Μεταμόσχευση προσώπου με συνταγή γιατρού

Οι μεταμοσχεύσεις προσώπου μπορεί σύντομα να αρχίσουν να παρέχονται από το βρετανικό Εθνικό Σύστημα Υγείας, έπειτα από την έναρξη των σχετικών συζητήσεων για την επιχορήγησή τους από το κράτος, αναφέρει η εφημερίδα «Τάϊμς» του Λονδίνου. Η σχετική ανακοίνωση γίνεται σε μια στιγμή κατά την οποία ομάδα χειρουργών από το Νοσοκομείο Royal Free του Λονδίνου είναι έτοιμη να πραγματοποιήσει τις πρώτες μεταμοσχεύσεις ολόκληρου προσώπου σε τέσσερις ασθενείς.

Όπως ανακοίνωσε o οργανισμός NCG (είναι επιφορτισμένος με την ασφαλιστική κάλυψη ή μη των ακριβών ιατρικών πράξεων στη Γηραιά Αλβιώνα), θα αποφασίσει σύντομα εάν θα καλύπτεται από το κράτος το κόστος των μεταμοσχεύσεων προσώπου, που ανέρχεται σε 25.000 λίρες για την κάθε μία (περίπου 31.500 ευρώ).

Ο δρ Πίτερ Μπάτλερ, κλινικός διευθυντής του Τμήματος Χειρουργικής στο νοσοκομείο, ελπίζει να πραγματοποιηθούν οι τέσσερις μεταμοσχεύσεις ολόκληρου προσώπου εντός του προσεχούς 12μήνου. Το κόστος αυτών των πρώτων επεμβάσεων θα καλυφθεί από δωρεές στον οργανισμό Face Trust, αλλά πιστεύεται πως μόλις αποδειχθεί η ασφάλεια και η επιτυχία τους, θα παρέχονται από το βρετανικό ΕΣΥ.

Στην ομάδα του δρος Μπάτλερ συμμετέχουν 31 ειδικοί _ χειρουργοί, νοσηλευτές και τρεις ψυχολόγοι _ οι οποίοι είναι επιφορτισμένοι να αξιολογούν την ψυχική υγεία των υποψηφίων ασθενών και να αποφασίζουν εάν μπορούν ή όχι να αντέξουν ψυχικά όταν θα ξυπνήσουν με ένα ξένο πρόσωπο αντί για το δικό τους, καθώς και όταν θα βρεθούν στο επίκεντρο της δημοσιότητας.

Όπως γράφει στους «Τάϊμς» ο δρ Μπάτλερ, το ταξίδι του προς τη μεταμόσχευση προσώπου άρχισε τα πρώτα χρόνια της σταδιοδρομίας του, όταν γνώρισε ένα 19χρονο αγόρι με σοβαρά εγκαύματα στο πρόσωπο. Ο νεαρός είχε υποβληθεί στις ίδιες επεμβάσεις αποκατάστασης που χρησιμοποιούνται και σήμερα. Είχε κάνει περισσότερες από 30 εγχειρήσεις, αλλά το πρόσωπό του όχι μόνο είχε σοβαρά λειτουργικά προβλήματα, αλλά καθιστούσε αδύνατο το να περπατήσει στον δρόμο δίχως να αντιδράσουν με ακραίο τρόπο οι διαβάτες.

«Όταν συνειδητοποίησα ότι η σύγχρονη Χειρουργική δεν αποτελεί τη λύση, άρχισα να αναζητώ μια καλύτερη προσέγγιση. Κάνοντας την ειδικότητά μου στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, εντόπισα δύο πιθανές λύσεις. Η μία ήταν οι αναπτυσσόμενοι ιστοί, η οποία προς το παρόν έχει οδηγήσει μόνον σε κάτι που μοιάζει με δερματικό μόσχευμα. Η δεύτερη ήταν η μεταμόσχευση», επισημαίνει.

«Την τελευταία 10ετία, δουλεύοντας στο Νοσοκομείο Royal Free, δημιούργησα μία ομάδα μεταμοσχεύσεων προσώπου που αποτελείται από περισσότερους από 30 έμπειρους επαγγελματίες της Υγείας, οι οποίοι ασχολούνται με το ερευνητικό πρόγραμμά μας δωρεάν. Το 2006 λάβαμε την έγκριση από επιτροπή Ηθικής και Δεοντολογίας για να προχωρήσουμε στην αναζήτηση των ασθενών που θα υποβληθούν στη μεταμόσχευση ολόκληρου του προσώπου», προσθέτει.

