Μαγειρεύουν πακέτο δώρων προς τις τράπεζες

Στα χαρτιά μένουν οι προβλέψεις του υπουργείου Οικονομίας για είσπραξη 500 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο από τις τράπεζες που θα ενταχθούν στο σχέδιο των 28 δισ. ευρώ, μετά τις διαδοχικές κυβερνητικές εκπτώσεις στις διατάξεις του νομοσχεδίου για τις υποχρεώσεις τους.

Τελευταία- ενδεχομένως όμως όχι υστάτη- κυβερνητική υπαναχώρηση στο παζάρι με τους τραπεζίτες αποτελεί η μείωση των προμηθειών που θα εισπράττει το Δημόσιο για τις εγγυήσεις τις οποίες θα δίνει το κράτος στον δανεισμό τους μέσω της διατραπεζικής αγοράς ύψους 15 δισ. ευρώ, καθώς και για τη χρηματοδότησή τους μέσω της έκδοσης ειδικών ομολόγων ύψους 8 δισ. ευρώ (για την αύξηση των καταθέσεών τους). Από 1% έως 1,5% που προβλεπόταν αρχικά, σύμφωνα με την εισήγηση της Τραπέζης της Ελλάδος, οι προμήθειες αυτές προβλέπεται ότι θα συρρικνωθούν ακόμα και στο 0,4% στο όνομα της προστασίας των δανειοληπτών και των ενιαίων κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο ζήτημα αυτό. Αυτό είναι το αντάλλαγμα για να μην υπάρξουν νέες αυξήσεις επιτοκίων στα δάνεια, με προφανές κέρδος για τις τράπεζες. Οι τράπεζες θα λάβουν τις κρατικές «ενέσεις» ρευστότητας καταβάλλοντας ιδιαίτερα χαμηλό κόστος, σαν να είναι οι ίδιες το Ελληνικό Δημόσιο και να δανείζονταν από τις διεθνείς αγορές! Πρόκειται για ακόμα ένα σούπερ δώρο στις τράπεζες, την ώρα που το… αντίδωρο για τους δανειολήπτες εξαντλείται σε μέτρα-«ασπιρίνη» που αφορούν μειώσεις επιτοκίων με το σταγονόμετρο και αφού έχουν προηγηθεί κατακόρυφες αυξήσεις. Έχουν προηγηθεί άλλωστε αρκετά «δώρα»:

1. Το οικονομικό επιτελείο έκανε πίσω στην υποχρεωτική- σύμφωνα με τις αρχικές δεσμεύσεις του- έκδοση μετοχών υπέρ του Δημοσίου για όποια τράπεζα κάνει χρήση έστω και ενός από τα μέτρα που περιλαμβάνει το πακέτο της κρατι

Οι τράπεζες θα λάβουν τις κρατικές «ενέσεις» με τους όρους που το Ελληνικό Δημόσιο δανείζεται από τις διεθνείς αγορές

κής βοήθειας. Το αρχικό σχέδιο προέβλεπε δηλαδή ότι το Δημόσιο θα έμπαινε στο μετοχικό κεφάλαιο των τραπεζών είτε αυτές έκαναν χρήση των κρατικών εγγυήσεων στη διατραπεζική αγορά και των ομολόγων είτε ελάμβαναν απευθείας την κρατική ενίσχυση συνολικού ύψους 5 δισ. ευρώ. Με βάση το νομοσχέδιο στην τελική του μορφή, το Δημόσιο δεν αποκτά μετοχές της τράπεζας αν αυτή κάνει χρήση μόνο των κρατικών εγγυήσεων ή των ομολόγων.

2. Έχει ήδη αφαιρεθεί από το σχέδιο το δικαίωμα βέτο του Δημοσίου για τις αμοιβές στελεχών στην περίπτωση χρήσης των ειδικών ομολόγων.

