«Η λογοτεχνία δεν συγχωρεί τους θρασείς»

«Η λογοτεχνία με έχει χαϊδέψει. Δεν μου έχει δώσει ούτε μια πίκρα. Γι΄ αυτό και την προσέχω. Τη διαχώρισα από τον βιοπορισμό. Και την κάνω όπως τη θέλω. Κάνω μια δουλειά οκταώρου. Και μετά ή οδηγώ ή γράφω».

Γιατί η Ιωάννα Μπουραζοπούλου έχει και μια άλλη μεγάλη αγάπη, την οδήγηση μοτοσυκλέτας. Μόνο που αυτή λίγο έλειψε να αποβεί μοιραία. Η 40χρονη συγγραφέας διέσχισε όλη την Ασία στους «Δρόμους της Ελιάς» και στην επιστροφή, ενώ είχε οδηγήσει τόσες χιλιάδες χιλιόμετρα, τράκαρε άσχημα λίγο έξω από την Αθήνα! Ακόμη αναρρώνει από το ατύχημα.

Το μυθιστόρημά της «Τι είδε η γυναίκα του Λωτ;» θεωρήθηκε από πολλούς ένα από τα καλύτερα του 2007, βρέθηκε στις τελικές λίστες επιλογής διαφόρων βραβείων και πήρε εντέλει ένα, το βραβείο του περιοδικού (δε)κατα. Ήταν το τρίτο της μυθιστόρημα μετά το «Μπουντουάρ του Ναδίρ» και το «Μυστικό νερό». Και επιβράβευση για μια συγγραφέα που, όπως λέει στα «ΝΕΑ», μέχρι πριν από πέντε χρόνια δεν ήξερε τίποτα για τον κόσμο των εκδόσεων.

«Καμιά φορά, όλα μπορούν να συμβούν. Πας, αφήνεις ένα χειρόγραφο και σε παίρνει τηλέφωνο ο εκδότης. Και να σκεφτείς ότι έκανα δώδεκα χρόνια να βρω το κουράγιο να χτυπήσω την πόρτα. Ούτε σε φίλους δεν είχα πει ότι γράφω για να μη με θεωρήσουν ψώνιο. Γι΄ αυτό λέω ότι ο κόσμος πρέπει να γράφει και να δίνει χειρόγραφα. Για μένα τα καλύτερα χειρόγραφα βρίσκονται σε φακέλους Word σε υπολογιστές διστακτικών ανθρώπων», λέει.

Γιατί όμως γράφει; «Γράφεις για να διορθώσεις το βιβλίο που σε θύμωσε, ή από επιρροή του βιβλίου που σε γοήτευσε. Με επηρέασαν οι παρουσίες και άλλο τόσο οι απουσίες της ελληνικής λογοτεχνίας, οπότε έγραψα τα βιβλία μου για να μη λείπουν! Βέβαια, δεν θεωρώ ότι απαντώ σε αίτημα της αγοράς. Τον σύγχρονο αναγνώστη μάλλον άλλα θέματα τον απασχολούν και αλλιώς θέλει να τα δει γραμμένα. Έχω ιδιόμορφους χαρακτήρες, γκροτέσκο, υπερβολικούς, πολύπλοκους, οπότε κανείς δεν ταυτίζεται μαζί τους. Επίσης, δεν υπάρχουν πραγματικοί πρωταγωνιστές- οι πιο ισχυροί ρόλοι έχουν λιγότερο κείμενο- και ο αναγνώστης μπορεί να χαθεί στα ρυάκια των μικρών ρόλων». Στα βιβλία της, η Ιωάννα Μπουραζοπούλου συνηθίζει να δημιουργεί εντελώς επινοημένους κόσμους. Στη «Γυναίκα του Λωτ», λ.χ., η Νεκρά Θάλασσα υπερχείλισε, τα νερά της Μεσογείου φούσκωσαν και έσβησαν από τον χάρτη ολόκληρες χώρες. Τα νέα μεγάλα λιμάνια είναι η Μαδρίτη, το Παρίσι και η Βιέννη! Και από τον βυθό της Νεκράς Θάλάασσας αναβλύζει βιολετί αλάτι που γίνεται ο νέος χρυσός.

