Κάδμιο στον Εθνικό Κήπο

Επικίνδυνα βαρέα μέταλλα σε μεγάλες ποσότητες εντοπίστηκαν στο έδαφος του Εθνικού Κήπου. Στο χώμα της παιδικής χαράς, στα μονοπάτια, στο γκαζόν, κάτω από τη σκιά των δέντρων ανιχνεύτηκε μόλυβδος, κάδμιο και ψευδάργυροςουσίες τοξικές και εξαιρετικά επικίνδυνες- σε συγκεντρώσεις πάνω από τα όρια ασφαλείας.

Πρόκειται για τα αποτελέσματα πειραματικού ερευνητικού προγράμματος του Εργαστηρίου Εδαφολογίας και Γεωργικής Χημείας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου. «Είναι η πρώτη φορά που γίνεται μια ανάλογη ολοκληρωμένη μελέτη στην Αττική», αναφέρει η Τίνα Γιαννακοπούλου, εδαφολόγος. «Εάν μελετήσουμε την περιεκτικότητα σε βαρέα μέταλλα των εδαφών στην Αθήνα, θα μπορέσουμε να εκτιμήσουμε αφενός τα επίπεδα της ρύπανσης και αφετέρου τους τρόπους αποκατάστασης».

Ειδικότερα έγινε δειγματοληψία από 25 διαφορετικές θέσεις του Εθνικού Κήπου. Μάλιστα, τα δείγματα εδάφους ήταν από δυο διαφορετικά βάθη: 0 έως 5 εκατοστά και 5 έως 30. Τα αποτελέσματα των μετρήσεων «χτύπησαν καμπανάκι». Ανιχνεύτηκε σοβαρή επιβάρυνση των εδαφών.

Τα βαρέα μέταλλα στο Λεκανοπέδιο συναντώνται

ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΑ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΕΣ

Πηγές των τοξικών ρύπων είναι κυρίως τα κακοσυντηρημένα καταλυτικά αυτοκίνητα και οι εκπομπές βιομηχανικών μονάδων

σε μεγάλες συγκεντρώσεις στην ατμόσφαιρα τα τελευταία χρόνια. Πηγές αυτών των ρύπων είναι κυρίως τα κακοσυντηρημένα καταλυτικά αυτοκίνητα- και γενικότερα ο μεγάλος αριθμός οχημάτων που κυκλοφορεί αναλογικά με το μέγεθος της πόλης – και οι εκπομπές βιομηχανικών μονάδων. Οι ρύποι αυτοί αιωρούνται, παρασύρονται από τον αέρα και καταλήγουν στο έδαφος.

Τα βαρέα μέταλλα είτε διατηρούνται στην επιφάνεια των εδαφών είτε μεταφέρονται σε μεγαλύτερα βάθη, στο υπέδαφος ή στον υδροφόρο ορίζοντα. Ακόμα και μια δυνατή βροχή δεν αρκεί για να τα απομακρύνει. Οι ιδιότητες του εδάφους της Αττικής είναι τέτοιες που μπορούν να συγκρατούν τους ρύπους. «Πρόκειται για επικίνδυνες ουσίες. Σύμφωνα με παλαιότερη έρευνα, κάθε φορά που ένα παιδί βρίσκεται σε παιδική χαρά “καταναλώνει” 0,3 γραμμάρια εδάφους. Αυτό γίνεται είτε με την εισπνοή είτε με την κατάποση», λέει η εδαφολόγος.

Οι επιπτώσεις από τη συστηματική έκθεση ενός οργανισμού σε βαρέα μέταλλα είναι πολλές: απώλεια μνήμης, αυξανόμενες αλλεργικές αντιδράσεις, υψηλή πίεση, κατάθλιψη, φτωχή συγκέντρωση της σκέψης, επιθετική συμπεριφορά, αϋπνίες, δυσλεξία, αυξημένη χοληστερόλη, τριγλυκερίδια, νευροπάθεια, αυτοάνοσες ασθένειες, καθώς και χρόνια κούραση.
Υπάρχουν φυτά που απορροφούν τους ρύπους και τους εξατμίζουν

Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ απορρύπανσης που ακολουθείται διεθνώς είναι είτε η προσθήκη νέου εδάφους είτε η φυτοαποκατάσταση. «Στην πρώτη περίπτωση ρίχνουμε 20 εκατοστά εδάφους πάνω από το μολυσμένο. Με αυτό τον τρόπο λύνουμε το πρόβλημα για μερικά χρόνια», αναφέρει ο μελετητής του έργου ανάπλασης του Πεδίου του Άρεως (από την Υπερνομαρχία Αθηνών- Πειραιώς) κ. Ανδρέας Μπαρμπούτσης- αυτή την περίοδο άλλωστε γίνονται προσπάθειες για την ανίχνευση βαρέων μετάλλων στο έδαφος του πάρκου. «Ωστόσο, ο πιο αποτελεσματικός τρόπος θεωρείται η φυτοαποκατάσταση. Επιλέγουμε συγκεκριμένα φυτικά είδη που έχουν την ικανότητα να προσλαμβάνουν μεγάλες ποσότητες του ρύπου στο υπέργειο τμήμα τους, στη βιομάζα τους. Η επιλογή των ειδών εξαρτάται πολύ τόσο από τις ιδιότητες του εδάφους όσο και από το κλίμα της κάθε περιοχής, καθώς και από το είδος του κάθε ρυπαντή». Είναι περισσότερο χρήσιμη σε αβαθείς τοποθεσίες με μεσαία ή χαμηλά επίπεδα συγκέντρωσης τοξικών ουσιών. Είναι χρήσιμη για την αποκατάσταση ποικίλων περιβαλλοντικών μολύνσεων. Η βλάστηση η οποία αναπτύσσεται, αποτελεί καταφύγιο για τα είδη της ενδημικής πανίδας.

Ένας άλλος τρόπος αντιμετώπισης της μόλυνσης του εδάφους από βαρέα μέταλλα είναι η λεγόμενη «φυτοεξάτμιση». Πρόκειται για την πρόσληψη τοξικών ρύπων από τα φυτά και την απελευθέρωσή τους σε άλλη χημική μορφή στην ατμόσφαιρα.

Η «φυτοεξάτμιση» πραγματοποιείται καθώς τα αναπτυσσόμενα δένδρα και τα υπόλοιπα φυτά που χρησιμοποιούνται, μεγαλώνουν απορροφώντας μεγάλες ποσότητες νερού και μέσω αυτών, τους τοξικούς ρύπους. Κάποιοι από τους ρύπους μπορούν να περάσουν μέσω του φυτού στο φύλλωμα και να εξατμιστούν στην ατμόσφαιρα. Σε συγκεκριμένη μελέτη στο εξωτερικό, δένδρα λεύκας εξάτμισαν το 90% από το τριχλωροαιθυλένιο (τοξικός ρύπος) που είχαν απορροφήσει.