Το παζάρι όμως με τις τράπεζες δεν σταματά εδώ: το Δημόσιο διαπραγματεύεται τώρα να εισπράττει αποδόσεις χαμηλότερες από 10% σε ετήσια βάση για τις μετοχές που θα αποκτήσει από τις τράπεζες εφόσον κάνουν χρήση της απευθείας κρατικής ενίσχυσης. Την ίδια στιγμή, οι τράπεζες διεκδικούν να μην προσμετρώνται στην κεφαλαιακή επάρκεια τα επονομαζόμενα «κόκκινα» δάνεια, όσα δηλαδή πρόκειται να παγώσουν στο πλαίσιο των μέτρων στήριξης των δανειοληπτών. Αύξηση των «κόκκινων» δανείων θα έφερνε παρέμβαση της Τραπέζης της Ελλάδος που θα ζητούσε από τις τράπεζες να αυξήσουν τα κεφάλαιά τους, δηλαδή να βάλουν το χέρι στην τσέπη. Στο πεδίο αυτό όμως, η διαπραγμάτευση συνεχίζεται, σε αντίθεση με τη διαπραγμάτευση για τις προμήθειες, η οποία έκλεισε υπέρ των τραπεζών και με «κάλυψη» των Βρυξελλών, στο όνομα της χρήσης ενιαίων κανόνων στις χώρες- μέλη.

31 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Ο ΚΑΡΑΜΑΝΛΗΣ ΣΤΗ ΒΟΥΛΗ

Οι τράπεζες θα πληρώνουν κάθε χρόνο ποσό που θα φτάνει τα 500 εκατ. ευρώ. Τα χρήματα αυτά, που είναι επιπλέον έσοδα για τον προϋπολογισμό, θα χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση του Τ αμείου Κοινωνικής Συνοχής και των Δημοσίων Επενδύσεων

Κερδίζουν από τις προμήθειες…

Ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Γ. Αλογοσκούφης έχει προλειάνει το έδαφος για χαμηλότερες προμήθειες λίγο προτού κάνει τις τελευταίες «διορθώσεις» στο νομοσχέδιο. Ενώ στις 15 Οκτωβρίου δήλωνε κατηγορηματικά ότι η εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου για έκδοση νέων μεσομακροπρόθεσμων δανείων και τίτλων παρέχεται «έναντι προμήθειας 100-150 μονάδων βάσης», στις 5 Νοεμβρίου άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο για χαμηλότερα ποσοστά και τώρα έχοντας στο γραφείο του την εισήγηση της Τραπέζης της Ελλάδος, ετοιμάζεται να επιβάλει τις χαμηλότερες χρεώσεις. «Στις τράπεζες που έχουν καλή βαθμολογία από τους οίκους αξιολόγησης οι προμήθειες για τα ομόλογα θα μπορούν να ξεκινούν από 40 μονάδες βάσης (0,4%)» λέει στα «ΝΕΑ» αρμόδιο στέλεχος της Τραπέζης της Ελλάδος, αιτιολογώντας την εισήγηση αυτή, στη βάση κοινών παραδοχών του ευρωσυστήματος. Η ίδια πηγή προσθέτει ότι για την παροχή εγγυήσεων έως έναν χρόνο οι προμήθειες θα είναι ακόμα χαμηλότερες.

Υπό διαπραγμάτευση, με γνώμονα την πρακτική και άλλων ευρωπαϊκών χωρών, είναι και οι αποδόσεις των προνομιούχων μετοχών που αρχικά ήταν 10%. Άλλωστε, από τη στιγμή που η χρήση του μέτρου της κεφαλαιακής ενίσχυσης με αντάλλαγμα μετοχές του Δημοσίου δεν είναι υποχρεωτική, οι περισσότερες μεγάλες ιδιωτικές τράπεζες εκτιμάται ότι θα αποφύγουν να κάνουν χρήση του μέτρου ώστε να μη βάλουν συνέταιρο το Δημόσιο στο μετοχικό τους κεφάλαιο.