Τα στάδια της εγχείρησης

Η επιλογή και η προετοιμασία των ασθενών χρειάζεται χρόνο. Οι άνθρωποι αυτοί όχι μόνον έχουν σοβαρά τραύματα που πρέπει να αποκατασταθούν, αλλά απαιτούν και έντονη ψυχολογική υποστήριξη για να χειρουργηθούν.

Η εγχείρηση γίνεται σε τρία στάδια. Στο πρώτο, αφαιρούνται οι ιστοί από το πρόσωπο του δότη. Στο δεύτερο, αφαιρείται ο ουλώδης ιστός από το πρόσωπο του δέκτη, αλλά δίχως να τραυματιστεί ο υποκείμενος υγιής ιστός – είναι σημαντικό να παραμείνει ανέπαφος. Αυτό το στάδιο διαρκεί 4-5 ώρες.

Στο τρίτο στάδιο τοποθετείται το μόσχευμα στο πρόσωπο του δέκτη. Στην αρχή, αγκιστρώνονται οι ιστοί σε ορισμένα σημεία, γύρω από τα μάτια, το στόμα και τη μύτη. Έπειτα έρχεται το πιο σημαντικό στάδιο της εγχείρησης: η αποκατάσταση της παροχή αίματος στους ιστούς του προσώπου, που επιτυγχάνεται με τη βοήθεια ενός μικροσκοπίου και υλικών συρραφής που είναι τόσο λεπτά όσο μια τρίχα από τα μαλλιά.

Όταν αποκατασταθεί η παροχή αίματος, μπορούν να συρραφούν στη θέση τους οι μυς, τα νεύρα, ο χόνδρος και το δέρμα. Έπειτα από την εγχείρηση, ο ασθενής παραμένει στην εντατική επί 48 ώρες και στο νοσοκομείο για αρκετές εβδομάδες.

Δεν είναι ακίνδυνη

Η μεταμόσχευση προσώπου δεν είναι άμοιρη κινδύνων, τονίζει ο δρ Μπάτλερ. «Υπάρχει 2% πιθανότητα να παρουσιαστεί τεχνική αποτυχία, δηλαδή να μην αποδώσει η μικροχειρουργική αποκατάσταση της παροχής του αίματος με συνέπεια να νεκρωθούν οι μεταμοσχευμένοι ιστοί», εξηγεί.

«Ένας άλλος κίνδυνος είναι η απόρριψη του μοσχεύματος, αν και πλέον με τα ισχυρά φάρμακα που υπάρχουν σπανίως απορρίπτονται μοσχεύματα», συμπληρώνει. «Και αυτό με φέρνει στον τρίτο κίνδυνο, ο οποίος έχει εγείρει τα περισσότερα ηθικά ζητήματα. Είναι ο κίνδυνος της μακροχρόνιας λήψης φαρμάκων που αποτρέπουν την απόρριψη των μοσχευμάτων. Έχει υπολογιστεί πως αυτά τα φάρμακα ενδέχεται να βραχύνουν την επιβίωση έως 10 χρόνια, συνεπώς κάθε ασθενής που θα κάνει μεταμόσχευση προσώπου είναι αντιμέτωπος με την επιλογή μιας πιο σύντομης, αλλά με καλύτερη ποιότητα, ζωής».

Απλώς υπάρχουν

Για όσους δεν έχουν σοβαρές παραμορφώσεις στο πρόσωπο, οι προαναφερθέντες κίνδυνοι θεωρούνται απαράδεκτοι, κατά τον δρα Μπάτλερ. Ωστόσο επισημαίνει ότι οι περισσότεροι ασθενείς που επιζητούν αυτήν τη μεταμόσχευση έχουν πολύ κακή ποιότητα ζωής – κάποιοι μάλιστα λένε πως δεν ζουν καθόλου, απλώς υπάρχουν.

Υπολογίζεται πως μόνο στη Βρετανία έχουν σοβαρές παραμορφώσεις στο πρόσωπο 250.000 άνθρωποι. Από αυτούς, κάποιοι ζουν φυσιολογικά και άλλοι όχι. Ποσοστό έως 60% υποφέρει από προβλήματα όπως η κοινωνική απομόνωση και έχουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονίας. Γι’ αυτό και μερικοί στρέφονται τελικά στην αναζήτηση ενός νέου προσώπου.