Οι άλλοι πρωταγωνιστές «Μέσα στην έρημο είχαν όλοι κινητό!»
Τη θυμάμαι από τις αρχές της δεκαετίας του ΄80. Ήταν πάντα, βλέπετε, στη δική μας πλευρά.
Εννοώ των αγοριών. Στην αρχή την κοιτούσαμε παράξενα. Δεν ήταν και το πιο συνηθισμένο θέαμα. Έβγαζε το κράνος, έπεφταν τα μακριά μαλλιά της και οι περαστικοί έκαναν τον σταυρό τους. Μια κοπέλα με μια μεγάλη μοτοσυκλέτα.
Πριν από σχεδόν 30 χρόνια λέμε τώρα. Σιγά σιγά μάθαμε και την ιστορία της.
Είχε έλθει από ένα χωριό του Έβρου. Το είχε σκάσει δηλαδή στα 18 της και είχε κατεβεί μόνη στην Αθήνα για να σπουδάσει Δημοσιογραφία. Έκανε κάποιες δουλειές του ποδαριού, πουλούσε εγκυκλοπαίδειες ή κάτι τέτοιο, όπως οι περισσότεροι τότε και παράλληλα σπούδαζε στο «Εργαστήρι». Η Φιλιώ, το αγοροκόριτσο. Μόνο που δεν ήταν και τόσο αγοροκόριτσο. Έκανε παιδιά γρηγορότερα από όλους στην παρέα, πήγε στο μεγάλο σχολείο της «Εξόρμησης» αλλά μετά αρκέστηκε σε μία μόνο δουλειά στο Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων. «Μεγαλώνω παιδιά», ήταν η δικαιολογία της και κάπου εκεί την έχασα.
Στην αρχή του καλοκαιριού είδα το όνομά της στις εφημερίδες. Ήταν ανάμεσα στους μοτοσυκλετιστές που θα έκαναν τον Δρόμο της Ελιάς. Έπειτα, από τις Ειδήσεις έμαθα ότι ο Μιχάλης, ένας από τους μοτοσυκλετιστές, σκοτώθηκε στη Γεωργία. «Να τα πούμε όταν γυρίσεις», δώσαμε τηλεφωνικά την υπόσχεση αλλά τώρα που κάθεται απέναντί μου δεν μπορώ παρά να αρχίσω απ΄ τα παλιά.
Σε θυμάμαι πάνω σε εκείνη την κόκκινη μοτοσυκλέτα.
Μorini 250. Το πρώτο απόκτημά μου μόλις έβγαλα τα πρώτα μου λεφτά. 1983.
Καλά,γιατί τέτοια αγάπη για τις μηχανές;Εσύ μεγάλωσες σε χωριό.
Ε, άμα έχεις την τρέλα μέσα σου.
Ναι,αλλά πού ήξερες εσύ από μοτο- συκλέτες και έρχεσαι στην Αθήνα και αγοράζεις μεγάλη μηχανή…
Ο μπαμπάς μου είχε μια Floretta, μετά πήγε σε μια Ηοnda 50 και μ΄ άφηνε ν΄ ανεβαίνω, να την ψιλοοδηγώ υποτίθεται. Μετά τα αγόρια, τα αδέλφια μου δηλαδή, έπαιρναν τη μηχανή όταν ο μπαμπάς κοιμόταν και σιγά σιγά μου έγινε έμμονη ιδέα.
Αυτό το τελευταίο ταξίδι των 18.000 χιλιομέτρων ήταν το δυσκολότερο ταξίδι που έχεις κάνει;
Όχι. Το δυσκολότερο ταξίδι το έκανα στα 20 μου. Αγόρασα την πρώτη μου μηχανή και την ανέβασα με τρένο στον Έβρο να τη δείξω στην οικογένεια. Τους είπα ότι θα γυρίσω στην Αθήνα πάλι με τρένο, αλλά δεν μπορούσα να την αποχωρισθώ. Την καβάλησα και πήρα τον δρόμο της επιστροφής. Είχα άγνοια κινδύνου. Όπου σταματούσα και έβγαζα το κράνος, οι άνδρες με κοιτούσαν παράξενα. Έπειτα από κάθε στάση νόμιζα ότι με ακολουθούσαν. Ταξίδευα βράδυ, σκέψου βλακεία και μάλιστα μια φορά για κάποια δευτερόλεπτα αποκοιμήθηκα στο τιμόνι. Ανοίγω τα μάτια μου και βλέπω ένα φορτηγό να έρχεται καταπάνω μου. Λέω «τι κάνει ο άνθρωπος» και συνειδητοποιώ ότι εγώ είχα πάει στη δική του λωρίδα, αυτός πήγαινε μια χαρά.
