Το 1900 χτύπησε για πρώτη φορά το ΑΙDS

ΑΣΘΕΝΕΙΑ του 20ού αιώνα ναι, αλλά από πότε; Σύμφωνα με έρευνα, ο ιός του ΑΙDS χτύπησε για πρώτη φορά την ανθρωπότητα γύρω στο 1900. Συγκεκριμένα, άρχισε να εξαπλώνεται ανάμεσα στο 1884 και το 1924, την ίδια εποχή που δημιουργήθηκαν τα πρώτα αστικά κέντρα στη Δυτική Αφρική. Οι ερευνητές οδηγήθηκαν σε αυτό το συμπέρασμα από την εξέταση ενός δείγματος ιστού με την οποία ανακάλυψαν τη δεύτερη παλαιότερη γενετική ακολουθία του ιού ΗΙV-1. Με αυτήν και άλλες γενετικές ακολουθίες κατασκεύασαν ένα οικογενειακό δέντρο καταγωγής για να εκτιμήσουν τον χρόνο εμφάνισής του.

Ο ΗΙV-1 είναι ο πιο κοινός τύπος του ιού και όπως είναι γνωστό προέρχεται από τον πίθηκο. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, ήταν δύσκολο να καθοριστεί πότε ακριβώς πέρασε ο ιός από τον πίθηκο στον άνθρωπο. Το πρώτο κρούσμα στις Ηνωμένες Πολιτείες αναγνωρίσθηκε το 1981 και η πιο παλιά απόδειξη βρίσκεται σε ένα δείγμα αίματος του 1959, το οποίο λήφθηκε από έναν άνθρωπο που ζούσε στο τότε Βελγικό Κονγκό. Για να εντοπίσουν την περίοδο της εμφάνισής του, οι επιστήμονες κατέφυγαν σε μια γενετική τεχνική που καθορίζει τους βαθμίδες μετάλλαξης των διαφόρων τύπων του ιού. Έπειτα γύρισαν πίσω τους δείκτες του ρολογιού σταματώντας εκεί που οι διάφοροι τύποι ήταν οι ίδιοι. Ο κοινός πρόγονος δεν μπορεί παρά να αντιστοιχεί στην πρώτη εμφάνιση του ιού στον άνθρωπο.

Οι αποικίες
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι η δημιουργία αποικιοκρατικών αστικών κέντρων στο γύρισμα του αιώνα συνέβαλε αποφασιστικά στην ενίσχυση του ιού. Όπως σημειώνει ο επικεφαλής της έρευνας, Στίβεν Ουολίνσκι, στο περιβάλλον των αστικών κέντρων το ΑΙDS ήταν πιο εύκολο να μεταδοθεί, καθώς η πορνεία και άλλες «συμπεριφορές υψηλού ρίσκου» ήταν κοινή πρακτική. Ο ανθρωπολόγος Τζιμ Μουρ επισημαίνει ότι ο ιός μπορεί να εξαπλωνόταν για δεκαετίες χωρίς να έχει εντοπιστεί, δεδομένων των υψηλών ποσοστών θνησιμότητας στην Αφρική την περίοδο της αποικιοκρατίας. Σήμερα, εκτιμάται ότι έχουν προσβληθεί από ΑΙDS 33 εκατομμύρια άνθρωποι σε ολόκληρο τον κόσμο.