Συνέντευξη

«Το έντεχνο δεν υπήρξε ποτέ»
Του Παύλου Ηλ. Αγιαννίδη

«Θέλω μόνο να βγαίνω και να τραγουδάω αυτό που είμαι» λέει ο Γιάννης Κότσιρας, μεγάλη ελπίδα κάποτε του «έντεχνου»είδος που ο ίδιος αρνείται ότι υπήρξε…

«Ίσως την επόμενη φορά που θα κάνω άλμπουμ, το CD να μην υπάρχει. Άλλωστε έχει ξεφτίσει πια. Τα τελευταία χρόνια ο κόσμος έχει συνηθίσει να παίρνει δίσκους του ενός, άντε δύο τραγουδιών, που δεν είναι κι απαραίτητο να είναι καλά. Απλώς τα έχουν επιβάλει τα ραδιόφωνα ή του έχουν κάνει πλύση εγκεφάλου. Άσε που ακούμε τους ίδιους τραγουδιστές με τα ίδια πρόσωπα και τα ίδια τραγούδια…».

Ο Γιάννης Κότσιρας έκανε, λέει, δυόμισι χρόνια να ετοιμάσει το νέο του άλμπουμ «Και πάλι παιδί» (Μinos- ΕΜΙ). Και μέχρι τα στούντιο της Αbbey Road στο Λονδίνο πήγε για να «χτίσει» πολύ καλό ήχο και δούλεψε με έναν συνθέτη κι έναν στιχουργό (Γιάννης Κωνσταντινίδης- Νίκος Μωραΐτης). Και είναι η μεγαλύτερη παραγωγή που έχει κάνει. Και έχει ήδη ένα ανέλπιστο σουξέ, το «Κάνε τον χειμώνα καλοκαίρι». «Αν και αυτός ο δίσκος όμως δεν είναι αντάξιος της σκληρής δουλειάς», λέει, «δεν ξέρω πια τι είναι αυτό που έχει πρόσβαση στο κοινό».

Ξέρει καλά πως βρίσκεται σε μια εποχή που «δεν μπορούμε πια να κρυφτούμε πίσω από το δάχτυλό μας. Να λέμε στον κόσμο “κάναμε έναν πλατινένιο δίσκο και σας τον παρουσιάζουμε”. Δεν υπάρχει πια αυτό. Κάθε ακροατής στο Ίντερνετ έχει τον δικό του, προσωπικό πλατινένιο δίσκο με τα δικά του, πλατινένια, ακούσματα».

Επίσης γνωρίζει πως ζούμε και σε μια χώρα στην οποία ένας Μάνος Χατζιδάκις «να φτάνει να πουλήσει ακόμη και το μαγνητόφωνό του για να υπάρξει και ένας λαϊκός αοιδός να παίρνει εκατομμύρια για συναυλίες ανά την Ελλάδα». Την έχουν πατήσει και οι δισκογραφικές, πιστεύει. «Με τις Βανδήδες και τους Χατζηγιάννηδες- όλα σε πληθυντικό. Που όταν τους ακούς δεν ξέρεις ποιος είναι απ΄ όλους και όταν τους βλέπεις στην τηλεόραση είναι όλοι ίδιοι. Τι

«Τη δημόσια εικόνα μου δεν την παίδεψα ποτέ. Κάποιοι άλλοι ασχολήθηκαν με τα μαλλιά μου, με τα εξώφυλλά μου και όχι με το μέσα από το εξώφυλλο»

να κάνω τους Χατζηγιάννηδες, εφόσον έχω τον Χατζηγιάννη, αλήθεια;».

Δεν έκανες ποτέ τίποτα από εμπορική σκοπιμότητα;

Αν ήταν έτσι θα πήγαινα να συνεργαστώ με άλλους, θα πήγαινα στα μπουζούκια. Δεν πηγαίνω όμως. Γιατί δεν μ΄ αρέσει η αισθητική που αντιμετωπίζει το τραγούδι και τους τραγουδιστές ως διαφημιστικό σούπερ μάρκετ. Εγώ θέλω να βγαίνω και να τραγουδάω αυτό που είμαι. Ναι, συνεργάστηκα με τον Δάντη που είναι εμπορικός. Γιατί, ο Δάντης δεν μπορεί να γράψει ωραία τραγούδια; Πότε με είδες να εκτίθεμαι και να ξεπουλιέμαι;

Μπορούσες να προτείνεις και άλλα πράγματα, όπως στην πραγματικότητα καθιέρωσες εν τέλει (και ας μην το λέει κανένας αυτό) την Ευανθία Ρεμπούτσικα με μια μεγάλη επιτυχία σαν το «Τσιγάρο». Γιατί, δυστυχώς, είμαστε στην εποχή των τραγουδιστών , όχι των δημιουργών…

Πάλεψα και γι΄ αυτό. Για να φαίνονται οι δημιουργοί. Αλλά φαίνεται κι αυτό ενοχλεί. Προσπαθώ να καταλάβω τι είναι αυτό που έκανα και τόσο ενόχλησε. Θα μπορούσα ύστερα από τόσες επιτυχίες να έχω γίνει σνομπ. Αντιθέτως την ώρα που πουλούσα 170.000-

200.000 δίσκους έβγαλα το «Άξιον Εστί» και το «Πνευμα τικό Εμβατήριο». Τι άλλο λόγο είχα να το κάνω εκτός του ότι το πίστευα;

Έχεις κατηγορηθεί πως μετά, με το «Ταξίδια φιλιά», είπες τραγούδια που θα μπορούσε να είχε πει και ο Ρ έμος.