«Έχω ποικίλες επιρροές, από τη μυθολογία μέχρι το μη πραγματικό και από τους μεγάλους κλασικούς μέχρι το αστυνομικό», λέει. Τα κείμενά της έχουν πάντα πολιτικές πτυχές. «Και η πιο απλή συναναστροφή είναι μικρογραφία του πολιτικού περιβάλλοντος, το οποίο μάλιστα διευρύνεται συνεχώς», εξηγεί. «Δεν μπορείς να μιλήσεις πια μόνο για την Ελλάδα. Τίποτα δεν κάνουμε μόνοι μας, σχεδόν ούτε σκεφτόμαστε μόνοι μας. Το πολιτικό σύστημα είναι στα βιβλία μου το φόντο αλλά και η προβολή των ανθρώπινων σχέσεων».

Η συγγραφέας ανήκει σε μια γενιά που θεωρήθηκε

ΙΝFΟ

Τα μυθιστορήματα της Ιωάννας Μπουραζοπούλου κυκλοφορούν από τις Εκδόσεις Καστανιώτη.

απολιτική. «Μια πολιτική σκέψη σε σύγχυση γεννάει θολούς πολιτικούς. Μια ξεκάθαρη σκέψη γεννάει ηγέτες. Δεν είμαστε τόσο πολύ έρμαια της ηγεσίας μας. Οι ηγεσίες μάς χειρίζονται στα περιθώρια που τους αφήνουμε. Απλώνονται στην ανοχή μας. Η εξουσία κάνει ό,τι οι περισσότεροι στην καθημερινή ζωή. Απλώς, οι πολλοί δεν συνειδητοποιούν τη δύναμή τους».

Τον ίδιο σημαντικό ρόλο παίζει η θρησκεία: «Πραγματεύτηκα και την πολιτική διαχείριση της ενοχής. Ό,τι και να πούμε, η θρησκεία μάς έχει φέρει μέχρι εδώ και μας έχει διαμορφώσει. Πρέπει να τη δούμε με νηφαλιότητα, αλλά και να ελευθερωθούμε. Χωρίς αυτό να σημαίνει οπωσδήποτε αθεΐα. Το να πω ότι προορισμός δεν υπάρχει, μου φαίνεται το ίδιο καθησυχαστικό με το να πω ότι υπάρχει. Αυτό που προκαλεί ασφυξία είναι η άρνηση της Ορθοδοξίας να εκσυγχρονιστεί. Εκσυγχρονισμός θα μπορούσε να είναι το να δίνει την παρηγοριά που κάποιος δεν μπορεί να βρει αλλού.

Αντί γι΄ αυτό, της είναι πιο αποδοτικό να ζητάει ασταμάτητα. Να είσαι συνέχεια κρινόμενος και ένοχος. Συνέχεια να της χρωστάς».


«Είναι τόσο τίποτα, ένα ίχνος…»

«Στους “Δρόμους της Ελιάς” κάναμε ατέλειωτα χιλιόμετρα ώς την Κίνα χωρίς σταματημό. Ήταν σαν να πορευόμαστε, αλλά ταυτόχρονα να είμαστε ακίνητοι και να άλλαζε μόνο το φόντο. Στέπες, έρημος, τούντρα. Έλεγες, “πάει, η ζωή μου είναι αυτή”. Παλιά έγραφα με θράσος για την έρημο. Και η λογοτεχνία δεν συγχωρεί τους θρασείς. Είναι υπέροχη η έρημος.

Κατεβαίνει από τους αμμόλοφους, όταν φυσάει, και νομίζεις ότι θα φάει τον δρόμο. Έχεις την αίσθηση ότι δεν μπορείς να κρυφτείς πουθενά.

Και σε επαναφέρει στο μέτρο. Εκεί που σου μπαίνουν μεγάλες ιδέεςμήπως θα αφήσω με τη λογοτεχνία μου το αποτύπωμά μου στην ανθρωπότητα;- πουλάς βιβλία και αξιοπρέπεια για ένα μπουκάλι κρύο νερό. Είναι τόσο τίποτα ένα ίχνος…».