Βύθισαν στο σκοτάδι τη ΔΕΗ

Οι επενδύσεις σε νέες μονάδες παραγωγής που δεν έγιναν, η αύξηση στο κόστος των καυσίμων, οι στρεβλώσεις του μοντέλου λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρισμού, οι ατυχείς επιλογές στη διοίκηση της εταιρείας, η απώλεια ελέγχου στον κρίσιμο τομέα των ορυχείων είναι οι λόγοι για το σημερινό αδιέξοδο της ΔΕΗ.

Πρόκειται για τις αιτίες της κακοδαιμονίας ΔΕΗ, η οποία από κέρδη 500 εκατ. ευρώ το 2004 κατρακυλά φέτος για πρώτη φορά σε ζημιές 220-230 εκατ. ευρώ. Μαύρες τρύπες που συνθέτουν, όπως λένε παράγοντες της αγοράς ηλεκτρισμού, το μεγάλο σκάνδαλο στη ΔΕΗ για το οποίο σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνη είναι η κυβέρνηση και η πολιτική που ακολούθησε στην επιχείρηση τα τελευταία κρίσιμα χρόνια.

Αντί μάλιστα η ΔΕΗ να αναζητά αυξήσεις στα τιμολόγιά της για να χρηματοδοτήσει τις νέες μονάδες της, θα μπορούσε ένα μέρος του ποσού αυτού να το πάρει χωρίς να επιβαρύνει τους πελάτες της. Περιορίζοντας τη σπατάλη στους τομείς των ορυχείων, της παραγωγής, της μεταφοράς και των διοικητικών της υπηρεσιών, από την οποία θα μπορούσε να εξοικονομήσει 700 εκατ. ευρώ τον χρόνο, όπως της έχει συστήσει από το 2006 ο ξένος οίκος (Βooz Αllen Ηamilton) τον οποίο ο ίδιος ο κ. Αθανασόπουλος είχε προσλάβει. Παρ΄ ότι από τότε ελάχιστα απ΄ όσα πρότεινε η μελέτη υλοποιήθηκαν, ο πρόεδρός της μιλάει τώρα για εξοικονόμηση 500 εκατ. ευρώ τον χρόνο μέχρι το 2014. Αλλαγές στην αγορά
Το δυστύχημα για τη ΔΕΗ είναι ότι τα παραπάνω συνέπεσαν με την είσοδο της παγκόσμιας ενεργειακής αγοράς σε μια νέα εποχή στην οποία τα φθηνά καύσιμα για την παραγωγή ηλεκτρισμού- εν προκειμένω ο λιγνίτης – ρυπαίνουν και εξαντλούνται, ενώ τα «καθαρά» κοστίζουν. Στη νέα αυτή εποχή η ΔΕΗ μοιάζει «γυμνή», αφού δεν επιχειρήθηκαν οι επενδύσεις που θα προετοίμαζαν την επιχείρηση. Για κάθε χρόνο από φέτος μέχρι και το 2012 θα πρέπει να καταβάλει 150 εκατ. ευρώ για την αγορά δικαιωμάτων ρύπων, αλλά από το 2013 και μετά το κόστος αυτό εκτινάσσεται στα 2 δισ. ευρώ ετησίως.

Πόροι για τα δικαιώματα ρύπων δεν υπάρχουν, καθώς μάλιστα δεν έχουν ακόμη εξασφαλιστεί τα 14-15 δισ. ευρώ που χρειάζονται σε μονάδες και σε δίκτυα. Παρ΄ ότι η κυβέρνηση διαρρηγνύει τώρα τα ιμάτιά της ότι δεν πρόκειται να εγκρίνει νέες αυξήσεις στα τιμολόγια και παίζει κρυφτούλι για επικοινωνιακούς λόγους με τον πρόεδρο της εταιρείας κ. Τ. Αθανασόπουλο, η πραγματικότητα είναι ότι τα τελευταία χρόνια προχώρησε σε αλλεπάλληλες αυξήσεις στο κόστος του ρεύματος. Και όλα δείχνουν ότι τα νοικοκυριά θα πληρώσουν στο μέλλον και νέα καπέλα.

