Νόμπελ Χημείας στην …απαστράπτουσα πρωτεΐνη

Δύο Αμερικανοί και ένας Ιάπωνας επιστήμονας κέρδισαν το φετινό Νόμπελ Χημείας, για την ανακάλυψη της «πράσινης φθορίζουσας πρωτεΐνης», η οποία αποτελεί πλέον πολύτιμο εργαλείο στα εργαστήρια βιοχημείας.

Τη διάκριση καθώς και το βραβείο των 1.4 εκατομμυρίων δολαρίων απέσπασαν ο Ιάπωνας Οσάμου Σιμομούρα, 80 ετών, και οι Αμερικανοί Μάρτιν Τσάλφι, 61 ετών και Ρότζερ Τσιεν 56 ετών, για την ανακάλυψη της «ακτινοβολούσας» πρωτεΐνης GFP, η οποία εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1962, σε έναν τύπο μέδουσας με την επιστημονική ονομασία Aequorea victoria. Η πρωτεϊνη σήμερα χρησιμοποείται ευρέως στην έρευνα για να χρωματίσει συστατικά και διαδικασίες ζωντανών κυττάρων.

Με χρήση τεχνικών γενετικής μηχανικής, το γονίδιο της GFP μπορεί να ενσωματωθεί στο DNA σχεδόν οποιοδήποτε οργανισμού, συνδεδεμένο μάλιστα με τα γονίδια άλλων πρωτεΐνών που ενδιαφέρουν τους ερευνητές.

Το πράσινο φως που εκπέμπει η GFP αποκαλύπτει στους επιστήμονες όχι μόνο πού και πότε εκφράζονται τα υπό εξέταση γονίδια, αλλά και τις μετακινήσεις και της αλληλεπιδράσεις των παραγόμενων πρωτεΐνών.

Ο Τσάλφι ήταν ο πρωτοπόρος της χρήσης της GFP για τη σήμανση βιομορίων ενώ ο Τσιεν δημιούργησε πρωτεΐνες παρόμοιες με την GFP οι οποίες λάμπουν με διαφορετικά χρώματα. Αυτό έθεσε στη διάθεση των ερευνητών μια ολόκληρη παλέτα για την ταυτόχρονη παρακολούθηση πολλών πρωτεϊνών και κυτταρικών διαδικασιών.

Τα Νόμπελ που απομένει να ανακοινωθούν φέτος είναι τα Λογοτεχνίας και Ειρήνης μέχρι την Παρασκευή, ενώ το Νόμπελ Οικονομικών ανακοινώνεται τη Δευτέρα.