν ότι από τις 50 μεγάλες εταιρείες (7ης και 6ης τάξης) που είναι σήμερα μέλη του Συνδέσμου Τεχνικών Εταιρειών Ανώτατης Τάξης, οι μισές τουλάχιστον θα δουν σύντομα τα πτυχία τους να υποβαθμίζονται καθώς τα «οικονομικά τους προσόντα» θα είναι τέτοια που δεν θα τους επιτρέπουν να κρατήσουν τα πτυχία που έχουν σήμερα.

Οι τρεις μεγάλοι
Ούτως ή άλλως τα περισσότερα πτυχία 7ης και 6ης τάξης έχουν απαξιωθεί από το γεγονός ότι τρεις μεγάλοι όμιλοι – Ελλάκτωρ, J & Ρ- Άβαξ, Τέρνα- μοιράζονται πλέον το μεγαλύτερο μέρος της πίτας των δημόσιων μεγάλων έργων. Το φετινό συνολικό ανεκτέλεστο έργο των τριών μεγάλων ομίλων της ελληνικής κατασκευαστικής αγοράς υπολογίζεται ότι θα κυμανθεί γύρω στα 10 δισ. ευρώ.

Όπως επισημαίνει ο πρόεδρος του ΣΤΕΑΤ κ. Γιώργος Συριανός, η συρρίκνωση των δημόσιων έργων και οι μεγάλες περικοπές που έγιναν τα τελευταία χρόνια στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων στο όνομα της δημοσιονομικής εξυγίανσης είναι ένας από τους λόγους που ο κατασκευαστικός κλάδος της χώρας διανύει περίοδο ισχνών αγελάδων.

Ο μικρός αριθμός έργων που βγαίνουν

Νέα γενιά προβληματικών εταιρειών άρχισε να διαμορφώνεται στον ελληνικό κατασκευαστικό κλάδο, ο αριθμός των οποίων θα είναι πολύ μεγάλος σύμφωνα με στελέχη της αγοράς

στον αέρα είναι και ο βασικός λόγος που ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις επιχειρήσεις έχει προσλάβει παράλογες διαστάσεις, με αποτέλεσμα οι προσφορές που υποβάλλονται στους διαγωνισμούς να βρίσκονται ακόμη και κάτω από το πραγματικό κόστος του έργου. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι με βάση τους ισολογισμούς των εταιρειών, οι περισσότερες παρουσιάζουν φέτος αυξημένο δανεισμό μέχρι και 30% σε σχέση με πέρυσι. Ενδεικτικό του γεγονότος ότι ο τραπεζικός δανεισμός των Ελλήνων εργολάβων έχει αυξηθεί κατακόρυφα είναι και η περίπτωση ενός από τους μεγαλύτερους κατασκευαστικούς ομίλους της χώρας, ο οποίος με μηδενικό δανεισμό τα προηγούμενα χρόνια εμφανίζει φέτος 300 εκατ. ευρώ τραπεζικά δάνεια. Αν σε όλα αυτά προστεθεί και το ότι το Ελληνικό Δημόσιο καθυστερεί αφάνταστα να πληρώσει τις εταιρείες για έργα που έχουν ήδη εκτελέσει εδώ και καιρό, αλλά και την οικονομική κρίση που έχει ξεσπάσει, τότε δεν είναι δύσκολο να καταλάβει κανείς ότι τα χειρότερα για τους Έλληνες εργολάβους είναι ακόμη πίσω.

Τ α πρώτα κρούσματα
Ήδη, μέσα στο δυσμενές αυτό περιβάλλον δύο εταιρείες του κλάδου, η Διεκάτ που ελέγχεται από τις οικογένειες Τόλη και Καταρτζόπουλου και η Βetanet που ελέγχεται από την οικογένεια Ζαβλιάρη, έχουν ζητήσει να ενταχθούν στον νόμο 99 σε μια προσπάθεια να κερδίσουν χρόνο και να τα βρουν με τους πιστωτές τους.

Παράλληλα, άλλες δύο εταιρείες- η Θεμελιοδομή και η ΑΛΤΕ – έχουν ενταχθεί στον νόμο 44 και επιχειρούν να κρατηθούν εν ζωή με φρέσκα κεφάλαια που φέρνουν ή υπόσχονται να φέρουν, υπάρχοντες και μη, στρατηγικοί επενδυτές.

Προβλήματα, διαφορετικής όμως φύσεως, αλλά με κοινό παρονομαστή την αναζήτηση στρατηγικού επενδυτη- σωτήρα, αντιμετωπίζει και η κατασκευαστική εταιρεία Προοδευτική που ελέγχεται από την οικογένεια Κούτλα.


