Οι απόγονοι των Φοινίκων ζουν στη Μεσόγειο

Ένας στους 17 άνδρες που ζουν σε κοινότητες της Μεσογείου είναι μακρινοί αλλά γνήσιοι απόγονοι των αρχαίων Φοινίκων, αποκαλύπτει μελέτη που συνδύασε ιστορικές αναφορές με εξέταση του DNA. Οι ερευνητές μάλιστα, εκτιμούν πως η ίδια μέθοδος θα μπορούσε να ιχνηλατήσει και την εξάπλωση των αρχαίων Ελλήνων.

Προερχόμενοι από την περιοχή του σημερινού Λιβάνου, οι Φοίνικες ή Σιδώνιοι ήταν δεινοί θαλασσοπόροι και έμποροι που επέκτειναν τον πολιτισμό τους μέχρι τη Βόρεια Αφρική, την Ισπανία και άλλες χώρες γύρω από τη Μεσόγειο.

Η παρακμή των Φοινίκων άρχισε τον 6ο π.Χ αιώνα, το οριστικό τους τέλος όμως ήρθε τον τον 2ο π.Χ αιώνα με την ισοπέδωση της μεγαλύτερης πόλης τους, της Καρχηδόνας στη σημερινή Τυνησία, από τους Ρωμαίους κατακτητές.

Αμερικανοί και Βρετανοί ερευνητές κατάφεραν τώρα να εντοπίσουν έναν γενετικό δείκτη για τους Φοίνικες στο ανδρικό χρωμόσωμα Υ. Οι χαρακτηριστικές αλληλουχίες ανακαλύφθηκαν με σύγκριση του DNA ανάμεσα σε ανθρώπους που ζουν σήμερα σε πρώην αποικίες των Φοινίκων και άνδρες από άσχετες περιοχές της Μεσογείου. Η γενετική υπογραφή των Φοινίκων απαντάται στο 6% του ανδρικού πληθυσμού στις πρώην αποικίες.

Πριν αρχίσουν τα γενετικά τεστ, οι ερευνητές χρειάστηκε πρώτα να μελετήσουν αναφορές της Παλαιάς Διαθήκης και Ελλήνων και Ρωμαίων συγγραφέων για το πού υπήρχαν φοινικικές πόλεις.

«Όταν ξεκινήσαμε δεν γνωρίζαμε τίποτε για τη γενετική των Φοινίκων. Το μόνο που είχαμε για οδηγό ήταν η Ιστορία: γνωρίζαμε που είχαν και πού δεν είχαν εγκατασταθεί. Όμως αυτή η απλή πληροφορία αποδείχθηκε αρκετή, με τη βοήθεια της σύγχρονης γενετικής, για να βρούμε τα ίχνη αυτού του αρχαίου λαού» εξήγησε ο Κρις Τάιλερ-Σμιθ του Wellcome Trust Sanger Institute, επικεφαλής της μελέτης.

Στην έρευνα συμμετείχε και το Γενωγραφικό Πρόγραμμα του National Geographic και του Κέντρου Υπολογιστικής Βιολογίας της IBM: «Τα αποτελέσματα είναι σημαντικά επειδή δείχνουν ότι οι τοποθεσίες των φοινικικών αποικιών χαρακτηρίζονται από μια γενετική υπογραφή διαφορετική από αυτή που θα είχε απομείνει από άλλες εμπορικές και αποικιστικές επεκτάσεις στην ιστορία, ή από καθαρή τύχη», σχολίασε ο Ντάνιελ Πλατ της IBM.

«Αυτό αποδεικνύει ότι αυτοί οι οικισμοί, ορισμένοι από τους οποίους διήρκεσαν εκατοντάδες χρόνια, άφησαν μια γενετική που παραμένει μέχρι σήμερα», είπε.

Αν και δεν ήταν άμεσος στόχος της μελέτης, οι ερευνητές εντόπισαν και γενετικές ενδείξεις για την εξάπλωση των Ελλήνων και θεωρούν ότι η ίδια μέθοδος θα μπορούσε να χαρτογραφήσει τα γενετικά ίχνη του Μεγάλου Αλεξάνδρου, των Βίκινγκ και των Μογγόλων.

Η έρευνα για τους Φοίνικες δημοσιεύεται στο American Journal of Human Genetics.