Μια ανάσα πριν από τη νίκη ο Μπάρακ Ομπάμα

Η γεωγραφία των αμερικανικών προεδρικών εκλογών στις τέσσερις τελευταίες αναμετρήσεις εμφανίζει μια σημαντική σταθερότητα. Από τις 51 περιοχές (50 πολιτείες και η περιφέρεια της Ουάσιγκτον D.C.) που αναδεικνύουν τους 538 συνολικά εκλέκτορες, στις 35 επικράτησε το ίδιο κόμμα και τις τέσσερις φορές! Στις 19 (που αναδεικνύουν σήμερα 248 εκλέκτορες) πλειοψήφησαν οι Δημοκρατικοί και στις 16 (που αναδεικνύουν σήμερα 135 εκλέκτορες)
πλειοψήφησαν οι Ρεπουμπλικανοί.

Oι υπόλοιπες 16 πολιτείες («swing states» στην αμερικανική ορολογία) ανήκουν σε τρεις διακριτές κατηγορίες. Σε πέντε περιπτώσεις που κατά κανόνα κλίνουν υπέρ των Ρεπουμπλικανών, με κυριότερες τη Φλόριντα και την Τζόρτζια, ο Κλίντον κατόρθωσε να αποσπάσει την πρώτη θέση, ή το 1992 ή το 1996 (με ανοιχτό κόκκινο στον χάρτη). Ακόμη σημαντικότερη και καθοριστική για τη σημερινή μορφή του εκλογικού χάρτη ήταν όμως η πλήρης μεταστροφή 8 πολιτειών (με κίτρινο στον χάρτη) από σταθερά δημοκρατικές τη δεκαετία του ΄90 σε πλειοψηφικά υπέρ του Μπους (συχνά και με σημαντική διαφορά) στις δύο επόμενες εκλογές.

Τέλος, σε τρεις περιπτώσεις (με ανοιχτό μπλε στον χάρτη) οι οποίες κατά κανόνα τάσσονται υπέρ των Δημοκρατικών, ο Τζ. Μπους κατόρθωσε να επικρατήσει σε μία από τις δύο εκλογικές αναμετρήσεις (στο Νιου Χαμσάιρ το 2000 και σε Αϊόβα και Νέο Μεξικό το 2004). Αυτή υπήρξε άλλωστε και η μοναδική διαφοροποίηση ανάμεσα στον χάρτη των εκλογών του 2000 και σε αυτόν του 2004. Ας σημειωθεί επιπλέον ότι η συγκυριακή επικράτηση του Τζ. Μπους στο Νιου Χαμσάιρ το 2000 ήταν εκείνη που του προσέφερε τους 4 κρίσιμους εκλέκτορες, οι οποίοι, σε συνδυασμό με το δικαστικό πραξικόπημα στη Φλόριντα, τον ανέδειξαν πρόεδρο με την οριακή πλειοψηφία των 271 εκλεκτόρων (έναντι 267 για τον Αλ Γκορ).

Το προβάδισμα. Σήμερα πάντως, όπως και το 2004, η επικράτηση και στις τρεις αυτές παραδοσιακά δημοκρατικές πολιτείες δεν θα αρκούσε για να προσφέρει στον Ομπάμα την προεδρία, αφού ο συνολικός αριθμός των εκλεκτόρων που αντιστοιχούν στις παραδοσιακά δημοκρατικές πολιτείες μειώθηκε από 271 (το 2000) σε 264 λόγω δημογραφικών μεταβολών.

