Όταν η μουσική χωρίζει τα φύλα

Στους άντρες αρέσουν οι Led Ζeppelin, στις γυναίκες ο Τζέιμς Μπλαντ. Αλλά γιατί η μουσική τόσο συχνά χωρίζει τα φύλα;

Υπάρχουν καλλιτέχνες το κοινό των οποίων είναι κυρίως άντρες και καλλιτέχνες με γυναικείο κοινό. Αυτό πάνω- κάτω το ξέρουμε όλοι. Οι φαν των Smiths, για παράδειγμα, είναι ως επί το πλείστον αγόρια. Οι Led Ζeppelin, οι Fall, ο Νιλ Γιανγκ έχουν αντρικό κυρίως κοινό επίσης. Αντίθετα, δύσκολα κάποιος άντρας μπορεί να καταλάβει γιατί ξετρελαίνονται οι γυναίκες για τον Μπάρι Μανίλοου και τον Τζέιμς Μπλαντ, ενώ μόνο και μόνο να αναφέρεις το όνομα της Αλάνις Μόρισετ σε λατρεύουν. Σπάνια πετυχαίνεις, από την άλλη, κορίτσια να αγοράζουν CD ή να πηγαίνουν σε συναυλίες post rock καλλιτεχνών. Δεν θα δεις πολλές στους Τortoise ή στους Godspeed Υou! Βlack Εmperor.

Ας υποθέσουμε, λοιπόν, ότι υπάρχουν συγκεκριμένες συμπεριφορές. Η ερώτηση είναι: γιατί; και αντανακλούν απλά κοινωνικές και πολιτιστικές επιρροές; Ή μπορεί η προσκόλληση του μυαλού έφηβου αγοριού στο heavy metal να έχει και μια βιολογική διάσταση; Ένας μουσικός παραγωγός (άντρας) ισχυρίζεται πως ο καθοριστικός παράγοντας είναι η ανάγκη του άντρα να δίνει «αξία» σε αυτό που του αρέσει. Οι γυναίκες δεν το έχουν αυτό. Τους αρέσει η ποπ, την οποία οι άντρες δεν έχουν σε υπόληψη. Ας πούμε, μιούζικαλ δεν γίνονται για τους Wishbone Αsh, γίνονται για τους Αbba. Οι γυναίκες δεν φαίνεται να ψάχνουν να δώσουν ειδικό βάρος στα μουσικά τους γούστα. Σε μια γυναίκα, που έκανε δημόσιες σχέσεις σε δισκογραφική, ζητήθηκε να περιγράψει με μια λέξη τον Νιλ Γιανγκ- «κλαψιάρης», τους Fall- «μίζεροι τύποι του Βορρά» και τους Led Ζeppelin «χαχαχα» και σχολίασε πως «ένιωσε μια μικρή ενοχή, γιατί υποτίθεται ότι αυτοί οι καλλιτέχνες έπρεπε να της αρέσουν, αλλά δεν της άρεσαν».

Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι η ικανότητα του βρέφους να αναγνωρίζει μουσικούς ήχους και νότες προηγείται της γλώσσας, αλλά χρησιμοποιεί τους ίδιους μηχανισμούς. Όταν μιλάμε σε ένα μικρό παιδί, αλλάζουμε τη φωνή μας, κάνοντάς την πιο μουσική. Μήπως όμως μιλάμε με διαφορετικό τόνο στα αγόρια από ό,τι στα κορίτσια μωρά; Πάντως με το heavy metal τα πράγματα αλλάζουν. Έρευνα δείχνει ότι τα σύγχρονα κορίτσια λατρεύουν τα «μέταλλα» όπως τα αγόρια τους.

