Φεύγουν για να μείνουν οι Ρώσοι

Η Ρωσία υποστηρίζει ότι άρχισε η αποχώρηση των στρατευμάτων της. Οι Αμερικανοί δεν το βλέπουν. Ο Ρώσος πρόεδρος απειλεί να συντρίψει οποιονδήποτε σκοτώσει στο μέλλον Ρώσους πολίτες. Οι Γεωργιανοί προβαίνουν για πολλοστή φορά σε καταγγελίες. (από τίτλους χθεσινοβραδινών τηλεγραφημάτων)

Σύγχυση επικρατούσε χθες το βράδυ για το κατά πόσον τα ρωσικά στρατεύματα είχαν αρχίσει να αποσύρονται από τη Γεωργία, όπως προβλέπει η συμφωνία που υπέγραψε το Κρεμλίνο. Η Μόσχα διαβεβαίωνε ότι η απόσυρση είχε αρχίσει, ο Λευκός Οίκος υποστήριζε ότι τέτοιες ενδείξεις δεν υπήρχαν, η Γεωργία ανέφερε ότι τα ρωσικά στρατεύματα ενισχύονται. Και ο Ντμίτρι Μεντβέντεφ, μιλώντας σε βετεράνους του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου στο Κουρσκ, δήλωνε ότι η χώρα του έχει όλα τα αναγκαία μέσα, πολιτικά, οικονομικά και στρατιωτικά, για να συντρίψει όποιον τολμήσει στο μέλλον να σκοτώσει πολίτες της.

Την ίδια ώρα, ο πρεσβευτής της Ρωσίας στο ΝΑΤΟ Ντμίτρι Ρογκόζιν δήλωνε στις Βρυξέλλες ότι η συνεργασία της χώρας του με τη Συμμαχία επλήγη λόγω της στήριξης που παρέσχε η τελευταία στη Γεωργία. Αναφερόμενος στη σημερινή συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας του ΝΑΤΟ, ο Ρογκόζιν τόνισε ότι αν ληφθούν αποφάσεις υπέρ της Γεωργίας, θα υπάρξουν επιπτώσεις στην «ποιότητα» της σχέσης της Μόσχας με το ΝΑΤΟ.

Σε κάθε περίπτωση, οι Ρώσοι δεν βιάζονται να φύγουν από τη Γεωργία. Και θεωρείται βέβαιο ότι δεν θα αποχωρήσουν από τις δύο περιοχές που θεωρούν «δικές τους»: τη Νότια Οσετία και την Αμπχαζία. Οι εξελίξεις αυτές, σε συνδυασμό με τις διαφορετικές απόψεις στους κόλπους της Δύσης για το τι μέλλει γενέσθαι, δείχνουν ότι η Ρωσία εξακολουθεί να είναι ο κυρίαρχος του παιχνιδιού. Όπως λέει στους «Νιου Γιορκ Τάιμς» ο Κλίφορντ Κάπτσαν, διευθυντής της Ομάδας για την Ευρασία στην Ουάσιγκτον, η Ευρώπη «πρέπει να τετραγωνίσει έναν κύκλο: να «συμβιβάσει» την αυξανόμενη ενεργειακή εξάρτησή της από τη Ρωσία με την αυξανόμενη πολιτική αμηχανία της απέναντι στον Πούτιν». Αυτό καθίσταται ακόμη δυσκολότερο, δεδομένων των δύο στρατοπέδων στους κόλπους της: η «νέα» (δηλαδή η ανατολική) Ευρώπη, υποστηριζόμενη από τη Βρετανία και τις σκανδιναβικές χώρες, επιθυμεί να ακολουθηθεί μια πιο σκληρή γραμμή απέναντι στη Ρωσία, ενώ η «παλιά» Ευρώπη υποστηρίζει ότι η Γεωργία και η Ουκρανία δεν είναι έτοιμες να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ.


