Φαινόμενα

Στρατός και πυροτεχνήματα

Με τη συμμετοχή του κινεζικού στρατού επισήμως στην τελετή έναρξης, η Κίνα προβάλλει σήμερα επί τρίωρο τους μύθους του πολιτισμού της καθώς συναντούν τους μύθους της παγκόσμιας αγοράς
Ωδή στην ανοιχτή κοινωνία και την αρμονική συμβίωση θα είναι, λένε οι Κινέζοι, το τραγούδι που επέλεξαν σαν μουσικό θέμα της σημερινής τελετής έναρξης, αποδεικνύοντας πόσο παρηγορητική και παραπλανητική μπορεί να είναι η φαντασμαγορία των σύγχρονων τελετών έναρξης.

Με τον στρατό να συμμετέχει κατά το ένα τρίτο στην τελετή (τα άλλα δύο τρίτα αποτελούν επαγγελματίες του θεάματος και φοιτητές) είναι προφανές ότι ο κινεζικός πολιτισμός αναδεικνύει τους μύθους των τοπικών παραδόσεων διατηρώντας ταυτοχρόνως και τις κυρίαρχες αρχές του μύθου της παγκοσμιοποίησης, που σημαίνει μια γλυκερή επίστρωση στις αιχμές της πραγματικότητας για να μεταβληθούν σε παιδικά ζαχαρωτά.

Έτσι στην τελετή έναρξης του Πεκίνου περιμένουμε να δούμε ό,τι έτσι κι αλλιώς ο δυτικός πολιτισμός γνωρίζει ήδη για τη μακρινή αυτή χώρα της Ανατολής. Την αγάπη στα χρώματα και στα πολυτελή υφάσματα, την παράδοση στην εκμετάλλευση της πλαστικότητας του ανθρώπινου σώματος μέχρι σημείου μεταφυσικής εξαΰλωσής του, όπως έχουμε παρακολουθήσει σε πλήθος ταινιών και μεταξύ αυτών του αγαπημένου σκηνοθέτη της Δύσης και πολυβραβευμένου της Ζανγκ Γιμού, που υπογράφει και τη σκηνοθεσία της τελετής έναρξης.

Μαζί με όλα αυτά η Κίνα θα επιδείξει και τη μεγάλη τεχνολογική της πρόοδο. Εδώ και περίπου έναν χρόνο έχει ξοδέψει τουλάχιστον 140 δισ. σε επενδύσεις τεχνολογίας που ελέγχει την ποιότητα του αέρα και παρεμβαίνει στον καιρό.

Με υπερηφάνεια ο πρόεδρος της Ολυμπιακής Επιτροπής δήλωνε στην τελευταία συνέντευξη Τύπου ότι αυτήν τη χρονιά το Πεκίνο είχε 146 ολόκληρες ημέρες «με μπλε ουρανό».

Κολοσσιαίο το κόστος της προσπάθειας να μη βρέξει στο Πεκίνο εκείνες τις τρεις ώρες που το παγκόσμιο βλέμμα θα παρακολουθεί τα τεκταινόμενα στο τεράστιο στάδιο, που μοιάζει με κουβάρι από παλιοσίδερα. Για να μη χαλάσει η προδιαγεγραμμένη θέα του παγκόσμιου φιλοθεάμονος κοινού. Άλλωστε ο υγρός καιρός μπορεί να απειλήσει το σημαντικότερο και εντυπωσιακότερο μέρος του υπερθεάματος της έναρξης, το μέρος της φαντασμαγορίας των πυροτεχνημάτων. Άλλωστε η Κίνα παραμένει η χώρα που πρώτη στον κόσμο τα ανακάλυψε και τα κατασκεύασε. Ως εκ τούτου οι Κινέζοι υπόσχονται ένα μοναδικό θέαμα εκρήξεων από 15.000

εστίες εντός του σταδίου και άλλες 14.000

εστίες γύρω από αυτό. Γι΄ αυτό και έχουν προβλεφθεί θέσεις για κοινό εκτός σταδίου, το οποίο θα μπορεί να παρακολουθεί από ασφαλή απόσταση.

Εξωφρενικό. Αλλά μήπως όλες οι τελετές του είδους δεν απευθύνονται αποκλειστικώς και μόνον στην ευφορία του βλέμματος; Έχοντας καταστεί το εντυπωσιακότερο και ακριβότερο μέρος των Ολυμπιακών Αγώνων, οφείλουν να ακολουθούν ένα αυστηρό πρωτόκολλο διάρκειας και βασικών αρχών του περιεχομένου τους, χωρίς να παρεκκλίνουν στο ελάχιστο. Μπορούν να προβάλλουν την παράδοση του τόπου που διοργανώνει τους Ολυμπιακούς και να τον συνδέουν με τον παγκόσμιο πολιτισμό χωρίς όμως κανένα απολύτως πολιτικό υπονοούμενο. Ακόμη και οι φράσεις με τις οποίες ο ανώτατος άρχων της κάθε χώρας κηρύττει την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων αμέσως μετά την τελετή έναρξης είναι συγκεκριμένες και με αυστηρό πρωτόκολλο στη σειρά των λέξεων. Μόνο δυο φορές στην ιστορία υπήρξε παράβαση και οι δύο στις ΗΠΑ, το 1984 από τον Ρίγκαν και το 2002 (στους χειμερινούς αγώνες) από τον Μπους, οι οποίοι πρόσθεσαν δυο τρεις λέξεις για την «υπερηφάνεια» και την «υπεροχή» του αμερικανικού έθνους. Και φυσικά επικρίθηκαν για την «πολιτικοποίηση των Αγώνων».


Σεντόνι στην πραγματικότητα

Τίποτε απολύτως δεν πρέπει να διαταράσσει το λευκό σεντόνι που καλύπτει την ανθρώπινη πραγματικότητα για λίγες ημέρες τον Αύγουστο κάθε τέσσερα χρόνια.

Πλήθος οι συλλήψεις ακτιβιστών στην Κίνα, που κάθε τόσο διαδηλώνουν υπέρ των ανθρώπινων δικαιωμάτων που έχουν καταπατηθεί στο Θιβέτ. Αποφεύγουν τις απαντήσεις στους δημοσιογράφους οι Κινέζοι για το θέμα αυτό.

Αν για τον ευρωπαϊκό πολιτισμό υψίστη αξία ως πηγή προόδου είναι η ελευθερία του πνεύματος, για τον κινεζικό είναι η απόλυτη πειθαρχία. Εξ ου και στην Τιενανμέν, την πλατείασύμβολο της απειθαρχίας φοιτητών, διοργανώνεται ένα από τα μεγάλα τοπικά φεστιβάλ. Η πλατεία έχει ήδη στολιστεί με πάρα πολλά λουλούδια και όποιοι ξένοι ντοκιμαντερίστες θέλουν να κάνουν γυρίσματα οφείλουν να ζητούν την άδεια των Αρχών.