Τρία κλειδιά άνοιξαν την πόρτα για τον Λευκό Οίκο

Διεξήγαγε υποδειγματική προεκλογική εκστρατεία, δίνοντας ρόλο ακόμα και στον ταπεινότερο Αμερικανό· ενσάρκωσε την ελπίδα για αλλαγή, σε μια εποχή που η Αμερική διψά και για ελπίδα και για αλλαγή· μετέτρεψε τις όποιες αδυναμίες του σε δύναμη, αξιοποίησε στο μέγιστο τα χαρίσματά του, εκμεταλλεύτηκε τα λάθη του αντιπάλου- και έγινε ο πρώτος μαύρος πρόεδρος των ΗΠΑ.

Πριν από δύο χρόνια, ο Μπαράκ Ομπάμα μόλις που φαινόταν στο αμερικανικό πολιτικό ραντάρ. Σήμερα, ετοιμάζεται να καθήσει στον ισχυρότερο θώκο του κόσμου. Ορισμένοι αναλυτές εκφράζουν την άποψη ότι, δεδομένων των συνθηκών, ο ίδιος είχε εξαρχής εξασφαλισμένη τη νίκη και ο αντίπαλός του ήταν εξαρχής καταδικασμένος να χάσει. «Ο Ομπάμα νίκησε γιατί ήταν υποψήφιος των Δημοκρατικών σε μια χρονιά ιδανική για τους Δημοκρατικούς», υποστηρίζει ο Λάρι Σαμπάτο, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο πανεπιστήμιο της Βιρτζίνιας· δύο πόλεμοι, επιχειρηματολογεί, στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, και μια καταστροφική οικονομική κρίση- το σημαντικότερο ζήτημα για έξι στους δέκα Αμερικανούς ψηφοφόρους- έστρωσαν με ροδοπέταλα τον δρόμο του Δημοκρατικού υποψηφίου για τον Λευκό Οίκο. Οι περισσότεροι συνάδελφοί του, ωστόσο, συμφωνούν πως το φαινόμενο Ομπάμα είναι πολύ πιο περίπλοκο, ο θρίαμβός του πολύ πιο προσωπικός από ό,τι αφήνει να εννοηθεί αυτή η άποψη.

Μια προεκλογική εκστρατεία η οποία, μια μέρα, πιθανώς να διδάσκεται στα πανεπιστήμια ως πρότυπο επιτυχίας
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ τυχαίο που ο Ομπάμα ευχαρίστησε ιδιαίτερα, στην επινίκια ομιλία του, τον υπεύθυνο της προεκλογικής του εκστρατείας Ντέιβιντ Πλαφ. Αξιοποιώντας την τεχνολογία και το Ίντερνετ, εξηγεί η αναλύτρια Ντόνα Μπραζίλ στο CΝΝ, το Δημοκρατικό στρατόπεδο εφηύρε και εφάρμοσε ένα πρωτοποριακό σύστημα συγκέντρωσης χρημάτων, συνασπίζοντας τελικά στον ίδιο αγώνα τρία εκατομμύρια δωρητές, που συνεισέφεραν συνολικά 650 εκατομμύρια δολάρια- περισσότερα από ό,τι συγκέντρωσαν και οι δύο προεδρικοί υποψήφιοι στις εκλογές του 2004. Όποιος επισκεπτόταν την ιστοσελίδα του Ομπάμα καλούνταν να εγγραφεί ώστε να λάβει περισσότερες πληροφορίες. Όποιος το έκανε καλούνταν να συνεισφέρει οικονομικά ή να προσφέρει εθελοντικά τις εργασίες του. Συγκροτήθηκε έτσι ένας στρατός εθελοντών, ο οποίος κατάφερε να εγγράψει εκατομμύρια νέους ψηφοφόρους στα μητρώα των Δημοκρατικών- μόνο στη Φλόριντα προστέθηκαν 300.000 νέα ονόματα.

Ένα μήνυμα αλλαγής που ενέπνευσε (πολλούς) νέους και γέρους, μαύρους και λευκούς, γυναίκες και άνδρες όλων των κοινωνικών στρωμάτων
Ο ΜΠΑΡΑΚ Ομπάμα είπε κάποτε πως «δεν μοιάζει με τους άλλους προέδρους στο χαρτονόμισμα του δολαρίου». Αναφερόταν στο χρώμα του προσώπου του, διαφέρει όμως με τόσο πολλούς τρόπους από την κατεστημένη πολιτική αριστοκρατία των ΗΠΑ που οι διαφορές αυτές έγιναν η μεγαλύτερη δύναμή του. Ο Ομπάμα μιλούσε για ενότητα, συναίνεση και διάλογο σε μια Αμερική που υπέφερε τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της επιθετικότητας και αδιαλλαξίας της κυβέρνησης Μπουςεννέα στους δέκα ψηφοφόρους προσήλθαν στις κάλπες πεπεισμένοι πως η χώρα «βρίσκεται σε λάθος δρόμο». Η εικόνα του ήταν φιλική, συμπαθής, ελπιδοφόρα: ένας αυτοδημιούργητος οικογενειάρχης με ένα σπίτι (αντίθετα με τον Τζον ΜακΚέιν που δεν μπορούσε να θυμηθεί πόσα σπίτια έχει), ένα αυτοκίνητο, και ένα όνειρο στο οποίο παρέσυρε σχεδόν επτά στους δέκα νέους.

