Ο πόνος μπορεί να αντιμετωπιστεί

«Κραυγές αγωνίας» χαρακτηρίζουν οι γιατροί τα λόγια εκείνων των ανθρώπων που ο πόνος βασανίζει το σώμα τους. Οι ίδιοι όμως τους παροτρύνουν να μην «υποφέρουν σιωπηλά» αλλά να μοιραστούν το πρόβλημα τους και να γνωρίσουν νέους τρόπους αντιμετώπισης!

Αυτό είναι άλλωστε και το σύνθημα που επαναλαμβάνει σε κάθε ευκαιρία η Ελληνική Εταιρεία Αλγολογίας, με αφορμή την Ευρωπαϊκή Εβδομάδα κατά της Ινομυαλγίας (22 – 28Οκτωβρίου)και της έναρξης του έτους κατά του καρκινικού πόνου (Οκτώβριος 2008-Οκτώβριος 2009).

Ειδικότερα, ο Καρκινικός Πόνος είναι ένα πολύ διαδεδομένο και σοβαρό πρόβλημα αφού σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία κάθε χρόνο, σε ολόκληρο τον κόσμο, 5 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν από καρκίνο. Συγχρόνως, διαγιγνώσκονται 7 εκατομμύρια νέα περιστατικά με κακοήθη νόσο ετησίως, αριθμός που εκτιμάται ότι το 2015 θα φθάσει τα 15 εκατομμύρια.

Τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) είναι ακόμη πιο απαισιόδοξα: 1 στους 3 κατοίκους του πλανήτη θα προσβληθεί από καρκίνο σε κάποια φάση της ζωής του. Στη χώρα μας, με βάση τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας (Ε.Σ.Υ.Ε. 2006), ο καρκίνος αποτελεί τη 2η αιτία θανάτου (24.4%) μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα (29.4%), ενώ αυξητική τάση παρουσιάζει τόσο η συνολική, όσο και η κατά αιτία θνησιμότητα από καρκίνο (IARC 2008).

«Βασική διακήρυξη της Διεθνούς Οργάνωσης για την Μελέτη του Πόνου και κατά προέκταση δική μας, αποτελεί το γεγονός ότι η ανακούφιση από τον πόνο θα πρέπει να θεωρείται αναφαίρετο, ανθρώπινο δικαίωμα. Καθήκον μας λοιπόν είναι να αγωνιστούμε όλοι μαζί για τον ευγενικό αυτό σκοπό. Σήμερα, που πλέον έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος στις φαρμακολογικές και όχι μόνο, μεθόδους, οι οποίες επιστρατεύονται προκειμένου να ανακουφίσουν τους συνανθρώπους μας από τον χρόνιο πόνο, είναι η κατάλληλη στιγμή να διεκδικήσουμε από την πολιτεία αλλά και από την ιατρική κοινότητα τη συνεισφορά τους στην αρωγή των εκατομμυρίων ασθενών που βασανίζονται και υποφέρουν από κάποια μορφή χρόνιου πόνου» τόνισε σε συνέντευξη Τύπου ο κ. Εμμανουήλ Αναστασίου, Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Αλγολογίας.

Το «να σφίγγουν τα δόντια» και να υπομένουν το πόνο οι ασθενείς, δεν αποτελεί λύση. Άλλωστε, ο πόνος δεν είναι αθεράπευτος για τους 5 εκατομμύρια καρκινικούς ασθενείς που κουλουριάζονται στο κρεβάτι τους, με συνέπεια να παραιτούνται από τις χαρές τις ζωής βιώνοντας την απόλυτη απομόνωση (εκτιμήσεις του ΠΟΥ). «Στοιχεία από διάφορα κέντρα πόνου δείχνουν ότι το 80% – 90% εκείνων των πολιτών που υποφέρουν σωματικά μπορούν να καταπολεμήσουν πλήρως το άλγος, ενώ οι υπόλοιποι έχουν τη δυνατότητα να νιώσουν βαθιά ανακούφιση με τη χρήση φαρμάκων και άλλων θεραπευτικών μεθόδων», προσέθεσε ο κ. Εμμανουήλ.