Ακόμα και στην περίπτωση που το πράξουν όμως, το νομοσχέδιο στη σημερινή του μορφή προβλέπει τη δυνατότητα των τραπεζών να επαναγοράσουν τις μετοχές τους από την 1η Ιουλίου 2009 και μετά και όχι έπειτα από ελάχιστο διάστημα 5 ετών, όπως προβλεπόταν αρχικά.


Άπιαστα τα 500 εκατ. ευρώ

Οι εκπρόσωποι των τραπεζών από την πρώτη στιγμή χαρακτήρισαν «ακριβές» τις προμήθειες 1%-1,5% που ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Γ. Αλογοσκούφης στις 15 Οκτωβρίου.

Πίεσαν για μείωση των προμηθειών, υποστηρίζοντας ότι στην αντίθετη περίπτωση το πρόσθετο κόστος θα μετακυλιστεί στους πελάτες. Τελικά έπεισαν, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, οι προμήθειες να είναι σαφώς χαμηλότερες ξεκινώντας από μόλις 0,4% και χωρίς να ξεπερνούν το 1% ή 40 έως 100 μονάδες βάσης, στη γλώσσα της αγοράς.

Με τη συρρίκνωση των προμηθειών και μετά την υπαναχώρηση της κυβέρνησης για την υποχρεωτική έκδοση μετοχών τις οποίες θα αναλάμβανε το Δημόσιο εξασφαλίζοντας αποδόσεις 10%, γίνεται σαφές ότι η εκτίμηση για έσοδα 500 εκατ. ευρώ περνά στη σφαίρα της φαντασίας.

Ανάλογα ψαλιδίζονται και οι κυβερνητικές υποσχέσεις για κοινωνικές παροχές και επενδύσεις που θα χρηματοδοτούνταν από τις αποδόσεις του κρατικού πακέτου. Όπως είχε πει ο Πρωθυπουργός στη Βουλή στις 31 Οκτωβρίου «… με την εφαρμογή του σχεδίου οι τράπεζες θα πληρώνουν κάθε χρόνο ποσό που θα φθάνει τα 500 εκατ. ευρώ. Τα χρήματα αυτά, που είναι επιπλέον έσοδα για τον προϋπολογισμό, θα χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση του Ταμείου Κοινωνικής Συνοχής και των Δημοσίων Επενδύσεων». Είναι προφανές ότι η υπόσχεση αυτή είναι πλέον στον αέρα.


… και από τα «κόκκινα» δάνεια

Παράθυρο ευνοϊκών ρυθμίσεων για τις τράπεζες έχει ανοίξει τις τελευταίες ημέρες και εξαιτίας των μέτρων που ανακοίνωσαν για την αναστολή πλειστηριασμών για έξι μήνες και πάγωμα δόσεων στεγαστικών δανείων πρώτης κατοικίας για έναν χρόνο. Φαινομενικά οι τράπεζες χάνουν. Στην πραγματικότητα όμως μπορεί να κερδίζουν πολλά περισσότερα.

Τα πρώτα στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος για τα δάνεια σε καθυστέρηση δείχνουν περαιτέρω αύξηση στο εννεάμηνο σε σχέση με το 4,7% του συνόλου που είχε καταγραφεί στο τέλος Ιουνίου. Πρόκειται για δάνεια που αντιστοιχούν σε υπόλοιπα άνω των 10 δισ. ευρώ, με οριακή μεν αύξηση έναντι του 4,5% στο τέλος του 2007 αλλά μακράν του στόχου που έχει θέσει η Τράπεζα της Ελλάδος για συρρίκνωση του ποσοστού στο 3,5% στο τέλος του έτους. Για να επιτύχουν τον στόχο, οι τράπεζες θα αναγκαστούν να προχωρήσουν σε νέες διαγραφές δανείων, ώστε να αποφύγουν την αναγκαστική αύξηση των δεικτών κεφαλαιακής επάρκειας. Το ζητούμενο για την Τράπεζα της Ελλάδος δεν είναι να κάνει δύσκολη τη ζωή των τραπεζών, αλλά να προασπίσει τη σταθερότητα του συστήματος. Έτσι, αναζητείται η «χρυσή τομή» στον τρόπο καταγραφής των δανείων που θα πάψουν να εξυπηρετούνται από τους δανειολήπτες, μετά το πάγωμα των δόσεων. Με βάση το πλαίσιο της Βασιλείας ΙΙ, τα συγκεκριμένα δάνεια θα πρέπει να συνυπολογιστούν στα δάνεια σε καθυστέρηση.