Στις εκλογές της μεθεπόμενης Τρίτης, ο Ομπάμα φαίνεται να έχει ήδη εξασφαλίσει ένα σχετικά άνετο προβάδισμα ως προς αυτούς τους 264 εκλέκτορες, αφού προηγείται σε όλες ανεξαιρέτως τις πολιτείες, οι οποίες με βάση τα στοιχεία των τεσσάρων τελευταίων εκλογών κλίνουν υπέρ των Δημοκρατικών. Στις περισσότερες μάλιστα περιπτώσεις το προβάδισμά του, σύμφωνα με τις συνεχώς επαναλαμβανόμενες ανά πολιτεία δημοσκοπήσεις, ξεπερνά το 10%. Κορυφαίο παράδειγμα τα δύο βασικά πολιτικο-οικονομικά κέντρα της χώρας (Νέα Υόρκη, Καλιφόρνια) όπου η υπεροχή του Ομπάμα έναντι του ΜακΚέιν ξεπερνά τις 15 ή και τις 20 ποσοστιαίες μονάδες. Αντίστοιχης τάξεως πλειοψηφική δυναμική δεν εμφανίζει ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών παρά μόνο σε ορισμένες από τις πιο συντηρητικές πολιτείες του Νότου (Αλαμπάμα, Οκλαχόμα) ή σε απομονωμένες δυτικές πολιτείες της ορεινής ζώνης (Γιούτα, Αϊντάχο, Ουαϊόμινγκ). Γεγονός αποκαλυπτικό για τη σφοδρότητα με την οποία συγκρούονται σε αυτές τις εκλογές οι δύο κυρίαρχες εκδοχές της σύγχρονης αμερικανικής πολιτικής κουλτούρας.

Μόνο σε τρεις από τις πολιτείες που είναι ευνοϊκές για τους Δημοκρατικούς, με κυριότερη την Πενσιλβάνια, η διαφορά του Ομπάμα από τον ΜακΚέιν είναι μικρότερη του 10%. Γι΄ αυτό και ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών προσπαθεί τις τελευταίες μέρες να αντιστρέψει το ρεύμα στην Πενσιλβάνια, αφού, αν δεν επικρατήσει τουλάχιστον σε μια σημαντική πολιτεία από αυτές που τάσσονται υπέρ των Δημοκρατικών, είναι πρακτικά αδύνατον να κερδίσει την εκλογή.

Διεισδυτικότητα. Πράγματι, το νέο ανατρεπτικό στοιχείο που φέρνει η υποψηφιότητα Ομπάμα, όσον αφορά την (έως τώρα σχετικώς παγιωμένη) εκλογική γεωγραφία των ΗΠΑ, είναι η διεισδυτικότητα που εμφανίζει σε ορισμένες παραδοσιακά ρεπουμπλικανικές πολιτείες. Κορυφαίο παράδειγμα η Βιρτζίνια και η Βόρεια Καρολίνα, όπου ο Ομπάμα προηγείται σχεδόν με 6 και 7 ποσοστιαίες μονάδες, αντίστοιχα, του αντιπάλου του. Πρόκειται για δύο εμβληματικές πολιτείες του ιστορικού και πολιτικού Νότου, ο οποίος, από οιονεί μονοκομματικό φέουδο των Δημοκρατικών μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ΄60 έχει μετατραπεί τα τελευταία 40 χρόνια στο κατ΄ εξοχήν εκλογικό προπύργιο των Ρεπουμπλικανών.


Οι αμφίρροπες αναμετρήσεις

Η στόχευση του Ομπάμα δεν περιορίζεται μόνο στη Βιρτζίνια και τη Νότια Καρολίνα. Από τις 29 συνολικά πολιτείες όπου πλειοψήφησε ο Τζ.

Μπους στις δύο προηγούμενες προεδρικές εκλογές, το 2000 και το 2004, ο Ομπάμα προηγείται σήμερα σε 3 (στις οποίες αντιστοιχούν συνολικά 37 εκλέκτορες). Είναι προφανές ότι αν οι προβλέψεις αυτές επαληθευτούν, ο Ομπάμα θα ξεπεράσει τους 300 εκλέκτορες.

Επιπλέον υπάρχουν ακόμη 7 πολιτείες με συνολικά 80 εκλέκτορες, όπου η αναμέτρηση εμφανίζεται εξαιρετικά αμφίρροπη, με κυριότερες περιπτώσεις τη Φλόριντα, το Οχάιο, το Μιζούρι και την Ιντιάνα. Και ας σημειωθεί ότι από τις 10 αυτές περιπτώσεις θα αρκούσε η επικράτηση του Ομπάμα ακόμα και σε μία μόνο, μεσαίου μεγέθους, πολιτεία, είτε από τις 3 όπου προηγείται είτε από τις 7 αμφίρροπες, για να του εξασφαλίσει την προεδρία, υπό τον όρο φυσικά ότι θα διατηρήσει το σύνολο των 22 πολιτειών που κλίνουν παραδοσιακά υπέρ των Δημοκρατικών.