Ποτέ δεν σε ρώτησα πώς ένα κορίτσι που μεγαλώνει σε ένα χωριό του Έβρου αποφασίζει να έλθει στην Αθήνα για να γίνει δημοσιογράφος.
Οι γονείς μου, αριστεροί κι αυτοί, είχαν ένα μαγαζί δίπλα στο στρατόπεδο, όπου έτρωγαν στρατιώτες. Οι «ανεπιθύμητοι» τότε. Πολλοί μας άφηναν τα βιβλία τους όταν έφευγαν. Ένας από αυτούς μου έδωσε το «Πώς θα γίνεις δημοσιογράφος» και έτσι μου μπήκε το μικρόβιο και το έσκασα απ΄ το χωριό. Τα παιδιά σου οδηγούν
μοτοσυκλέτες;
Όχι. Ο Θοδωρής σπουδάζει Μarketing εδώ στην Αθήνα και η Νεφέλη Νομική στη Θεσσαλονίκη, αλλά για μοτοσυκλέτα ούτε κουβέντα. Ευτυχώς, γιατί θα ερχόμουν σε πολύ δύσκολη θέση αν μου έλεγαν ότι θέλουν μοτοσυκλέτα. Πώς και αποφάσισες να κάνεις ένα τόσο μεγάλο ταξίδι;
Το ήθελα πολύ. Το γεγονός πάντως ότι το ταξίδι έγινε φέτος, ήταν καθοριστικό. Δεν υπήρχε περίπτωση να δίνει το παιδί Πανελλήνιες και εγώ να φύγω για 45 ημέρες.
Έδινες πάντα προτεραιότητα στα παιδιά;
Δεν νιώθω ότι στερήθηκα τίποτα. Απλώς ήθελα να μεγαλώσω εγώ τα παιδιά μου και όχι οι γείτονες ή οι νταντάδες.
Για πες,λοιπόν,για το ταξίδι.Πόσες μηχανές ξεκινήσατε;
52, εκ των οποίων οι 3 με γυναίκες. Και γυρίσατε πίσω;
Νομίζω 23. Μετά τον θάνατο του Μιχάλη, 13 μοτοσυκλέτες σταμάτησαν, άλλοι 2 ακολούθησαν τον Μιχάλη στο αεροπλάνο. Μετά το Καζαχστάν, επίσης, έφυγαν κάποιοι.
Καμία γυναίκα δεν εγκατέλειψε;
Όχι βέβαια. Μα το έλεγε ο Στέλιος Γαβαλάς στην αρχή του ταξιδιού: «Δεν ξέρω πόσοι άντρες θα αντέξουν, αλλά οι 3 γυναίκες θα κάνουν όλο το ταξίδι». Και επαληθεύθηκε.
Οι άλλες δύο κοπέλες ποιες είναι;
Η συγγραφέας Ιωάννα Μπουραζοπούλου που είχε βραβευθεί και για το βιβλίο της «Τι είδε η γυναίκα του Λωτ» οδηγούσε μια ΒΜW 650 και η Πόπη Μαλαπάνη, φιλόλογος και μουσικός, που οδηγούσε μια Ηonda 500.
Εσύ τι μηχανή είχες;
Suzuki V-strom 650. Αποδείχθηκε αστέρι, όχι γιατί άντεξε, αλλά δεν καταναλώνει και πολλή βενζίνη. Γιατί τελικά κάναμε βενζινοτουρισμό. Δεν είχαμε τον χρόνο για πολλές στάσεις, αλλά αυτά που σίγουρα είδαμε ήταν τα βενζινάδικά τους.