Ήταν τραγούδια που θα μπορούσα να είχα πει κι εγώ και ο Ρέμος. Και του Ρέμου τα τραγούδια θα μπορούσα να τα είχα πει εγώ. Όπως ο Ρέμος έλεγε δικά μου τραγούδια στο πρόγραμμά του. Απαγορεύεται αυτό; Όταν είχε βγει το «Τσιγάρο» το έλεγαν όλοι- ακόμη και στην Εθνική. Αυτό δεν απαγορεύεται, ε; Ξεκίνησες σαν μια μεγάλη νέα ελπίδα για την όχθη του «έντεχνου», όπως το λένε, σε αντιδιαστολή προς τι άραγε- το άτεχνο;

Έντεχνο; Αν εξαιρέσουμε την ανάγκη του Μάνου Χατζιδάκι να διαχωρίσει τη θέση του από ένα συγκεκριμένο ρεπερτόριο δεν υπήρξε ποτέ έντεχνο. Ούτε εμπορικό. Το έχεις ακούσει πουθενά στον κόσμο να χωρίζουν το τραγούδι σε ποιοτικό και εμπορικό; Συνήθως ξέρω πως αυτός που κάνει καλό τραγούδι πουλάει. Οι πιο εμπορικοί τραγουδιστές είναι ο Γιώργος Νταλάρας, η Χάρις Αλεξίου, ο Γιάννης Πουλούπουλος (λόγω «Δρόμου»). Τ ι είναι λοιπόν όλοι αυτοί;

Αισθάνεσαι συνεπής στην πορεία σου;
Ναι. Γιατί επιλέγω να πω αυτά που κάθε φορά με συγκινούν. Δεν επιλέγω τραγούδια που μου έχουν επιβληθεί ή ταιριάζουν στο ρεύμα της εποχής. Τελευταία ήθελα και να πω και δικά μου τραγούδια. Και θεωρώ πως είμαι άνθρωπος που δεν έχει προκαλέσει με τη δημόσια εικόνα του.
«Πληρώνω ακόμη τα όχι μου»

Έχεις πει μεγάλα όχι; Ναι, έχω πει. Και σε συνεργασίες για εμφανίσεις και σε δισκογραφικές και σε κάποιες συνεντεύξεις. Και έχω πει όχι γιατί αν είσαι ειλικρινής και ακολουθείς εκείνο που πιστεύεις, όταν λες τελικά κάποιο ναι έχει αξία και είναι πιο γλυκό. Τ ο έχεις πληρώσει;
Πολύ. Και συνεχίζω να το πληρώνω. Και, ναι, περισσότερο από άλλους. Δεν με πειράζει όμως. Ευχαριστιέμαι τόσο πολύ τα ναι που έχω πει.

Ξιππάστηκες ποτέ;
Όταν πουλάς 150.000 δίσκους σού δίνεται η εντύπωση πως είσαι στην κορυφή του κόσμου. Εκεί κάθε άνθρωπος λειτουργεί διαφορετικά. Ή ψωνίζεται και δεν μιλάει σε κανέναν ή κρύβεται και γίνεται πιο ταπεινός. Η Χαρούλα, ο Στελλάρας, ο Μπιθικώτσης το έκαναν αυτό το δεύτερο. Κάθησαν πίσω. Την πέρασα αυτή τη φάση και όταν έβλεπα ότι είναι πολύ επικίνδυνα τα πράγματα έκανα πίσω. Ίσως αν έσπερνα τον φόβο- όπως κάποιοι- να μην το πλήρωνα τόσο.


«Πέντε σταθμοί της ζωής μου»

1975. «Η πρώτη μου έντονη μνήμη. Ήμουν πέντε, έξι και θυμάμαι την επιστροφή του πατέρα μου από ταξίδι, όταν έσπασα την τζαμαρία της Ολυμπιακής για να τον αγκαλιάσω». 1986. «Η εξαήμερη του σχολείου, όταν χρειάστηκε να μάθω να παίζω μπουζούκι γιατί κάποιος έπρεπε να παίξει. Έπαιζα άθλια, βέβαια, αλλά προσπάθησα».

1990. «Στο “Περιβόλι τ΄ ουρανού”, όπου πρωτοτραγουδούσα. Είχα τη συνήθεια να τραγουδώ με τα μάτια και τα αυτιά κλειστά. Ένα βράδυ τραγουδούσα “Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα” όταν άνοιξα τα μάτια και είδα συγκινημένα πρόσωπα. Τότε πήρα την απόφαση ότι μάλλον θα γίνω τραγουδιστής».

1995. «Στο σπίτι της Ευανθίας Ρεμπούτσικα κάναμε ντέμο την “Αλεξάνδρεια”. Ακούγοντάς με ο Άρης Δαβαράκης με ρώτησε αν έχω σχέση με την Αλεξάνδρεια γιατί λέω κάπως το “για-σαλάμ”. Δεν ήξερα να έχω καμία σχέση. Στην Αθήνα γεννήθηκα. Το έψαξα όμως κι έμαθα ότι η μητέρα μου είχε καταγωγή από εκεί. Όταν τελικά πήγα στην Αλεξάνδρεια, ήξερα τους δρόμους σαν από πάντα. Είναι φαίνεται το DΝΑ…».

2001. «Όταν τραγουδούσα “Άξιον Εστί” με τον Μίκη Θεοδωράκη στο Ηρώδειο, ήμουν άρρωστος και συζητούσαμε αν θα ανέβω καν στη σκηνή. Κι όμως, ανέβηκα και ήταν σαν αυτός ο άνθρωπος να βούτηξε το χέρι του στον λαιμό μου και να μου τράβηξε τις νότες. Μετά, ήπια πολύ. Και στον δρόμο με σταμάτησαν για αλκοτέστ. Μόλις όμως είπα στον τροχονόμο ότι τραγούδησα το “Άξιον Εστί” με άφησε…».