Σωτήριες οι στατίνες και για τους μη καρδιοπαθείς

Εντυπωσιακά αποτελέσματα στην πρώτη ημέρα του συνεδρίου της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας στη Νέα Ορλεάνη, σχετικά με την πρόληψη της στεφανιαίας νόσου.

Μέχρι τώρα θέλαμε όλοι όσοι δεν πάσχουν από στεφανιαία νόσο να έχουν LDL (κακή χοληστερίνη δηλαδή) κάτω από 130 mg/dl. Σήμερα παρουσιάστηκε η μελέτη JUPITER, που φαίνεται πως θα αποτελέσει σταθμό στην ιστορία των λιπιδίων και της πρόληψης γενικότερα.

Για πρώτη φορά άντρες ηλικίας άνω των 50 ετών και γυναίκες ηλικίας άνω των 60 ετών, χωρίς να πάσχουν από στεφανιαία νόσο ή διαβήτη, με μέση LDL108 mg/dl και hs-CRPκάτω από 4,2 mg/l χωρίστηκαν τυχαία σε δύο ομάδες. Οι μισοί έπαιρναν μία στατίνη και οι υπόλοιποι ένα εικονικό φάρμακο.

Η hs-CRP είναι ένας δείκτης υποκλινικής φλεγμονής (ας μην ξεχνάμε πως η αθηρωματική νόσος σήμερα θεωρείται μία φλεγμονώδης ασθένεια), ενώ οι στατίνες είναι φάρμακα που χορηγούνται για τη μείωση της χοληστερόλης (στη συγκεκριμένη μελέτη χορηγήθηκε ροσουβαστατίνη).

Η μελέτη αυτή είχε σχεδιαστεί να διαρκέσει 4 έτη, αλλά αναγκάστηκε να διακοπεί πρόωρα στα 2 έτη λόγω της εντυπωσιακής διαφοράς μεταξύ των δύο ομάδων.

Η ομάδα που ελάμβανε την στατίνη, μείωσε την LDLστα 55 mg/dl σε λιγότερο από δύο χρόνια και εμφάνισε 54% λιγότερα εμφράγματα, 48% λιγότερα εγκεφαλικά, και 20% λιγότερους θανάτους οποιασδήποτε αιτιολογίας.

Αν λάβουμε υπόψη τον χαμηλό κίνδυνο που διέτρεχε ο πληθυσμός αυτός, τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακά, και θέτουν μεγάλα ερωτήματα για το πόσο χαμηλά τελικά πρέπει να ρίχνουμε τη χοληστερόλη μας και κατά πόσο πρέπει να ελέγχουμε και σε ποιους τους δείκτες υποκλινικής φλεγμονής.

Αυτό που επιβεβαιώνεται περίτρανα πάντως είναι αυτό που εδώ και χρόνια σχολιάζουμε οι καρδιολόγοι, πως «όσο λιγότερα τόσο καλύτερα». Πόσο χαμηλά όμως;

Ίσως η άποψη που επικρατεί τελευταία να επιβεβαιώνεται για άλλη μία φορά, δηλαδή πως αν το βρέφος όταν γεννιέται έχει 45-50 mg/dl LDL χοληστερόλης και αυτή του φθάνει για να αναπτυχθεί και να μεγαλώσει σε παιδί και ενήλικο, σίγουρα ο πενηντάρης ενήλικος έχοντας πολύ λιγότερες ανάγκες μπορεί να είναι ικανοποιημένος με αυτά τα επίπεδα.

Όσοι από μας έχουν κάνει εξετάσεις χοληστερόλης θα δουν πως έχουν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα, τα οποία δεν θεωρούνται παθολογικά. Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως τα φυσιολογικά όρια που βλέπουμε δίπλα στις εξετάσεις ορίζονται με βάση τον μέσο όρο του πληθυσμού.

Στην Ελλάδα η μέση χοληστερόλη που εμφανίζουμε είναι περίπου 210 mg/dl, ενώ στην Κίνα ( προ της βιομηχανικής επανάστασης) 110 mg/dl. Ειναι τυχαίο που οι Κινέζοι είχαν πολύ λιγότερα καρδιαγγειακά επεισόδια από μας και η αθηρωματική νόσος ήταν σπάνια;

Περαιτέρω ανάλυση της μελέτης JUPITER τα επόμενα χρόνια θα μας δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το σε ποιους, πότε και πόσο έντονα πρέπει να ξεκινήσουμε σε φαρμακευτική αγωγή με στατίνη, αλλά το «όσο χαμηλότερα τόσο καλύτερα» ήρθε και θα μείνει για πάντα στο τομέα της Προληπτικής Καρδιολογίας στον κόσμο.

Ο Δημήτρης Ρίχτερ είναι διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής στην Ευρωκλινική Αθηνών και επιστημονικός Σύμβουλος του Ελληνικού Ιδρύματος Καρδιολογίας (ΕΛΙΚΑΡ)