Πόσα χιλιόμετρα έγραψες;
Δεκαοκτώ χιλιάδες. Και από πόσες χώρες πέρασες;
Ελλάδα, Τουρκία, Γεωργία, Αζερμπαϊτζάν,
Στο Αλμάτι οι ομογενείς γέμισαν ένα στάδιο για εμάς. Νιώσαμε ότι περνούσαμε ένα μήνυμα
Τουρκμενιστάν, Ουζμπεκιστάν, Καζαχστάν, Ρωσία, Ουκρανία, Μολδαβία, Ρουμανία, Βουλγαρία, Ελλάδα.
Στην Ασία,πώς σας αντιμετώπισαν;
Α, γινόμασταν είδηση. Αυτή η εικόνα με το κονβόι των μοτοσυκλετών ήταν από μόνη της «γεγονός». Φαντάσου ότι σε χώρες όπως το Ουζμπεκιστάν απαγορεύεται διά νόμου η κυκλοφορία μοτοσυκλετών μέσα στις πόλεις. Οπότε μας κυνηγούσαν συνεχώς οι κάμερες και εμείς βρίσκαμε ευκαιρία και τους μιλούσαμε για την ειρήνη.
Φτωχός κόσμος;Δώσε μου μερικές εικόνες.
Ταξίδι ζωής. Δεν μπορούσαμε δυστυχώς να φωτογραφίζουμε συνεχώς, γιατί οδηγούσαμε. Αυτό όμως που μου προκαλούσε μεγάλη θλίψη, ήταν πως όπου κι αν πήγαμε βλέπαμε μπροστά μας κινητά και Coca-Cola! Δεν ήθελα να το δω αυτό. Στην έρημο του Τουρκμενιστάν, έβλεπα από μακριά έναν βοσκό να φέρνει τα δυο του χέρια κοντά στα μάτια του. Έλεγα «τι κάνει;». Ήταν ένα παιδάκι 12-13 χρόνων, που μας έβγαζε φωτογραφίες με το κινητό του. Μέσα στην έρημο. Υπήρχαν μέρη που δεν είχαν νερό αλλά είχαν Coca-Cola. Μεγάλη θλίψη.
Οι πιο δύσκολες διαδρομές ποιες ήταν;
Ένα δύσκολο κομμάτι ήταν στο Αζερμπαϊτζάν, όπου ο δρόμος ήταν υπό κατασκευή. Φαντάσου τώρα τις μοτοσυκλέτες, είχαμε και 3 οι οποίες ήταν street μέσα στα χαλίκια. Έλεγες δεν θα τελειώσει ποτέ. Και μετά στο Καζαχστάν είχαμε έναν πλάγιο άνεμο έντασης 8 Μπωφόρ. Εκεί λοιπόν έπεσα. Όχι οδηγώντας, αλλά όταν σταματήσαμε για ανασυγκρότηση. Μόλις ήμουν έτοιμη ν΄ ακουμπήσω τα πόδια, έρχεται ένα δυνατό ρεύμα αέρα και με ρίχνει κάτω.
Μόνο μία φορά έπεσες σε όλο το ταξίδι;
Όχι τρεισήμισι φορές έπεσα. Άλλη μία φορά έπεσα στην Τουρκία, σ΄ ένα βενζινάδικο. Πάλι σε στάση. Άλλη μία φορά πέσαμε μαζί με την Ιωάννα στο Βουκουρέστι. Ήταν πολύ εντυπωσιακή πτώση, γιατί πέσαμε η μία πάνω στην άλλη. Βάλαμε τα γέλια αφού δεν χτυπήσαμε, αλλά ήρθε η «σκούπα» από πίσω, ο Κρίστιαν ο Δανός, ο οποίος ήταν ίσως απ΄ τους καλύτερους οδηγούς που είχαμε και φώναξε: «Τώρα οδηγούμε, δε μιλάμε!» Ξαναπήραμε τις μοτοσυκλέτες και συνεχίσαμε. Και η μισή φορά ήταν στα σύνορα με τη Βουλγαρία. Βιαζόμασταν, σηκώνω το stand να φύγω αλλά μου γέρνει η μηχανή και δεν είχα άλλη επιλογή από το να την αφήσω να πέσει. Αυτή θεωρείται μισή όμως.