Ο Νίκολα Μπίντεν, που διδάσκει ψυχολογία της μουσικής στο Πανεπιστήμιο του Σέφιλντ, σημειώνει πως σε όλη μας τη ζωή, αλλά ιδιαίτερα στην εφηβεία, χρησιμοποιούμε την ποπ μουσική για να δηλώσουμε ποιοι είμαστε ή ποιοι θέλουμε να είμαστε. Και όταν ακούμε έναν καλλιτέχνη, τον ακούμε σε συσχέτιση με το πόσο είναι αποδεκτός με τους όρους τους οποίους ζούμε – ή τι αυτός αντιπροσωπεύει. Μετά αποφασίζουμε αν θέλουμε ή όχι να ταυτιστούμε με αυτό. Για παράδειγμα, το heavy metal ακούγεται δυνατό, γεμάτο ενέργεια, αποφασιστικό- προσόντα που συνδέουμε με την αρρενωπότητα. Αλλά και σαν γυναίκα σήμερα, κάποια θέλει να ταυτιστεί με κάτι «ισχυρό και ηχηρό».


Ποπ οι γυναίκες, ροκ και τζαζ οι άνδρες
Μ.Μ.

Οι συναυλίες του Σάκη Ρουβά με τα ξαναμμένα κοριτσίστικα πρόσωπα και το «ανδρικό σπορ» των τζαζ συναυλιών είναι εικόνες από την ελληνική μουσική πραγματικότητα, τόσο συνηθισμένες που δεν κάνουν εντύπωση. Πάνε πακέτο, μπορείς να πεις, με τον καλλιτέχνη. Η ποπ και η κορμοστασιά του Σάκη αρέσουν στα κορίτσια. Αν παίζει το «Jazz Εnsemble» (Κοντραφούρης, Βασιλάκης, Ντέιβιντ Λιντς…) η γυναικεία παρουσία είναι διακριτική υπόθεση. Αν πάλι σκανάρεις το «Χέρια ψηλά» στα λάιβ του Μιχάλη Χατζηγιάννη, θα πιστοποιήσεις πως τα λεπτοκαμωμένα γυναικεία χέρια υπερέχουν.

«Οι γυναίκες είναι πιο κοντά στις μπαλάντες, πιο κοντά σε ποπ ήχους ή σε τραγούδια mid tempo, ερωτικά συνήθως, και από την άλλη, αυτή της ντανς ας πούμε, στην electro pop», έλεγε ο Γιώργος Αλουπογιάννης, με τον οποίο συζητήσαμε το θέμα και του οποίου ένα τραγούδι, συγκεκριμένα, το «Κουράστηκα να σ΄ αγαπώ» αρέσει πολύ στα κορίτσια και το δείχνουν. «Στα αγόρια ο σκληρός, ο ροκ ήχος είναι περισσότερο του γούστου τους. Αυτός ο αγγλικός ροκ ήχος, για παράδειγμα, έχει πιο πολλούς άνδρες φαν». Οι ροκάδες του Βασίλη Παπακωνσταντίνου δίνουν δυναμικό «παρών»- και αυτοί με τα χέρια ψηλά. Οι Τρύπες με τον δυναμικό ήχο και στίχο ξεσήκωσαν τα αγόρια, που παρέμειναν πιστά στη συνέχεια στις δουλειές του Γιάννη Αγγελάκα. Παραγωγός Ελληνίδας τραγουδίστριας που έχει και πολύ νεανικό κοινό πρότεινε να ρίξουμε μια ματιά στα πρώτα τραπέζια στα νυχτερινά κέντρα. «Όλο παρέες νέων με πολλά κορίτσια που είναι έτοιμα να σηκωθούν και να χορέψουν». Γιατί μην ξεχνάτε, λέει, πως όταν μιλάμε για ελληνική ποπ, “παίζει” και αυτό το είδος». Γενικά πάντως, φαίνεται και εδώ πως στην ποπ εκδηλώνουν προτίμηση τα κορίτσια, στις ροκ, τζαζ και πιο ψαγμένες μουσικές τα αγόρια. Μια βόλτα στα δισκάδικα δίνει αυτή την εικόνα (εκτός από την άλλη, τη γνωστή… πως το κοινό αγοράζει μουσική κατεβάζοντας από το Δίκτυο).