Πουλά για να αποφύγει την πτώχευση

Με πρόεδρο τον κ. Μιχ. Καταρτζόπουλο και διευθύνοντα σύμβουλο τον κ. Τόλη Νικόλαο, η εταιρεία Διεκάτ ήταν μια από τις πλέον εξωστρεφείς ελληνικές κατασκευαστικές επιχειρήσεις, με σημαντική παρουσία στην αγορά ακινήτων αλλά και δημόσιων έργων χωρών της Βαλκανικής.

Η εταιρεία προσπαθεί να αποφύγει εδώ και καιρό το ενδεχόμενο της πτώχευσης με πωλήσεις περιουσιακών της στοιχείων, με απεμπλοκή από δραστηριότητες που δεν εμπίπτουν στο βασικό της αντικείμενο εργασιών, καθώς και με την προσέλκυση στρατηγικού εταίρου και μέσα από την αξιοποίηση της διαχείρισης της ακίνητης περιουσίας της.

Σε κάθε περίπτωση πάντως τα πράγματα για τη Διεκάτ είναι αρκούντως δύσκολα. Στο τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2008 το σύνολο των υποχρεώσεων της εταιρείας ήταν πάνω από 71 εκατ. ευρώ από τα οποία τα 23,8 εκατ. ευρώ αφορούσαν δανειακές υποχρεώσεις της προς τις τράπεζες.

Άλλωστε και η ίδια η διοίκηση της εταιρείας παραδέχθηκε σε πρόσφατη ανακοίνωσή της ότι «η προσπάθεια εξυγίανσης της εταιρείας δυσχεραίνεται από τη γενικευμένη έλλειψη ρευστότητας, τον προσωρινό περιορισμό του επενδυτικού ενδιαφέροντος στην αγορά ακινήτων και την καθυστέρηση πληρωμής εκτελεσθέντων έργων, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζει η εταιρεία πρόβλημα ρευστότητας».

Ένα από τα τελευταία έργα που ανέλαβε να κατασκευάσει είναι προϋπολογισμού 6,53 εκατ. ευρώ και υπεγράφη στις 15/10/2008 μεταξύ της DΙΕΚΑΤ ΝDΕRΤΙΜ & ΚΟΝSΤRUΚSΙΟΝ SΗ.Α, θυγατρικής της Διεκάτ ΑΤΕ στην Αλβανία, και της ΑΝΤΕΑ CΕΜΕΝΤ SΗ.Α, εταιρείας του Ομίλου ΤΙΤΑΝ στην Αλβανία.


Θηλιά χρεών προς τις τράπεζες

Στα χέρια των πιστωτριών τραπεζών βρίσκεται και η τύχη της Βetanet, μιας εταιρείας που είναι leader στις προκατασκευές, αλλά φαίνεται πως η ελληνική αγορά δεν είναι έτοιμη να αποδεχθεί κτίρια της κατηγορίας αυτής. Το σημερινό ανεκτέλεστο υπόλοιπο της εταιρείας από έργα των οποίων έχει αναλάβει την εκτέλεση ανέρχεται συνολικά σε περίπου 24 εκατ. ευρώ. Ο επικεφαλής της κ. Κων. Ζαβλιάρης δείχνει αισιόδοξος ότι η εταιρεία θα τα καταφέρει χάρη σε μια καλή προίκα που διαθέτει: στην ακίνητη περιουσία της, που δεν χρησιμοποιείται για λειτουργικούς σκοπούς, στην ηγετική θέση που διαθέτει στην αγορά των προκατασκευασμένων σπιτιών και στη συμμετοχή της σε κάποια σημαντικά projects. Αν και οι υποχρεώσεις της εταιρείας δεν είναι και τόσο μεγάλες- περίπου 35 εκατ. ευρώ από τα οποία τα 20 εκατ. ευρώ είναι το ομολογιακό δάνειο που συνήψε τον περασμένο Αύγουστο-, εν τούτοις αντιμετωπίζει δυσκολίες στην εξυπηρέτησή του.

Σημαντική κίνηση
Στις αρχές του έτους η εταιρεία έκανε μια σημαντική κίνηση στο πλαίσιο των προσπαθειών της να διευρύνει την γκάμα των κατασκευαστικών της δραστηριοτήτων και πέραν των προκατασκευών. Ανέλαβε μέσω της θυγατρικής της εταιρείας ΕΚΑΤΕΤΑΝ το έργο της κατασκευής των λιμενικών εγκαταστάσεων της μαρίνας της Ρόδου, προϋπολογισμού 11 εκατ. ευρώ. Η σύμβαση που υπεγράφη αφορά την επέκταση του προσήνεμου μόλου, την κατασκευή αγωγού ανανέωσης υδάτων, υπήνεμου μώλου, κυρίων προβλητών και πλωτών προκατασκευασμένων προβλητών.
Ψάχνουν σωσίβιο στους νέους στρατηγικούς επενδυτές