Η ευφυΐα τού να καλύπτει τις αδυναμίες του, να προβάλλει τα χαρίσματά του και να εκμεταλλεύεται τα λάθη του αντιπάλου χωρίς να τον προσβάλλει
Ο ΟΜΠΑΜΑ είναι χαρισματικός ρήτορας. Ξέρει πώς να μαγεύει τους ακροατές του. Κατάφερε όμως πράγματα ακόμα πιο σημαντικά. Δίνοντας έμφαση στην υπεροχή της σωστής κρίσης, διαλέγοντας για υποψήφιο αντιπρόεδρο έναν βετεράνο της εξωτερικής πολιτικής, τον Τζο Μπάιντεν, εξάλειψε τελικά το μεγαλύτερο ατού του αντιπάλου του, την πολυετή εμπειρία ενός ήρωα πολέμου. Επιπλέον, δεν επέτρεψε στον Τζον ΜακΚέιν να πάρει αποστάσεις από τον απερχόμενο Αμερικανό πρόεδρο. Έδωσε έμφαση στα θετικά μηνύματα, την ώρα που ο ΜακΚέιν έδινε υπερβολική έμφαση στα αρνητικά. Κι όταν ενέσκηψε το οικονομικό χάος, παρέμεινε ψύχραιμος, ξέροντας πως παρά τις κατηγορίες που δεχόταν- περί «ακραίου φιλελευθερισμού», περί «τυπικά αριστερής ατζέντας», περί «επικίνδυνων θέσεων»- η κρίση και δη η αλλοπρόσαλλη αντίδραση του ΜακΚέιν θα σήμαιναν και το οριστικό τέλος του αντιπάλου του.
Λάφυρό του, ένας κόσμος γεμάτος προβλήματα
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Αγγελόπουλος

ΤΟ «ΛΑΦΥΡΟ» του νικητή Μπαράκ Ομπάμα είναι ένας κόσμος γεμάτος προβλήματα. Τώρα το πιο δύσκολο θα είναι να μην απογοητεύσει. Θα αρθεί άραγε στο ύψος των τεράστιων προσδοκιών που δημιούργησε η εκστρατεία του; Η ενωτική ομιλία του θα επιτρέψει άραγε να δοθεί μια νέα πνοή στον τόσο απαξιωμένο από τον Μπους Λευκό Οίκο; Τα δύσκολα τώρα αρχίζουν. Οι «Νιου Γιορκ Τάιμς» προειδοποιούν ότι ο ενθουσιασμός δεν πρέπει να είναι υπερβολικός. Η περίοδος χάριτος που θα έχει ο 44ος πρόεδρος των ΗΠΑ αναμένεται ότι θα είναι σύντομη. «Αυτός ο 47χρονος γερουσιαστής που έχει τη δύναμη να κινητοποιεί τα πλήθη, αλλά μικρή πείρα στην εκτελεστική εξουσία», γράφουν οι «Τάιμς», «θα επωμιστεί την ευθύνη της διεξαγωγής δύο πολέμων, θα κληθεί να προστατεύσει το έθνος από μια ενδεχόμενη τρομοκρατική επίθεση και να ράψει τα κουρέλια της οικονομίας». Η «Ουάσιγκτον Ποστ» προσθέτει στον κατάλογο αυτό άλλη μια πρόκληση- να συσπειρώσει το κόμμα του γύρω από μια καινούργια εκλογική βάση (νέοι, νέοι ψηφοφόροι, ανώτερες λευκές τάξεις), η οποία του επέτρεψε να κερδίσει «οχυρά» των Ρεπουμπλικανών όπως το Οχάιο, η Ιντιάνα και το Κολοράντο. Και αυτό ενώ κάθε ρεύμα στο Δημοκρατικό Κόμμα θα προσπαθεί να κερδίσει την εύνοια του προέδρου. «Μερικοί θα θυμηθούν το ξεκίνημα του Μπιλ Κλίντον το 1993, όταν οι Δημοκρατικοί στρατεύθηκαν σε μια φιλελεύθερη γραμμή» πριν χάσουν, δύο χρόνια αργότερα, την πλειοψηφία τους στο Κογκρέσο, γράφει η «Ποστ» και προσθέτει: «Ο Ομπάμα απέδειξε στη διάρκεια της εκστρατείας τις ικανότητές του να υπερβαίνει αυτές τις αντιθέσεις. Θα πρέπει να χρησιμοποιήσει τις ίδιες μεθόδους, ως πρόεδρος, για να διευρύνει τον συνασπισμό που τον εξέλεξε».

Δημοφιλής στην Ευρώπη
Είναι τέλος η πρόκληση να ανανεώσει τη διεθνή συμπάθεια για τις ΗΠΑ, η οποία κατέρρευσε στην οκταετία του Μπους. Γι΄ αυτό, τουλάχιστον, ξεκινάει με τις καλύτερες προϋποθέσεις, καθώς χαίρει μιας άνευ προηγουμένου δημοτικότητας στο εξωτερικό, κυρίως στην Ευρώπη. Όμως τα προβλήματα παραμένουν: Ιράκ και Αφγανιστάν, Ιράν, Μέση Ανατολή, Βόρεια Κορέα, Κίνα, Ρωσία, Πακιστάν, Αφρική. Προεκλογικά μίλησε για μια «νέα πολιτική» που θα ενώσει Ρεπουμπλικανούς και Δημοκρατικούς. Όμως, επισημαίνουν οι «Νιου Γιορκ Τάιμς», αν δουλέψει πραγματικά με τους Ρεπουμπλικανούς για να βρει κοινό έδαφος σε θέματα όπως το Ιράκ, η τρομοκρατία και η κλιματική αλλαγή, κινδυνεύει να αποξενώσει τη φιλελεύθερη εκλογική βάση του.