Οι ανεξέλεγκτες συμμορίες του Καυκάσου

Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ της Ρωσίας με τη Γεωργία στη Νότια Οσετία προκάλεσε πολλές συζητήσεις και αναλύσεις για τις επιπτώσεις στη διεθνή σκηνή. Λίγοι ωστόσο πρόσεξαν μια, εξίσου κρίσιμη, διεθνή απειλή: τις εγκληματικές συμμορίες που δρουν ανεξέλεγκτα στις περιοχές της σύγκρουσης. Αυτή η ανεξέλεγκτη εγκληματικότητα είναι πιθανόν να αποσταθεροποιήσει ακόμη περισσότερο την περιοχή του Καυκάσου και, ακόμη χειρότερα, να προμηθεύσει τρομοκρατικές οργανώσεις με πυρηνικό υλικό, το οποίο επιθυμούν διακαώς να αποκτήσουν εδώ και καιρό. Ενώ οι ρωσικές «ειρηνευτικές δυνάμεις» αποδείχθηκαν αναποτελεσματικές και αδιαφόρησαν για τη διατήρηση της σταθερότητας, κατάφεραν να προστατεύσουν με απόλυτη επιτυχία ένα εγκληματικό δίκτυο που απλώνεται από τη Ρωσία έως τα εδάφη της Γεωργίας. Ειδικά η Νότια Οσετία είναι η βάση του οργανωμένου εγκλήματος. Αποτελεί μια αγορά για κάθε είδος λαθρεμπόριο, από βενζίνη και τσιγάρα έως σιτάλευρο, ναρκωτικά, όπλα και ανθρώπους. Πρόσφατα αποκαλύφθηκε ότι από εκεί διοχετεύθηκαν πλαστά δολάρια, τα οποία κυκλοφόρησαν στη Ρωσία, τη Γεωργία, το Ισραήλ- ακόμη και τις ανατολικές ακτές των Ηνωμένων Πολιτειών. «Ξέρουμε πού τυπώνονται τα πλαστά δολάρια», μου είχε πει στη διάρκεια μιας έρευνας που είχα κάνει τον περασμένο χρόνο στέλεχος της γεωργιανής αντικατασκοπίας. «Γνωρίζουμε τα κανάλια της διακίνησης. Και ξέρουμε ποιος έχει στήσει την επιχείρηση. Το πρόβλημα είναι, όμως, ότι ούτε εμείς ούτε οι Αμερικανοί μπορούμε να κάνουμε κάτι, γιατί το μέρος αυτό προστατεύεται από τον ρωσικό στρατό».

Στις ζώνες των συγκρούσεων όμως γίνεται ένα πολύ πιο επικίνδυνο λαθρεμπόριο. Μια κρύα ημέρα του περυσινού χειμώνα πήγα από την Τιφλίδα στα «διοικητικά σύνορα» της Νότιας Οσετίας. Ερευνούσα μία από τις πιο σοβαρές περιπτώσεις λαθρεμπορίου πυρηνικών. Καθώς η Γεωργία δεν αναγνωρίζει τα «διοικητικά σύνορα» της Νότιας Οσετίας, δεν έχει τοποθετήσει συνοριοφύλακες στην περιοχή εκείνη. Εκεί συνάντησα δεκάδες νεαρούς οπλισμένους άνδρες, οι οποίοι δεν φορούσαν τα διακριτικά κανενός κράτους. Ήταν από τη Νότια Οσετία και είχαν την υποστήριξη της ρωσικής ειρηνευτικής δύναμης. Πριν από τρία χρόνια, οι μυστικές υπηρεσίες της Γεωργίας έλαβαν αναφορές ότι ένας άνδρας, ο οποίος συστηνόταν ως Όλεγκ, κυκλοφορούσε στο Τσχινβάλι ψάχνοντας αγοραστή για μια ατομική βόμβα, η οποία ανήκε στον ρωσικό στρατό. Η βόμβα αυτή περιείχε εκατό γραμμάρια απεμπλουτισμένου ουρανίου. Η υπόθεση είχε αίσιο τέλος, καθώς ο Όλεγκ συνελήφθη έπειτα από συντονισμένη επιχείρηση των Γεωργιανών. Αποδεικνύεται κάτι όμως: η Νότια Οσετία είναι η Αχίλλειος πτέρνα της διεθνούς προσπάθειας που γίνεται κατά του λαθρεμπορίου πυρηνικού υλικού. Υπάρχουν μερικά λαμπρά παραδείγματα συνεργασίας της Μόσχας με την Ουάσιγκτον σε αυτόν τον τομέα. Το πνεύμα της συνεργασίας, ωστόσο, πρέπει κάποιες φορές να φτάσει στα ανώτερα κλιμάκια της ρωσικής κυβέρνησης.