Απαρχαιωμένες μονάδες
Κατ΄ αρχήν τα βάσανα της ΔΕΗ αρχίζουν από την παμπάλαια υποδομή της. Αν διέθετε έστω μία καινούργια μονάδα, δεν θα αναγκαζόταν για να καλύψει κάθε φορά τη ζήτηση να λειτουργεί τις κοστοβόρες και ρυπογόνες μονάδες του Κερατσινίου και του Λαυρίου ή να ξοδεύει τόσο πολλά σε πανάκριβες εισαγωγές. Οι ευθύνες γι΄ αυτό αρχίζουν από την εποχή Παλαιοκρασσά το 2005 και έχουν να κάνουν με τη διοικητική αναταραχή στη ΔΕΗ, που κατέληξε στη θορυβώδη αποχώρησή του τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους. Τι πιο μεγάλο φιάσκο από αυτό της νέας μονάδας του Αλιβερίου. Τον Δεκέμβριο του 2004, το Δ.Σ. υπό τον κ. Παλαιοκρασσά είχε αποφασίσει ομόφωνα να κατασκευάσει στο Αλιβέρι μονάδα φυσικού αερίου. Ο διαγωνισμός ήταν δυνατόν να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο ώς το τέλος του 2005, ώστε η μονάδα να λειτουργούσε την άνοιξη του 2008. Λόγω όμως της απραξίας της εποχής Παλαιοκρασσά, η απόφαση για την προκήρυξη του διαγωνισμού ελήφθη από την επόμενη διοίκηση, του κ. Μανιατάκη, τον Απρίλιο του 2006, με στόχο η μονάδα να είναι έτοιμη τον Μάρτιο του 2009. Αλλά στις αρχές του 2008 στον χώρο των εργασιών βρέθηκαν αρχαία.

Ενώ και οι πέτρες γνωρίζουν ότι στη συγκεκριμένη περιοχή του Αλιβερίου υπάρχουν αρχαιότητες, ο μόνος που δεν το ήξερε ήταν η ΔΕΗ. Έτσι, τέσσερα χρόνια ύστερα από την πρώτη έγκριση του Δ.Σ. της ΔΕΗ, παραμένει ακόμη άγνωστο το πότε θα προχωρήσουν οι εργασίες κι ενώ στο μεταξύ η εταιρεία πληρώνει ρήτρα στον εργολάβο για την καθυστέρηση.
Σπατάλησαν το « κεφάλαιο » του λιγνίτη

Τους 50 εκατ. τόνους έναντι 70 εκατ. τόνων το 2004 αναμένεται να φτάσει φέτος η παραγωγή λιγνίτη στα ορυχεία της ΔΕΗ (μείωση κατά 28%). Στελέχη της Επιχείρησης αποδίδουν τη μείωση της παραγωγής όχι μόνο στη χειροτέρευση της σχέσης εκμετάλλευσης αγόνων (χώματα) προς λιγνίτη, αλλά και στο γεγονός ότι η διοίκηση έχασε τον έλεγχο της κατάστασης. Η κριτική που της ασκείται είναι ότι υποτίμησε το γεγονός πως τα κοιτάσματα γίνονται φτωχότερα και δυσμενέστερα σε ποιότητα και όχι μόνο δεν ανοίχθηκαν νέα ορυχεία, αλλά δεν έγιναν εγκαίρως και οι απαραίτητες επενδύσεις για εκσυγχρονισμό των υφισταμένων. Αποτέλεσμα των παραπάνω ήταν ότι για να εξορυχθεί ένας τόνος λιγνίτη σήμερα πρέπει να μετακινηθούν 5 κυβικά μέτρα άγονα, ενώ μέχρι πριν από μία τετραετία η σχέση αυτή ήταν 3 προς 1. Επιπλέον το κόστος εξόρυξης σε σχέση με την προηγούμενη τετραετία για τη ΔΕΗ έχει αυξηθεί κατά 4 ευρώ τον τόνο, γεγονός που σημαίνει επιπλέον ποσό 200 εκατ. ευρώ για την επιχείρηση σε σχέση με το παρελθόν. Ταυτόχρονα, τα αποθέματα εξορυγμένου λιγνίτη στις «αυλές» των ορυχείων της ΔΕΗ ανέρχονται σε 7 εκατ. τόνους, αλλά δεν είναι δυνατό να εξορυχθούν περισσότερα γιατί είναι περιορισμένος ο χώρος αποθήκευσής τους. Που σημαίνει ότι αν υπήρχαν πιο σύγχρονες εγκαταστάσεις από αυτές της δεκαετίας του ΄60 και του ΄70 που είναι η πλειοψηφία της ΔΕΗ, η αποδοτικότητα θα ήταν καλύτερη.