Οι περιπέτειες των εταιρειών Θεμελιοδομή και ΑΛΤΕ δεν είναι βέβαια σημερινές. Και οι δυο τους ήταν από τις πολλά υποσχόμενες του κλάδου αλλά τώρα τα έργα που κατασκευάζουν έχουν περιοριστεί στο ελάχιστο. Η επόμενη ημέρα και των δύο αυτών εταιρειών- που οπωσδήποτε θα είναι τελείως διαφορετική από το παρελθόν, με την πολυπραγμοσύνη των διοικήσεων τους- θα εξαρτηθεί από τις ικανότητες των στρατηγικών τους επενδυτών να τα βρουν με τις πιστώτριες τράπεζες.

Στρατηγικός επενδυτής
Το θέμα του στρατηγικού επενδυτή της ΑΛΤΕ είναι σαφώς πιο ξεκάθαρο σε σχέση με το αντίστοιχο θέμα της Θεμελιοδομής. Η βορειοελλαδίτικη κατασκευαστική εταιρεία έχει περάσει στον έλεγχο της επενδυτικής εταιρείας Firva Α.Ε., συμφερόντων του επιχειρηματία Θεοχάρη Παπαμανώλη.

Η εταιρεία Firva ελέγχει περισσότερο από το 67% της πρώην εισηγμένης που έχει ενταχθεί για εξυγίανση στις διατάξεις του άρθρου 44. Η ΑΛΤΕ είναι κάτοχος πτυχίου της ανώτερης τάξης του ΜΕΕΠ (7η τάξη), το οποίο όμως κατά πάσα πιθανότητα θα απολέσει στην επικείμενη επανάκριση στις αρχές του 2009.

Οι περιπέτειες της εταιρείας που ανήκε στον κ. Απόστολο Αλαμανή και ήταν η ναυαρχίδα ενός ομίλου που δραστηριοποιούνταν και σε άλλους τομείς, συγγενείς με τον κατασκευαστικό κλάδο (ασφαλτικά προϊόντα, αξιοποίηση ακινήτων και θεματικών πάρκων), έχουν σαν βάση τον υπερβολικό της δανεισμό και την αδυναμία της στη συνέχεια να τον εξυπηρετήσει.

Τα προβλήματα για την ΑΛΤΕ, που άρχισαν το 2004, δεν είναι άσχετα και με τις συγχωνεύσεις-εξαγορές που πραγματοποίησε για την εξασφάλιση της παραμονής της στην ανώτερη εργοληπτική κατηγορία. Παρά τις προσπάθειες που κατέβαλε η διοίκησή της υπό τον κ. Απόστολο Αλλαμανή για διέξοδο από την κρίση, τα προβλήματα οξύνθηκαν λόγω της έλλειψης νέων δημόσιων έργων και της καθιέρωσης του μειοδοτικού συστήματος ανάθεσης συμβάσεων. Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης ήταν η ουσιαστική αναστολή των εργασιών της ΑΛΤΕ και εν συνεχεία η διαγραφή (το 2006) των μετοχών της από το Χρηματιστήριο.

Οικονομικά προβλήματα
Στις αρχές του 2008 η Θεμελιοδομή, που αντιμετώπιζε σοβαρά οικονομικά προβλήματα εδώ και πάνω από δυο χρόνια, βρέθηκε κυριολεκτικά με την πλάτη κολλημένη στον τοίχο όταν οι πιστώτριες τράπεζες είχαν προσφύγει δικαστικά ζητώντας την εκκαθάριση της Θεμελιοδομής και την εν συνεχεία πώληση του ενεργητικού της, προκειμένου να αποπληρωθεί μέρος ή και το σύνολο των οφειλών της εταιρείας προς αυτές. Η βορειοελλαδίτικη κατασκευαστική εταιρεία έχει υποχρεώσεις της τάξεως των 60 εκατ. ευρώ προς τις τράπεζες, ενώ υπήρχαν και πρόσθετα χρέη ύψους 40 εκατ. ευρώ προς το ΙΚΑ, τους προμηθευτές, την Εφορία, αλλά και το προσωπικό.

Η εταιρεία έχει ενταχθεί στις διατάξεις του άρθρου 44 και μη ούσα παροπλισμένη (εκτελεί κάποια έργα) ελπίζει ότι θα αποφύγει τελικά το λουκέτο, αλλά σε κάθε περίπτωση δύσκολα θα μπορέσει να ξαναγίνει αυτό που ήταν στα τέλη της δεκαετίας του 1990