[ Δρόμοι ]

Η αποστολή…
… (φανταστική) που ανέλαβε αυτή τη φορά ο δημοσιογράφος Εμιλιάν Μπερνάρ (επίσης φανταστικός;) στην (καθόλου φανταστική) Κρακοβία ήταν σίγουρα παράξενη. Έπρεπε να παραδώσει στο αφεντικό του στο Παρίσι ζωντανό ρεπορτάζ από την κατάρρευση του μεγαλύτερου χρηματιστηρίου του κόσμου, να μπει στο μάτι του κυκλώνα, να νιώσει τη γεύση του τρόμου. Στην αρχή ο δημοσιογράφος ήταν διστακτικός. Ένα ατμοσφαιρικό ρεπορτάζ; Για μια χρηματιστηριακή κρίση; Πώς θα διαφώτιζε αυτό τον αναγνώστη; Μα αποδείχτηκε πως είχε άδικο. Τη μέρα…
… εκείνη, έγραψε αργότερα στο ρεπορτάζ του ο Εμιλιάν Μπερνάρ, «το πρώτο που μου έκανε εντύπωση μόλις μπήκα στην αίθουσα του Χρηματιστηρίου της Κρακοβίας ήταν η μυρωδιά. Μια στυφή μυρωδιά τρόμου και απόγνωσης, σαν κι εκείνη που αναδίδει ένας σωρός ψοφίμια». Και το πρώτο που του ήρθε στον νου ήταν αυτή η φράση του Ραούλ Βανεγκέμ: «Η σήψη είναι εκείνη η κατάσταση που δίνει στον καπιταλισμό την αυταπάτη πως ξαναγεννιέται». Αν ο φιλόσοφος έχει δίκιο, σκέφτηκε ο δημοσιογράφος που η μπόχα τού μπούκωνε τη μύτη, τότε πράγματι ο καπιταλισμός την έχει άσχημα. «Εδώ στην Κρακοβία, όλοι πιστεύαμε πως ήμασταν ασφαλείς», του ψιθύρισε ένας χρηματιστής με γουρλωμένα μάτια. «Όμως, τις τελευταίες μέρες ο Δείκτης Χασούρας έχει εκτιναχθεί στα ύψη. Πανικός. Καταστροφή». Μέσα στην αίθουσα, η οχλοβοή ήταν ανυπόφορη. Άλλος ξεφώνιζε, άλλος έγραφε ξέφρενα στο πληκτρολόγιό του, άλλος μουρμούριζε προσευχές κι άλλος μετάνοιες. Ο δημοσιογράφος πλησίασε έναν χρηματιστή που κρατούσε το σκυμμένο κεφάλι του και με τα δυο χέρια. Τον άκουσε να ψιθυρίζει: «Δεν έκανα τίποτα. Δεν φταίω εγώ. Να πουλήσω την Μπέντλεϊ; Τα λεφτουδάκια μου; Να τα χάσω όλα; Όχι!». Ελάχιστοι μέσα στην αίθουσα δεν είχαν αυτό το ύφος της συντριβής. Λες και μονομιάς, όλοι αυτοί οι υπερφίαλοι είχαν ανακαλύψει πως δεν ήταν αθάνατοι, πως δεν ήταν παρά μυρμήγκια.

Η οργή τους…
…ξεχείλιζε ασυγκράτητη. Δεν ήξεραν με ποιον να τα πρωτοβάλουν. Με τον Θεό; Με την πλεονεξία τους; Με τον καπιταλισμό; «Είναι πια ξεκάθαρο πως η οικονομία της Κρακοβίας είναι για τα σκουπίδια», συνεχίζει ο Εμιλιάν Μπερνάρ στο ρεπορτάζ του. «Και τώρα που τα σκέφτομαι όλα αυτά, αναρωτιέμαι: πώς η Κρακοβία, αυτό το υπόδειγμα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, αυτός ο ναός του πιο αχαλίνωτου νεοφιλελευθερισμού, έφθασε σε αυτή την κατάντια; Ένας αντικειμενικός δημοσιογράφος όμως δεν πρέπει να διατυπώνει προσωπικές κρίσεις. Γι΄ αυτό θα αρκεστώ να αναφέρω αυτό που πρόλαβε να μου πει ένας χρηματιστής τον οποίο βρήκα πεσμένο, μέσα σε μια λίμνη αίματος, στις τουαλέτες του Χρηματιστηρίου της Κρακοβίας. Με ικέτεψε να δώσω στον κόσμο αυτό το μήνυμα, με τα λόγια ενός ξεχασμένου Ιάπωνα ποιητή:

“Πείτε τους,…
…σας παρακαλώ, πως η ζωή είναι αλλού. Και βάλτε τους να σκεφθούν αυτούς τους στίχους του Μασαχίντε: Όταν το σπίτι μου κάηκε από την κορφή ώς τα θεμέλια, τίποτα πια δεν μου έκρυβε τη λάμψη του φεγγαριού”».