Μια αγάπη για το καλοκαίρι

«Βάλτε τη ρίζα στην πρίζα»

Η μουσική μας παράδοση, που δεν υποτάχθηκε στις επιταγές των καιρών για ολιγορρυθμία και ομοιογένεια, είναι το στοίχημα στη νέα ψηφιακή εποχή πιστεύει ο Σταμάτης Κραουνάκης
Η ρίζα, η μουσική παράδοση, ήταν εκεί, θαλερή, στα βάθη της ελληνικής ψυχής. Ώσπου, όπως λέει ο Σταμάτης Κραουνάκης που πιάνει από την αρχή το νήμα, «στη δεκαετία του ΄90 η Αμερική προσπάθησε να ενοποιήσει τα πάντα στο άκουσμα των 4/4 και μάλιστα στον ρυθμό που να βολεύει τους απανταχού ντιτζέι να κολλάνε τα είδη και τους πολιτισμούς στα πάρτι της τετελεσμένης σωματικότητας, με το κοινό ομαδοποιημένο και κουρασμένο να καμώνεται ότι διασκεδάζει και να χάσκει πειραγμένο από τις μπόμπες ποτά ή ακόμα χειρότερα από τις μπόμπες τριπάκια. Μ΄ αυτό το σύστημα, εξάλλου, η Αμερική ξεπάστρεψε και τη γενιά των 70s κι έκαψε στον βωμό της ελεγχόμενης ελευθερίας τα καλύτερα μυαλά».

Και στην Ελλάδα…
Οι νέοι Έλληνες συνθέτες χρησιμοποίησαν τη δημοτική μουσική άλλοτε εξωστρεφώς και άλλοτε με ιδιαίτερη τέχνη και ευαισθησία, όπως ο Μάνος Χατζιδάκις ή ο Νίκος Μαμαγκάκης, και είχαν δίκιο. Γ ιατί η μελωδία και ο ρυθμός των ελληνικών μουσικών σχολών, εκτός από την αντικειμενική ομορφιά τους, την τεράστια ποικιλία και την ερωτικότητα, καλωδιώνουν κατ΄ ευθείαν στην ψυχή και το αυτί του λαού. Αυτό κράτησε μέχρι και το ΄70, όπου και η μεσοχουντική και η μεταχουντική κατάχρηση του δημοτικού και του ρεμπέτικου αποσκοπούσαν στην επανενδυνάμωση ενός ψευδούς κλίματος ελληνικότητας που απλά συνέδεσε το αίσθημα του γλεντιού με το τωρινό μεταλλαγμένο πανηγύρι του πλαστικού τραπεζοκάρεκλου της Έφης Θώδη. Αυτό που ακριβώς συνέβη και σε σύμπασα την ελληνική ζωή τύπου «σιγκούνι και χαλάουα».

Η ελληνική κοινωνία των σαράντα τελευταίων ετών απομακρύνθηκε από την ουσιαστική χρήση του δημοτικού. Ακόμα και οι συνθέτες που το χρησιμοποίησαν κατά κόρον εμφανίστηκαν ντεμοντέ και πεπερασμένοι από τα μίντια, έως και καταργήθηκαν σιωπηρά στα χρόνια που οι βλαχογιάπηδες διευθυντές της εκσυγχρονιστικής δισκογραφικής λύσσας ανακάλυψαν το σκυλο-πόπ. Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια και αφού απέτυχε παταγωδώς το αμερικανικό σχέδιο της υποταγής στο μπιτ των 136 παλμών, σαν θαμμένη κάτω απ΄ τα ερείπια μεταλλαγμένου συναισθήματος και με τεράστια αλλαγή τοπίου άρχισε πά Η ελληνική κοινωνία των σαράντα τελευταίων ετών απομακρύνθηκε από την ουσιαστική χρήση του δημοτικού λι να ξαναμυρίζει η ρίζα, πασπαλισμένη με ροκιές και αρκετά τσιγγάνικα στοιχεία και στα παιξίματα και στην απόδοση.

Όλος ο μεσογειακός κόσμος και τα Βαλκάνια αντιστάθηκαν στην ομορρυθμοποίηση του σχεδίου «μπιτ καταντίπ». Όμως η παγκόσμια βιομηχανία δεν θορυβήθηκε κι εκείνο που δεν μπόρεσε να νικήσει το ονόμασε έθνικ και το εμπορευματοποίησε.

Τα σούπερ μάρκετ και τα αεροδρόμια άρχισαν να παίζουν εναλλακτικό κι η γενιά του Ίντερνετ άρχισε να κατεβάζει τη μουσική που της άρεσε, και η δημοτική μελωδία άρχισε να παίζει σαν κρυφό μυστικό πάλι. Σαν μυρωδικό που είχε ξεχαστεί στο ντουλάπι και που η πρώτη υπενθύμιση το ξανάφερε στη χρήση. Παιδικά χρόνια, γάμοι, βαπτίσεις, ονομαστικές γιορτές, ο Σαλέας, ο Μάγγας, η Θώδη, τα κλαρίνα της Ομόνοιας και της πλατείας «Περοκέ», ο Λειβαδάς, ο Χαρούλης, ο Λιδάκης, οι Άβατον, οι Ίασις, ο Αντύπας, ο Μπρέγκοβιτς, ο Σπάθας παίξανε πάλι με τη ρίζα και το μπιτ επιτυχώς. Και μπήκαν στα τσαρτ απέναντι απ΄ το μεταλλαγμένο σκυλάδικο που αντικατέστησε το παλιό καλό σκυλάδικο που είχε πάρει τη θέση του λαϊκού, που πήρε τη θέση του ρεμπέτικου. Σε λίγο θα ανακαλύψουμε ξανά και θα επαναπροσδιορίσουμε και το διαλυμένο απ΄ την κατάχρηση μπουζουκάκι μας…

