Παράπλευρες απώλειες της «11ης Σεπτεμβρίου των αγορών»

Η «11η Σεπτεμβρίου των αγορών», όπως χαρακτηρίστηκε η τελευταία χρηματοπιστωτική κρίση, είχε κάποιους κερδισμένους:
τον Βρετανό πρωθυπουργό Γκόρντον Μπράουν, για παράδειγμα. Είχε φυσικά πολλούς, πάρα πολλούς χαμένους, ισχυρούς και κυρίως αδύνατους, επώνυμους και κυρίως ανώνυμους, όλους εκείνους που πίστεψαν, ή τους έκαναν να πιστέψουν, στην παντοδυναμία της αγοράς. Άφησε και μερικούς αδιάφορους: την Αφρική, για παράδειγμα, που για μία φορά ωφελείται από την απομόνωσή της. Υπάρχουν όμως και μερικές χώρες που βρέθηκαν αυτές τις ημέρες απροσδόκητα στο προσκήνιο. Σε αυτές τις χώρες κάνουμε μια στάση, για να δούμε μερικές παράπλευρες απώλειες της κρίσης.

ΙΣΛΑΝΔΙΑ
Σαν μυθιστόρημα του Κάφκα
Oι Ισλανδοί αισθάνονται σαν να ζουν σε μυθιστόρημα του Φραντς Κάφκα.

Ξαφνικά ανακάλυψαν ότι ο καθένας από αυτούς χρωστάει μερικά εκατομμύρια δολάρια, αλλά δεν ξέρουν σε ποιον. Οι τρεις μεγαλύτερες τράπεζες εθνικοποιήθηκαν. Η βρετανική κυβέρνηση εφήρμοσε, μάλιστα, τον αντιτρομοκρατικό νόμο για να κατασχέσει τα βρετανικά κεφάλαια σε μία από αυτές. Ουρές σχηματίζονται μπροστά στις τράπεζες για ξένα νομίσματα. Όταν το χρηματιστήριο του Ρέικιαβικ άνοιξε ξανά την περασμένη Τρίτη ύστερα από τρεις ημέρες αναστολής των συναλλαγών, ο δείκτης του έπεσε κατά 75%. Και το χειρότερο είναι ότι οι Ισλανδοί διαπίστωσαν πως δεν έχουν φίλους. Μόνο οι Ρώσοι προσφέρθηκαν να τους δανείσουν, αλλά οι διαπραγματεύσεις δεν πηγαίνουν καλά καθώς είναι άγνωστο τι ανταλλάγματα θα ζητήσει η Μόσχα. Τελευταίο καταφύγιο, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

ΒΕΛΓΙΟ
Διαστάσεις… υπαρξιακής κρίσης
Στη χώρα που μοιράζονται (με ολοένα και μεγαλύτερη δυσφορία) Βαλόνοι και Φλαμανδοί, τα οικονομικά προβλήματα έχουν λάβει διαστάσεις… υπαρξιακής κρίσης. Οι Βέλγοι δεν είδαν με καθόλου καλό μάτι την εξαγορά των μονάδων της Fortis σε Βέλγιο και Λουξεμβούργο από τη γαλλική ΒΝΡ- ούτε την αποπομπή από τη θέση του διευθυντή της γαλλοβελγικής Dexia του Βέλγου Άξελ Μίλερ προς όφελος του Γάλλου Φιλίπ Μαριανί. Το βελγικό κράτος διέρχεται τόσο μεγάλη κρίση αξιοπιστίας ώστε παρά τις εγγυήσεις του όσον αφορά τις καταθέσεις των πολιτών, οι τελευταίοι συνέχισαν να αδειάζουν τους λογαριασμούς τους. Όπως λέει στη «Μonde» ο καθηγητής Οικονομίας Πολ ντε Γκράουε, οι οπαδοί ενός αδιαίρετου Βελγίου έχασαν ακόμα περισσότερο έδαφος:

«Η οικονομική ελίτ των Βρυξελλών, αναμφισβήτητα ένας παράγων ενότητας, βγαίνει αποδυναμωμένη· και αυτό μπορεί να ευνοήσει μελλοντικά τον διαμελισμό της χώρας». ΟΥΓΓΑΡΙΑ
Βαρύ το χτύπημα
«Σου έρχονται δάκρυα στα μάτια. Κάθεσαι μπροστά από μια οθόνη, βλέπεις τα πάντα να καταρρέουν και δεν μπορείς να κάνεις τίποτα». Είναι η εξομολόγηση ενός Ούγγρου χρηματιστή που την περασμένη εβδομάδα είδε την αξία του εθνικού νομίσματος, του φιορινιού, να υποχωρεί κατά 10%, τον χρηματιστηριακό δείκτη ΒUΧ να κάνει βουτιά 11,9% και την αξία των μετοχών της ΟΤΡ, της μεγαλύτερης τράπεζας, να πέφτει 15%. Η Ουγγαρία χτυπήθηκε βαριά από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, εξαιτίας του υψηλού δημοσίου ελλείμματος που βασίζεται στα ξένα κεφάλαια για τις πληρωμές: 30% του δημοσίου ελλείμματος και 60% των δανείων σε άτομα και επιχειρήσεις είναι σε συνάλλαγμα. Την Πέμπτη, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα συμφώνησε να δανείσει στην ουγγρική κυβέρνηση 5 δισ.

ευρώ.

ΡΩΣΙΑ
Ακόμα και η ολιγαρχία πλήττεται
Το Κρεμλίνο επιμένει πως η Ρωσία είναι ασφαλές καταφύγιο από την κρίση. Η πραγματικότητα όμως το διαψεύδει. Οι χρηματιστηριακοί δείκτες RΤS και ΜΙCΕΧ έχουν χάσει από τον Μάιο περίπου τα δύο τρίτα της αξίας τουςαπώλειες μεγαλύτερες από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη αναδυόμενη αγορά. Ακόμα και η ολιγαρχία πλήττεται: ο Όλεγκ Ντεριπάσκα, ο βασιλιάς του αλουμινίου (φωτό πάνω), αναγκάστηκε να ξεπουλήσει ένα μεγάλο μερίδιο σε καναδική εταιρεία ανταλλακτικών αυτοκινήτων. Προς το παρόν, οι απλοί Ρώσοι δεν έχουν επηρεαστεί ιδιαίτερα. Πλέον δάνεια χορηγούνται πολύ πιο δύσκολα, η κρατική τηλεόραση όμως τείνει να υποτιμά την κρίση. Πούτιν και Μεντβέντεφ έχουν οικοδομήσει τη δημοτικότητά τους στη σταθερή βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των Ρώσων.

Οποιαδήποτε ανατροπή, σημειώνει ο «Εconomist», και το πολιτικό σύστημα που έχουν δημιουργήσει θα κινδυνεύσει.