Ο Μάικλ Μπρόνερ είναι δημοσιογράφος και σκηνοθέτης
Αγνόησαν τις «κόκκινες γραμμές» του Κρεμλίνου

ΟΙ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ διαπράττουν το ένα λάθος μετά το άλλο. «Δεν μπορέσαμε προφανώς να καταλάβουμε πως οι Ρώσοι μιλούν σοβαρά όταν λένε ότι έχουν συγκεκριμένα συμφέροντα και είναι αποφασισμένοι να τα υπερασπιστούν», τονίζει στους «Νιου Γιορκ Τάιμς» ο Τζέιμς Κόλινς, πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Ρωσία από το 1997 ώς το 2001. «Η Ρωσία έχει συγκεκριμένα συμφέροντα, και σε κάποιο σημείο χαράσσει κόκκινες γραμμές οι οποίες δεν είναι δυνατόν να αγνοηθούν».

Στην περίπτωση της κρίσης στον Καύκασο, όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις, υπήρχαν δύο γραμμές στην αμερικανική εξωτερική πολιτική. Ο αντιπρόεδρος Τσέινι και οι σύμμαχοί του, θεωρώντας τη Γεωργία κλασικό παράδειγμα χώρας όπου πρέπει να προωθηθεί η δημοκρατία, άσκησαν πιέσεις για να πωληθούν περισσότερα όπλα στη χώρα αυτή (συμπεριλαμβανομένων αντιαεροπορικών πυραύλων Στίνγκερ) ώστε να μπορέσει να υπερασπιστεί τον εαυτό της από τις ρωσικές επιθέσεις. Η υπουργός Εξωτερικών Κοντολίζα Ράις, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Στίβεν Χάντλεϊ και ο νέος υφυπουργός πολιτικών υποθέσεων Ουίλιαμ Μπερνς, όμως, προειδοποίησαν ότι μια τέτοια κίνηση θα εξόργιζε τη Μόσχα και θα είχε απρόβλεπτες επιπτώσεις. Η προειδοποίηση
Η Ράις κέρδισε αυτήν τη μάχη. Σύμφωνα με αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προειδοποίησε επανειλημμένως τον Γεωργιανό πρόεδρο Μιχαήλ Σαακασβίλι να μην πέσει στην παγίδα της Μόσχας και να μην παρασυρθεί σε σύγκρουση μαζί της. Το ίδιο του είπε η ίδια η υπουργός Εξωτερικών τον περασμένο μήνα στην Τιφλίδα. Όταν όμως ο Σαακασβίλι τη ρώτησε δημοσίως αν η Ουάσιγκτον θα δώσει σκληρή μάχη για την ένταξη της χώρας του στο ΝΑΤΟ, η απάντησή της ήταν: «Πάντα, κύριε πρόεδρε. Πάντα δίνουμε μάχες για τους φίλους μας». Έναν μήνα αργότερα, ο Γεωργιανός πρόεδρος θα καταλάβαινε ότι η συνομιλήτριά του αναφερόταν αποκλειστικά σε διπλωματικές μάχες.