Οι ανά πολιτεία προβλέψεις που κατακλύζουν τους τελευταίους μήνες το Διαδίκτυο μένει πάντως να επαληθευτούν σε 10 μέρες.


Επίσημη στήριξη στον μαύρο γερουσιαστή δίνουν οι «Τάιμς της Νέας Υόρκης»

O Μπάρακ Ομπάμα άφησε για λίγο τις προεκλογικές συγκεντρώσεις για να επισκεφθεί στη Χαβάη την ετοιμοθάνατη γιαγιά του, ενώ νέες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι προηγείται σταθερά σε πολιτείες-κλειδιά, γεγονός που φαίνεται να του εξασφαλίζει τη νίκη στις εκλογές της 4ης Νοεμβρίου. Στο Οχάιο και την Πενσιλβάνια που είναι καθοριστικές για την έκβαση των εκλογών, υπερισχύει του Τζον ΜακΚέιν με διψήφιο ποσοστό. Οι αναλυτές θεωρούν πως ο Ομπάμα θα νικήσει σε όλες τις πολιτείες όπου είχαν κερδίσει οι Δημοκρατικοί το 2004, όπως και σε κάποιες από εκείνες που είχε κερδίσει ο Τζορτζ Μπους. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς, αρκεί να κερδίσει στο Οχάιο και στις πολιτείες όπου είχε υπερισχύει ο Τζον Κέρι πριν από 4 χρόνια, για να κερδίσει την προεδρία των ΗΠΑ. Χθες, στο βασικό της άρθρο η έγκυρη αμερικανική εφημερίδα «Νew Υork Τimes» εκφράζει και επίσημα πλέον την υποστήριξή της στον Δημοκρατικό υποψήφιο. «Οι καιροί μπορεί να είναι δύσκολοι», αναφέρεται, «αλλά η εκλογή του νέου προέδρου είναι εύκολη υπόθεση. Έπειτα από σχεδόν 2 χρόνια μιας κοπιαστικής προεκλογικής εκστρατείας, ο γερουσιαστής του Ιλινόι Μπάρακ Ομπάμα αποδεικνύεται η καλύτερη επιλογή για να γίνει ο 44ος πρόεδρος των ΗΠΑ».

Η αποτυχία. Εκτενής αναφορά γίνεται στην «αποτυχημένη ηγεσία του προέδρου Μπους, που έπληξε τη χώρα και άφησε τον διάδοχό του φορτωμένο με δύο πολέμους, μια αμαυρωμένη διεθνή εικόνα και μια κυβέρνηση ανίκανη να προστατεύσει και να βοηθήσει τους πολίτες της, είτε αυτοί αντιμετωπίζουν τις δραματικές επιπτώσεις ενός τυφώνα και αναζητούν περίθαλψη είτε προσπαθούν να κρατήσουν τις δουλειές και τα σπίτια τους εν μέσω μιας οικονομικής κρίσης που θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί».

Η εφημερίδα διαπιστώνει ότι ο Τζον ΜακΚέιν διεξάγει μια «άσχημη καμπάνια που προωθεί την πόλωση, τη σύγκρουση των τάξεων και ενέχει στοιχεία ρατσισμού. Αντίθετα, ο Μπάρακ Ομπάμα έχει διαφορετικό όραμα για τον ρόλο και τις ευθύνες της κυβέρνησης. Όπως είπε στον λόγο του στο συνέδριο: Η κυβέρνηση δεν μπορεί να λύσει όλα μας τα προβλήματα, πρέπει όμως να κάνει όσα δεν μπορούμε εμείς, να προσφέρει σε κάθε παιδί μόρφωση, να επενδύει τεχνολογία σε νέους δρόμους και να προστατεύει την καθημερινότητά μας».