Τις κινηματογραφήσατε τουλάχιστον τις περιπέτειές σας;
Ναι, υπήρχαν συνεργεία της Cinegram. Θα γίνει ένα ντοκιμαντέρ σε συνεργασία με τους «Δρόμους της ελιάς» το οποίο θα προβληθεί σε κάποιον τηλεοπτικό σταθμό, μάλλον στον ΣΚΑΪ. Ποιο ήταν το πιο ωραίο μέρος που είδατε;
Ήταν πολύ όμορφα στην Ρωσία, στα Ουράλια. Πολύ κρύο, 200 χλμ. τα έκανα με τα σαγόνια μου να τρέμουν, σαν σκηνικό ταινίας με ο μίχλη και φτάνουμε σε ένα μικρό ρεστοράν για να φάμε μια σούπα, να ζεσταθούμε. Και βγαίνει η Ιωάννα να κάνει τσιγάρο και βλέπει ένα παιδάκι το οποίο κοίταζε τις μηχανές. Του έδωσε κάποιες καραμέλες που είχε στην τσέπη της και φεύγει το παιδάκι κι έρχεται με τον πατέρα του και με μια εικόνα της Παναγίας με μάρμαρο γύρω γύρω. Τώρα που ήρθαμε, την πήγαμε στο νεκροταφείο στον Μιχάλη.
Ποιοι ήταν οι πιο φιλόξενοι άνθρωποι που συνάντησες;
Στο Καζαχστάν, νομίζω. Πολύ όμορφη χώρα το Καζαχστάν, αν και σε έναν δρόμο πετάχτηκε μπροστά μου ένα μεγάλο μοσχάρι και κόντεψε να με σκοτώσει. Στο Αλμάτι οι ομογενείς γέμισαν ένα στάδιο για εμάς. Νιώσαμε ότι περνούσαμε ένα μήνυμα.
Παλιοί κομμουνιστές;
Ναι, αυτοί που είχαν φύγει στον Εμφύλιο. Οι περισσότεροι έχουν έρθει πίσω, λίγοι έχουν μείνει εκεί. Αλλά εμάς μας έκαναν να νιώσουμε σαν στο σπίτι μας και το Αλμάτι θαρρώ πως ήταν η πιο πράσινη πόλη που είδα ποτέ.
Ένας πιωμένος φορτηγατζής παρέσυρε τον Μιχάλη
Η Φιλιώ Μυρτσίδου θυμάται τη στιγμή που ένα τρελό (από το αλκοόλ…) φορτηγό έπεσε πάνω σε έναν μοτοσυκλετιστή του κομβόι, τον Μιχάλη…
«Συμπτωματικά ο Μιχάλης κι εγώ εκείνη την ημέρα σταματήσαμε δίπλα δίπλα. Με συμβούλεψε να ανάβω πάντοτε το φλας. Αντέδρασα. Μα το ανάβω του είπα! Όχι πάντα, επέμενε.
Ακόμα και όταν απλά αλλάζεις λωρίδα,θα το ανάβεις. Αυτά προλάβαμε να πούμε και δόθηκε το σήμα για εκκίνηση. Έβαλα το κράνος και ξεκίνησα ακολουθώντας τη συμβουλή του.
Άναβα το φλας και στην παραμικρή αλλαγή της πορείας μου, πιστεύοντας πως με έβλεπε. Λίγο παρακάτω αναρωτήθηκα αν με προσέχει. Κοίταξα στον καθρέφτη και δεν τον είδα. Χαμογέλασα συνειδητοποιώντας ότι όλη αυτή την ώρα έπαιζα ένα παιχνίδι μόνη μου. Το χαμόγελο πάγωσε, όταν στρίβοντας ελαφρά στον δρόμο αντίκρυσα τη σκηνή του δυστυχήματος στο τελείωμά της. Ο φορτηγατζής πιωμένος, βγήκε πάνω του, δεν υπήρχε περίπτωση να κάνει τίποτα ο Μιχάλης. Οι Γεωργιανοί από το βενζινάδικο έπεσαν να τον λιντσάρουν. Ο Μιχάλης πήγαινε κανονικά στη λωρίδα του. Και ήρθε και καρφώθηκε πάνω του. Δεν είχε καμία ελπίδα. Ήταν μεγάλη απώλεια. Μέχρι σήμερα, άμα με ρωτούν πώς πήγε το ταξίδι δυσκολεύομαι να πω καλά. Η πρώτη σκέψη είναι ο Μιχάλης».