Σε αυτή την περίπτωση, το ποσοστό θα μπορούσε ακόμα και να διπλασιαστεί. Υπάρχει όμως παραθυράκι στους κανόνες του ευρωσυστήματος. Αν θεωρηθεί ότι η επιμήκυνση του χρόνου εξόφλησης της οφειλής γίνεται όχι για λόγους αδυναμίας, θα μπορούσε το δάνειο που «παγώνει» για έναν χρόνο να μην περιληφθεί στα «κόκκινα» δάνεια. Έτσι, οι τράπεζες κερδίζουν κάτι ακόμα, εξαιτίας της κρίσης και σε συνδυασμό με το «καλό» των δανειοληπτών.


Επιστολή… συμπαράστασης της Citibank σε όσους επένδυσαν σε «τοξικά» προϊόντα

Σε αναμμένα κάρβουνα εξακολουθούν να κάθονται χιλιάδες επενδυτές που εμπιστεύθηκαν τα προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου της Lehman, τα οποία στην πλειονότητά τους διακινήθηκαν στην Ελλάδα μέσω της Citibank. Ενώ προετοιμάζονται για την υποβολή αγωγών και μηνύσεων προκειμένου να διεκδικήσουν δικαστικώς τα χρήματά τους, προ ολίγων ημερών έλαβαν ακόμα μία επιστολή συμπαράστασης από τη Citibank, στην οποία περιγράφονταν τρεις επιλογές για τους «καμένους»: Η πρώτη, διατηρήστε τους τίτλους σας και αναμένετε περαιτέρω εξελίξεις! Η δεύτερη προσπαθήστε να τους πουλήσετε στη δευτερογενή αγορά. Η τρίτη επιχειρήστε να κηρύξετε τους τίτλους σας επίσημα σε αθέτηση προκειμένου να καταστούν άμεσα ληξιπρόθεσμοι και απαιτητοί.

Στη δεύτερη «εναλλακτική» προφανές είναι ότι στην παρούσα φάση, ακόμα κι αν βρεθεί αγοραστής των τίτλων στη δευτερογενή αγορά η τιμή θα είναι κοντά στο μηδέν. Στην τρίτη περίπτωση, για να προκληθεί η διαδικασία της Πρόωρης Λήξης, όπως ονομάζεται, θα πρέπει να συγκεντρωθούν οι κάτοχοι των τίτλων που αντιπροσωπεύουν ποσοστό τουλάχιστον 25% του κεφαλαίου των ανεξόφλητων τίτλων της κάθε σειράς, να επιδώσουν έγγραφες ειδοποιήσεις και να προκαλέσουν πρόωρη λήξη, ώστε όλα τα ποσά να καταστούν ληξιπρόθεσμα και απαιτητά. Ακόμα και σε αυτό το ενδεχόμενο όμως, η Citibank ενημερώνει τους πελάτες της ότι «η συγκεκριμένη ενέργεια δεν εξασφαλίζει ότι θα λάβετε κάποιο ή όλο το ποσό που σας οφείλεται από τους τίτλους»…

Μέσω της Citibank διατέθηκαν προϊόντα Lehman ύψους 110 εκατ. ευρώ σε 2.100 πελάτες της.