Ο Λεωνίδας και οι 300 (χιλιάδες) Κινέζοι

Ένας Κινέζος με το ελληνικό όνομα Λεωνίδας που έφτασε να γίνει μεταφραστής του Ελύτη και του Σεφέρη βρέθηκε στο πλήθος των συμπατριωτών του που θέλησαν να γνωρίσουν την Ελλάδα μέσω του βιβλίου
O Λεωνίδας είναι Κινέζος. Το 1978 επανήλθε στην Κίνα το σύστημα εξετάσεων εισαγωγής στα πανεπιστήμια που είχε καταργήσει η Μορφωτική Επανάσταση. Εκείνος ήταν τότε 24 ετών και ήθελε να σπουδάσει αγγλική φιλολογία. Έδωσε εξετάσεις και βγήκε πρώτος. Όταν του ήρθε όμως το χαρτί του υπουργείου Παιδείας, του έλεγαν ότι είχε μπει στην ελληνική φιλολογία.

«Στην αρχή απόρησα», λέει στα «ΝΕΑ» στο περιθώριο της 15ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου του Πεκίνου (με τιμώμενη χώρα την Ελλάδα), «αλλά είχα και μια περιέργεια για το ποια κατεύθυνση θα έπαιρνε η ζωή μου. Πήγα να ρωτήσω τι συνέβαινε. Μου είπαν ότι το έκαναν επίτηδες. Δεν υπήρχαν ελληνομαθείς και επέλεξαν εκείνοι αυτούς που έκριναν ότι ήταν κατάλληλοι. Μπήκα στο Ινστιτούτο ξένης φιλολογίας στην Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών της Κίνας, που είναι το μεγαλύτερο τριτοβάθμιο ίδρυμα της χώρας και διαθέτει 30 Ινστιτούτα. Βέβαια δεν ήξερα λέξη ελληνικά. Τα πρώτα ελληνικά μού τα έμαθε η καθηγήτρια Κυριακή Βενετσιάνου. Στο τμήμα αυτό ήμασταν πέντε φοιτητές. Οι τρεις κατευθύνθηκαν στα αρχαία ελληνικά και οι άλλοι δύο- ο ένας ήμουν εγώ- στη Νεοελληνική Φιλολογία. Έπειτα έκανα μεταπτυχιακά στο Αριστοτέλειο στη Θεσσαλονίκη με θέμα τη Νεοελληνική Ποίηση. Μελέτησα ιδιαίτερα τον Καβάφη, τον Σεφέρη και τον Ελύτη», λέει.

Η Μάρθα Φριντζήλα ξεσήκωσε τους Κινέζους τραγουδώντας α καπέλα δημοτικά τραγούδια, ο Ευγένιος Τριβιζάς κέντρισε με τα «Τρία μικρά λυκάκια» του

«Δεν ένιωσα άτυχος που ασχολήθηκα με την ελληνική γλώσσα. Το αντίθετο. Σήμερα νιώθω ευτυχισμένος. Δεν ήταν δική μου επιλογή, αλλά εν τέλει το θεωρώ μεγάλη τύχη, θεϊκή χάρη. Με αυτή τη γλώσσα άνοιξε ένας καινούργιος κόσμος για μένα. Γνώρισα και την ιστορία της χώρας και την καθημερινή της ζωή. Γνώρισα, δηλαδή, έναν πολιτισμό εξίσου μεγάλο με τον δικό μου, τον κινεζικό πολιτισμό».

Ο Λεωνίδας πήρε και ελληνικό όνομα. Πλέον δεν θέλει να δηλώνει καν το κινεζικό. Ακόμη και στην κάρτα του- καθώς σήμερα είναι διευθυντής σε ελληνικών συμφερόντων εταιρεία μαρμάρων στην Κίνα- κάτω από τα κινεζικά ιδεογράμματα διαβάζει κανείς απλώς: «Leonidas». Αυτή είναι η δυτική εκδοχή του ονοματεπώνυμού του. Ο γιος του σπουδάζει και αυτός στην Ελλάδα οικονομικές επιστήμες. Στην πραγματικότητα ούτε για εκείνον ήταν ακριβώς επιλογή, παρ΄ όλο που πέρασε δύο από τα πρώτα παιδικά του χρόνια στη Θεσσαλονίκη, όταν ο πατέρας του σπούδαζε εκεί. «Ήθελε να πάει στην Αμερική, αλλά του μίλησα και τελικά υπάκουσε».

Η γνώση του για την Ελλάδα είναι επαρκής, όπως άλλωστε και τα ελληνικά του.

Τον Μάιο φέτος ολοκλήρωσε και εξέδωσε το «Άξιον Εστί» του Οδυσσέα Ελύτη. Ορισμένα μεταφρασμένα αποσπάσματα τα είχε στείλει και στον ίδιο τον Ελύτη, που είχε χαρεί γι΄ αυτό, μέσω του συγγραφέα Δημήτρη Καλοκύρη. «Όταν αποφάσισα ότι έπρεπε πια να ολοκληρώσω τη μετάφραση, έβαλα πρόγραμμα. Σηκωνόμουν στις 6 το πρωί, έψηνα ελληνικό καφέ και δούλευα μια ώρα. Πήγαινα στη δουλειά μου και το βράδυ δούλευα άλλες δύο ώρες», λέει. Ταυτόχρονα δούλευε και Σεφέρη.


Ξεσήκωσαν τα παραμύθια

Αυτές τις μέρες κυκλοφόρησε στα κινεζικά, σε ανθολόγηση και μετάφραση του Λεωνίδα, συλλογή 35 ποιημάτων του Γιώργου Σεφέρη από το «Μυθιστόρημα», το «Ημερολόγιο Καταστρώματος» και την «Κίχλη». Τα δύο αυτά βιβλία βρίσκονται στις προθήκες των περιπτέρων του ελληνικού τμήματος της 15ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου του Πεκίνου, που λόγω της συμφόρησης από τους Ολυμπιακούς Αγώνες, πραγματοποιείται στην Τιενζίν: μια πόλη 10 εκατομμυρίων κατοίκων, 120 χιλιόμετρα από το Πεκίνο.

Οι Κινέζοι δείχνουν να ευχαριστιούνται που η Ελλάδα είναι τιμώμενη χώρα. Ήρθαν μαζικά στην τελετή έναρξης, έξω από το συνεδριακό κέντρο της πόλης. Κόκκινα χαλιά, λόγοι επισήμων και στην είσοδο του μεγάρου με μεγάλα γράμματα το αφιέρωμα στην Ελλάδαμια ολόκληρη αίθουσα είναι αφιερωμένη στο καλοφτιαγμένο ελληνικό περίπτερο.

Πολύς κόσμος παρακολούθησε με ενδιαφέρον τον Γιώργη Γιατρομανωλάκη να μιλάει για τον Καζαντζάκη- που είναι γνωστός στην Κίνα-, την Ελένη Παπάζογλου- διδάσκει Θέατρο στη Σχολή Καλών Τεχνών Θεσσαλονίκης- να μιλά για την αθηναϊκή δημοκρατία, τον σινολόγο Σωτήρη Χαλικιά να συγκρίνει την πορεία της κινεζικής και της ελληνικής γλώσσας.

Ιδιαίτερα ενθουσιώδες ήταν το κοινό και στην παρουσίαση παραμυθιών από την Εύη Γεροκώστα (την προσκάλεσαν στη διεθνή έκθεση βιβλίου της Ταϊπέι) με παράλληλη ζωντανή εικονογράφηση από τον Βασίλη Παπατσαρούχα (μοίραζε αυτόγραφα).