Χρήμα / Προϋπολογισμός

Ωκεανό χρεών 6,1 δισ. ευρώ κρύβει η κυβέρνηση

Δαπάνες και συσσωρευμένα χρέη που ανέρχονται σε 6,1 δισ. ευρώ κρύβει συστηματικά από τις σελίδες του προϋπολογισμού η κυβέρνηση, προκειμένου να συγκρατεί τεχνητά το έλλειμμα κάτω από το 3%. Σε αυτό έρχεται να προστεθεί η μαύρη τρύπα από την εκτέλεση του φετινού προϋπολογισμού, που το πρώτο εξάμηνο ανέρχεται ήδη σε 1,5 δισ. ευρώ. Το πάγωμα πληρωμών ανειλημμένων υποχρεώσεων του Δημοσίου, η συστηματική απόκρυψη δαπανών, καθώς και τοποθέτηση κάτω από το χαλί χρεών τα οποία δεν ρυθμίζονται και δεν εξυπηρετούνται από το Δημόσιο είναι τα βασικά συστατικά του κρυφού αυτού ελλείμματος.

Απόκρυψη πιστώσεων
Χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι το χρέος των νοσοκομείων που ξεπερνά τα 3,5 δισ. ευρώ και διογκώνεται συνεχώς, τη συμπίεση των πληρωμών τόκων μέσω της ευρύτατης χρήσης συμφωνιών ανταλλαγής επιτοκίων (swap) καθώς και την απόκρυψη από τον προϋπολογισμό πιστώσεων για τον οργανισμό γεωργικών ασφαλίσεων (ΕΛΓΑ).

Η συνολική μαύρη τρύπα η οποία έχει διογκωθεί λόγω και της επίδρασης της διεθνούς οικονομικής κρίσης στα δημοσιονομικά πράγματα οδηγεί φέτος το πραγματικό έλλειμμα πάνω από το όριο του 3% έναντι 1,6% που έχει εγγράψει η κυβέρνηση ως πρόβλεψη στον φετινό προϋπολογισμό.

Με βάση τα στοιχεία για την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού που έχει δώσει στη δημοσιότητα το υπουργείο Οικονομικών προκύπτει ότι τα φορολογικά έσοδα το πρώτο εξάμηνο του έτους αυξήθηκαν με ρυθμό 5,7% έναντι στόχου που έχει εγγραφεί στον προϋπολογισμό για αύξηση στο σύνολο του έτους κατά 12,2%. Η υστέρηση με βάση αυτή τη διαφορά διαμορφώνεται το πρώτο εξάμηνο του έτους στα 1,5 δισ. ευρώ. Για την ανάκαμψη των φορολογικών εσόδων, το υπουργείο Οικονομικών έχει εναποθέσει όλες τις ελπίδες του στην είσπραξη του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων από το οποίο έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό έσοδα περίπου 700. εκατ. ευρώ.

T ο κρυφό έλλειμμα
Ακόμη, όμως, και αν επαληθευτεί αυτή η πρόβλεψη δεν αρκεί για να καλύψει το κρυφό έλλειμμα του προϋπολογισμού, το οποίο περιλαμβάνει:

1 Χρέη των νοσοκομείων που υπολογίζεται ότι ξεπερνούν τα 3,5 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του υπουργείου Υγείας, από το τέλος του 2004 έως και τις 15 Μαρτίου του 2006, το συνολικό χρέος που είχαν συσσωρεύσει τα νοσοκομεία ανερχόταν σε 1,5 δισ. ευρώ. Με βάση έγκυρες εκτιμήσεις στελεχών του υπουργείου Οικονομικών, κάθε μήνα τα νοσοκομεία συσσωρεύουν χρέος περίπου 100 εκατ. ευρώ. Έτσι, έως και σήμερα το συνολικό τους χρέος ξεπερνά τα 3,5 δισ. ευρώ.

2 Τεχνητή συμπίεση των πληρωμών για τόκους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους που υπολογίζονται σε 800 έως 900 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με πληροφορίες, το 2008 το υπουργείο Οικονομικών προχώρησε σε συμφωνίες ανταλλαγής επιτοκίου (swap) προκειμένου να συμπιέσει τις πληρωμές για τόκους. Με τα swap ανταλλάσσεται, για παράδειγμα, το σταθερό επιτόκιο διάρκειας 30 ετών ενός ομολόγου του Δημοσίου με ένα υψηλότερο επιτόκιο για διάρκεια 40 ετών και το υπουργείο Οικονομικών προεισπράττει τη διαφορά μεταξύ των δύο επιτοκίων. Με αυτόν τον τρόπο μειώνονται οι πληρωμές για τόκους. Το πρώτο εξάμηνο του έτους οι δαπάνες για τόκους του Δημοσίου εμφανίζονται μειωμένες κατά 7,2%, ενώ ο ετήσιος στόχος που έχει εγγραφεί στον προϋπολογισμό είναι αύξηση 7,2%. Να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, ήδη η Εurostat πιέζει το υπουργείο Οικονομικών προκειμένου να εμφανίσει στον προϋπολογισμό τις δαπάνες για τόκους πριν από την πραγματοποίηση των swap.

3 Μη αναγραφή πιστώσεων στον προϋπολογισμό για τον οργανισμό Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛΓΑ). Οι δαπάνες του ΕΛΓΑ υπολογίζεται ότι ανέρχονται σε 300 έως 500 εκατ. ευρώ τα οποία, σύμφωνα με πληροφορίες, καλύπτονται από απευθείας δανεισμό του οργανισμού.

4 Μη κάλυψη του ελλείμματος των ασφαλιστικών ταμείων των εργαζομένων στον ΟΤΕ και τη ΔΕΗ (ΤΑΠΟΤΕ και ΟΑΠ-ΔΕΗ) που σύμφωνα με έγκυρες εκτιμήσεις ανέρχονται σε 900 εκατ. ευρώ.

5 Συστηματική υποεκτίμηση των στρατιωτικών δαπανών. Αν και η κυβέρνηση θεμελίωσε ουσιαστικά την περιβόητη δημοσιονομική απογραφή στην αλλαγή του τρόπου καταγραφής των αμυντικών δαπανών, εφαρμόζει τώρα με υπερβολικό ζήλο τον τρόπο καταγραφής που εφάρμοζαν οι κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ. Με τη δημοσιονομική απογραφή, η κυβέρνηση αντί να εμφανίζει τις δαπάνες στον χρόνο παράδοσης των εξοπλισμών τις εμφάνιζε με την πληρωμή τους. Πρόκειται για τρόπο που ανετράπη από την Κομισιόν, η οποία όρισε ότι ο σωστός τρόπος καταγραφής ήταν αυτός που εφαρμοζόταν πριν από το 2004. Τώρα στο υπουργείο Οικονομικών εφαρμόζουν τη μέθοδο εμφάνισης των δαπανών κατά την παραλαβή, αλλά ακόμη και μετά την παραλαβή εξοπλισμών οι δαπάνες καθυστερούν να εμφανιστούν στον προϋπολογισμό.