Παρόλα αυτά, όπως παραδέχονται οι ειδικοί, η αντιμετώπιση του καρκινικού πόνου δεν είναι η καλύτερη δυνατή παρά την πρόοδο που έχει επιτευχθεί. Γι αυτό και υπογραμμίζουν πως πρέπει να συνεχιστούν οι προσπάθειες, καθώς σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες ο πόνος δεν είναι απλά ένα συναίσθημα. «Πειράματα που έγιναν σε ζώα που έπασχαν από καρκίνο έδειξαν ότι ο ισχυρός πόνος μπορεί νασυνδέεται με τις μεταστάσεις. Βέβαια, χρειάζονται περαιτέρω έρευνες, καθώς ουδείς γνωρίζει εάν αυτό ισχύει και για τους ανθρώπους».

Διάχυτος πόνος σε όλο το κορμί

Ακόμη και ο αέρας που φυσάει στο πρόσωπο, πονάει το δέρμα: έτσι περιγράφουν το πόνο οι άνθρωποι που υποφέρουν από Ινομυαγλία. Και δυστυχώς για αυτούς, ο πόνος δεν χτυπάει μόνον ένα σημείο του σώματος, αλλά πάνω από 11 –έως και 18! Στη πραγματικότητα, νιώθουν «σουβλιές» σε όλο τους το κορμί.

Η ινομυαλγία, αν και κάποτε ακόμη και οι ίδιοι οι γιατροί πίστευαν πως το σύνδρομο αυτό ανήκει στη σφαίρα της φαντασίας, είναι μια από τις πιο συνηθισμένες, χρόνιες καταστάσεις διάχυτου πόνου. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, 16 έως 40 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο βιώνουν διάχυτο πόνο – οι περισσότεροι από αυτούς είναι γυναίκες. Τα προβλήματα τους όμως δεν σταματούν εδώ: συνήθως υποφέρουν από άσχημο ύπνο, δυσκαμψία και κούραση, μαζί με άλλες συνδυασμένες νοσηρότητες.

Οι ακριβείς αιτίες της ινομυαλγίας δεν είναι ακόμα γνωστές. Ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι υπάρχει μια ανωμαλία στον τρόπο με τον οποίο το σώμα αντιδρά στον πόνο, και ιδιαίτερα μια έντονη ευαισθησία σε ερεθίσματα. Ένας αυξανόμενος όγκος στοιχείων δείχνει ότι αλλοιώσεις στο κεντρικό νευρικό σύστημα δύναται να συμβάλλουν στους πόνους της ινομυαλγίας.

Το σίγουρο πάντως, είναι πως ο πόνος που βιώνουν οι πάσχοντες μπορεί μεν να μην τους σκοτώνει, τους «βιάζει» όμως τη ζωή. Αυτός είναι και ο λόγος που οι επιστήμονες, ελπίζουν πως η νέα έρευνα που διεξάγεται σε 11Ευρωπαϊκές χώρες, στην οποία συμμετέχουν 3.500 περίπου ασθενείς,θα ρίξει φως στα…μυστικά της Ινομυαλγίας, ώστε να μπορεί στο μέλλον να πάψει να είναι τόσο βασανιστική. Και αυτό, γιατί δεν έχει βρεθεί έως σήμερα τρόπος για να θεραπευτούν τα συμπτώματα, έχουν γίνει όμως κάποια σημαντικά βήματα που προσφέρουν ανακούφιση στους ασθενείς, καταπραΰνοντας το πόνο.

Ιατρεία Πόνου

Σήμερα, στην Ελλάδα λειτουργούν 49 ιατρεία πόνου. Ο σκοπός λειτουργίας τους είναι να προσφέρουν ανακούφιση στους ασθενείς που υποφέρουν από χρόνια επώδυνα σύνδρομα όπως του καρκινικού πόνου, του χρόνιου πόνου στην μέση και στον αυχένα, της ινομυαλγίας, της διαβητικής νευροπάθειας, της μεθερπητικής νευραλγίας, της νευραλγίας τριδύμου ή του πόνου που επιμένει πάνω από 3 μήνες μετά από χειρουργική επέμβαση. Τα ιατρεία πόνου εντάσσονται στα αναισθησιολογικά τμήματα των νοσοκομείων, στελεχώνονται από αναισθησιολόγους και λειτουργούν σε εθελοντική βάση. Πληροφορίες: http://www.hps-pain.gr/gr/