Και η νέα τεχνολογία τι ρόλο έπαιξε;

Το Ίντερνετ βοήθησε τους μικρούς πυρήνες να μπουν στην παραγωγή και να πουλάνε τη μουσική τους χωρίς να έχουν ανάγκη επίσημο φορέα. Οι ψαγμένοι καινούργιοι μουσικοί, χρήστες, μείκτες και ντιτζέι και οι σύλλογοι δημοτικής μουσικής, ενδυμάτων και χορών από το ευπρεπές λύκειο, αλλά γιατί όχι ακόμα και το μεταλλαγμένο με το πλαστικό τραπεζοκάρεκλο πανηγύρι, κρατάνε τον ήχο ζωντανό. Όπως οι δεκάδες ανώνυμοι ψαλτάδες στους ναούς, που ασκούν με γνώση ή και ένστικτο τη Θεία Λειτουργία, κρατάνε ζωντανό τον ήχο και κυρίως την πολυρρυθμία. Που γεννιέται ακριβώς από την πολυρυθμία του λόγου και της σκέψης (έχουμε, βλέπετε, μεγάλες λέξεις στη γλώσσα μας που τραγουδισμένες γίνονται ακόμα μεγαλύτερες).


«Χρησιμοποιήστε το Ίντερνετ!»

Πιστεύετε πως χάνεται πια η ρίζα μας;

Εκείνο που δεν κινδυνεύει είναι ο κορμός της ελληνικής ζωής που όσο και ν΄ αλλάξει το τοπίο, όσο και να μεταλλαχτεί, δεν ξεριζώνεται από μέσα της ούτε το «Χριστός Ανέστη», ούτε η «Ιτιά», ούτε τα «Παιδιά της Σαμαρίνας», ούτε η ένρινη λύρα της μαντινάδας, ούτε και ο Καζαντζίδης. Στο κάτω κάτω της γραφής, υπάρχουν ακόμα παιδιά που αναλύουν ρυθμολογικά την Πάροδο των «Ορνίθων» του Χατζιδάκι…

Έχετε λύσεις να προτείνετε;
Ας εκτεθεί και από το Διαδίκτυο μια ηχοθήκη του δημοτικού στη χρήση του κάθε Έλληνα. Ήρθε η ώρα να τα διασώσουμε στη μνήμη. Προγράμματα υπάρχουν. Γυρνάνε στην Ευρωπαϊκή Ένωση κονδύλια άκλαυτα. Ας γίνει γρήγορα αυτό που πρέπει. Να μπορεί ο κάθε νέος ράπερ να λουπάρει και να ραπάρει πάνω στο «Ένα νερό κυρά- Βαγγελιώ» ή στο «Σε γέλασε Παρασκευούλα». Αλλά κι ο μελετητής και ο δάσκαλος και ο ιδιώτης για τα βαφτίσια της κόρης του να διαλέξει τη δικιά του playlist. Να ανοίξει, λοιπόν, το παιχνίδι. Ας παραδώσουμε την παράδοση στο Διαδίκτυο!


Εδώ ακμάζει η παράδοση

● Στα λυράκια των Ανωγείων

● Στη φωνή του Χρόνη Αηδονίδη

● Στα μπουζούκια στο υπόγειο του «Κιούπη», στο Μπραχάμι

● Στις λούπες των Ιmam Βaildi

στην αθωότητα του Γιάννη Χαρούλη, στη λύρα του Πάρι Περσινάκη

● Στα χάλκινα της Γουμένισσας και στην Μπάντα της Φλώρινας

● Στο πλούσιο αρχείο της Δόμνας Σαμίου

● Στο βυζαντινό ηχείο του πρωτοψάλτη Γιώργου Χατζηχρόνογλου

● Στην Ξανθίππη Καραθανάση – ολόκληρη!

● Στους Ελληνικούς Χορούς του Νίκου Σκαλκώτα

● Στον ανώνυμο παίχτη και λατερνοποιό (π.χ. τον Αντώνη Νασιόπουλο)


Ποια κομμάτια θα παίρναμε μαζί μας

● Το Γελεκάκι

● Το Μινόρε της Αυγής

● Το Τζιβαέρι

● Την Ιτιά

● Το Χασαποσέρβικο πολίτικο (Χορός του Καραγκιόζη)

● Τον Αμάραντο

● Το Αγρίμια κι αγριμάκια μου

● Τη Γερακίνα

● Το Ιμιτλερίμ (Οι ελπίδες μου)

● Το μαντίλι καλαματιανό

● Το Απόψε την κιθάρα μου

● Το Πέρα στους πέρα κάμπους