Κρατικό προξενιό στις μικρές τράπεζες

«Γάμους» μεταξύ μικρών τραπεζών βλέπουν τραπεζικά στελέχη, με «προίκα» τις ενισχύσεις που προβλέπονται στο κρατικό σχέδιο των 28 δισ. ευρώ, το οποίο τέθηκε ήδη σε ισχύ από την περασμένη Πέμπτη. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι την ημέρα κατάθεσης του νομοσχεδίου στη Βουλή ανακοινώθηκε και το «διαζύγιο» ανάμεσα στην Ρroton Βank και την Τράπεζα Πειραιώς, με την πρώτη να δηλώνει ότι θα προτιμήσει να κάνει χρήση των κυβερνητικών μέτρων και να ψάξει στη συνέχεια για «στρατηγικό εταίρο με προσφορότερους όρους». Η σχέση ανταλλαγής είχε οριστεί σε 5,5 μετοχές της Ρroton για κάθε μία μετοχή της Πειραιώς, κατά τη μεταβίβαση του 26,9% των μετοχών της, σχέση ανταλλαγής που θεωρήθηκε επαχθής- πλην αναγκαία- από τη διοίκηση της Ρroton Βank.

Στην τραπεζική αγορά ήδη καταγράφονται, σύμφωνα με πληροφορίες, διερευνητικές επαφές μεταξύ των μικρών τραπεζών, οι διοικήσεις των οποίων φέρονται να προτιμούν συνένωση των δυνάμεών τους έναντι πιθανής εξαγοράς τους από «μεγάλο παίκτη» του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Η κρίση βέβαια και το γεγονός ότι οι τιμές των τραπεζικών μετοχών καταγράφουν πτώση που υπερβαίνει το 70% σε ορισμένες περιπτώσεις το τελευταίο δωδεκάμηνο, δημιουργεί ευκαιρίες εξαγορών και για ορισμένες από τις μεγαλύτερες τράπεζες, ιδίως αν αναλογιστεί κανείς ότι υπάρχουν- παρά την κρίση«παίκτες» με επαρκή ρευστότητα. Και η αναμενόμενη αύξηση κεφαλαίου της ΜΙG κατά 5 δισ. ευρώ, άλλωστε, δημιουργεί τις προϋποθέσεις εξαγορών μεγάλου μεγέθους.

Πώς ο πανικός έφερε τον «γάμο»
Στις 13 Οκτωβρίου ανακοινώθηκε η συμφωνία εξαγοράς του 26,9% της Ρroton Βank από την Πειραιώς. Είχε προηγηθεί, στο διάστημα 6 έως 10 Οκτωβρίου, ο μεγάλος πανικός στα γκισέ των μικρότερων τραπεζών με αποσύρσεις καταθέσεων, σε ορισμένες περιπτώσεις με μαζικό χαρακτήρα. Ενδεικτικό είναι ότι μέσα σε μία μόνο μέρα, στις 10 Οκτωβρίου, η Τράπεζα της Ελλάδος πούλησε 5.500 χρυσές λίρες, αξίας περίπου ενός εκατομμυρίου ευρώ, όταν τις «συνηθισμένες» μέρες, οι πωλήσεις είναι χαμηλότερες των χιλίων τεμαχίων. Οι καταθέτες, φοβούμενοι κατάρρευση των μικρών κυρίως τραπεζών και παρασυρμένοι από ακατάσχετη φημολογία- υποκινούμενη σε ορισμένες περιπτώσεις – έσπευδαν να σηκώσουν τις καταθέσεις τους προτιμώντας την ασφάλεια των μεγαλύτερων πιστωτικών ιδρυμάτων, κατά προτίμηση με άμεση ή έμμεση κρατική συμμετοχή ή και του χρυσού. Οι μεγάλοι ωφελημένοι που γνώρισαν κατακόρυφη αύξηση των καταθέσεών τους ήταν η Εθνική, η Αγροτική, το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο και το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων. Στον αντίποδα, οι διευθυντές των μικρότερων τραπεζών, πάσχιζαν κυριολεκτικά να κρατήσουν τους πελάτες τους. Στη δίνη αυτή βρέθηκε σύμφωνα με πληροφορίες και η Ρroton Βank. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι καταθέσεις της τράπεζας υποχώρησαν από περίπου 1,5 δισ. ευρώ σε 1 δισ. ευρώ. Το ίδιο «πάθημα» και για τη Citibank, η οποία έχασε το 8% των καταθέσεών της σε λίγες μόνο μέρες, «λαβωμένη» και από την κατάρρευση της Lehman Βrothers και το γεγονός ότι είχε διαθέσει προϊόντα της σε 2.100 πελάτες της, ύψους 110 εκατ. ευρώ.

Η πρώτη τράπεζα εξαναγκάστηκε εξαιτίας των ασφυκτικών πιέσεων ρευστότητας, με τη μαζική αποχώρηση των καταθετών της και με τη διατραπεζική αγορά «παγωμένη», να υπογράψει προσύμφωνο γάμου. Η δεύτερη «πάγωσε» τις χορηγήσεις στεγαστικών δανείων και εξετάζει σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, το ενδεχόμενο να διαθέτει μέσω των καταστημάτων της στεγαστικά προϊόντα άλλης τράπεζας. Και σε αυτήν την τελευταία περίπτωση, η κρίση φέρνει ανακατατάξεις και νέους συσχετισμούς δυνάμεων.

Τα 28 δισ. αλλάζουν τους συσχετισμούς
Παρά το γεγονός ότι το… προσύμφωνο γάμου είχε υπογραφεί ανάμεσα στην Ρroton και την Πειραιώς, η διάλυση του «αρραβώνα» ήρθε την ημέρα που κατατέθηκε το κυβερνητικό σχέδιο σωτηρίας των τραπεζών. Και αν η αποχώρηση της Ρroton φαίνεται απολύτως λογική, δεδομένου ότι

Στην τραπεζική αγορά ήδη καταγράφονται, σύμφωνα με πληροφορίες, διερευνητικές επαφές μεταξύ των μικρών τραπεζών, οι διοικήσεις των οποίων φέρονται να προτιμούν συνένωση των δυνάμεών τους έναντι πιθανής εξαγοράς τους από «μεγάλο παίκτη» του χρηματοπιστωτικού συστήματος

προσδοκά μέσω των κρατικών ενισχύσεων να ξεπεράσει τις όποιες δυσκολίες, αναζητώντας «στρατηγικό εταίρο με προσφορότερους όρους», ερωτηματικά εγείρει η ευκολία με την οποία απεδέχθη τη διάλυση της συμφωνίας η Πειραιώς. Τραπεζικές πηγές επισημαίνουν δύο ενδεχόμενα. Το πρώτο στον οικονομικό έλεγχο που διενήργησε η Πειραιώς να διαπίστωσε στοιχεία που θα έκαναν επαχθή την επένδυσή της, το δεύτερο να δέχθηκε να διαδραματίσει τον ρόλο του σωτήρα της τράπεζας, στέλνοντας στην αγορά και ένα μήνυμα ισχύος από την πλευρά της.

Βαρόμετρο για τις περαιτέρω εξελίξεις στην αναδιάταξη του τραπεζικού χάρτη θα αποτελέσει πλέον η μοιρασιά των 28 δισ. ευρώ των κρατικών ενισχύσεων είτε μέσω των εγγυήσεων των διατραπεζικών τους δανείων, είτε μέσω των ειδικών ομολόγων του Δημοσίου, είτε μέσω της έκδοσης προνομιούχων μετοχών τις οποίες θα αναλάβει το ελληνικό Δημόσιο με αντάλλαγμα ρευστό. Στο νομοσχέδιο ορίζεται ότι τα παρεχόμενα ποσά ανά τράπεζα θα καθορίζονται με απόφαση του υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, ύστερα από εισήγηση του Διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος με βάση εποπτικά κριτήρια. Επικρατέστερη θεωρείται η διανομή των ενισχύσεων να γίνει με κύριο γνώμονα τα μερίδια χορηγήσεων των τραπεζών. Σε αυτήν την περίπτωση προφανές είναι ότι τα μερίδια των ενισχύσεων για τις μικρότερες τράπεζες θα είναι αναλόγως μικρά. Το ενδεχόμενο αυτό ενισχύει περαιτέρω τους ενδεχόμενες συνενώσεις δυνάμεων των μικρότερων «παικτών» του συστήματος. Εντολές διερευνητικών επαφών άλλωστε έχει δώσει, σύμφωνα με πληροφορίες, και ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γ. Προβόπουλος προς τις διοικήσεις των μικρότερων τραπεζών.