Χρήμα / Κτηματαγορά

Φρενάρει η αγορά εξοχικών

Στο κατώφλι των εξοχικών κατοικιών έφθασε η κρίση που μαστίζει εδώ και ένα χρόνο την ελληνική και διεθνή οικονομία. Τον τελευταίο χρόνο, η ζήτηση από Έλληνες αλλά κυρίως από Βορειοευρωπαίους για αγορά παραθεριστικών κατοικιών στα νησιά έχει φρενάρει, με φυσικό επακόλουθο το απόθεμα των σπιτιών που κτίσθηκαν μαζικά την τελευταία διετία να διογκώνεται.

Στην Πάρο τα αδιάθετα ακίνητα σε νεόδμητα συγκροτήματα υπολογίζονται σε 600-700, στη Σαντορίνη υπάρχουν πάνω από 300 απούλητα σπίτια, στη Μύκονο πάνω από 600, στην Κέρκυρα ξεπερνούν τις 4.000 και στη Λευκάδα τουλάχιστον 50 πολυτελείς βίλες, που κάτω από διαφορετικές συνθήκες θα είχαν ήδη αγορασθεί, παραμένουν στα αζήτητα εδώ και ενάμιση χρόνο.

Τα στοιχεία προέρχονται από μεγάλα κτηματομεσιτικά γραφεία τα οποία μιλούν για πτώση αγοραπωλησιών στα νησιά κατά 30% σε σχέση με πέρυσι, ενώ στοιχείο της κρίσης είναι και η μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας κατά 17,5% στα Ιόνια και 13,5% στο Βόρειο Αιγαίο, στους τέσσερις πρώτους μήνες του χρόνου.

Η ζήτηση έχει μειωθεί σε σχέση με πέρυσι και οι αγοραπωλησίες επίσης

Είναι φούσκα;
Δεν είναι μόνο όμως η πτώση της ζήτησης και το απόθεμα των απούλητων σπιτιών, αλλά κυρίως- όπως λένε οι αναλυτές- το ότι δεν διακρίνεται φως στην άκρη του τούνελ. Όσο οι τιμές στα εξοχικά θα διατηρούνται στα σημερινά επίπεδα (που για κάποιους αποτελούν φούσκα) το αδιάθετο απόθεμα θα διογκώνεται, αφού, αν πιστέψουμε τους διεθνείς αναλυτές, τα πράγματα από το 2009 προβλέπονται ακόμη χειρότερα. Αύξηση του πληθωρισμού και υποχώρηση του ρυθμού ανάπτυξης από του χρόνου συνεπάγεται για την ελληνική αγορά εξοχικών κατοικιών ακόμη πιο δύσκολες ημέρες, καθώς οι βασικοί «πελάτες» μας, Βρετανοί, Γάλλοι, Γερμανοί, Αυστριακοί και Ελβετοί, θα κουμπωθούν ακόμη περισσότερο.

Ήδη φέτος η ζήτηση για παραθεριστικά ακίνητα στην Ελλάδα από Βρετανούς, που εδώ και μία δεκαετία αποτελούν τον βασικό «αιμοδότη» της ελληνικής αγοράς εξοχικών, έχει μειωθεί στη Σαντορίνη 30% σε σχέση με πέρυσι, στην Κέρκυρα κατά 30%-40% και στη Μύκονο κατά 40%…


Πώς αυξήθηκαν οι τιμές τους

Τα τελευταία χρόνια, οι προσδοκίες των Βορειοευρωπαίων αγοραστών για την αποκόμιση υψηλών κερδών από τις επενδύσεις σε ακίνητα, σε συνδυασμό με τα χαμηλά επιτόκια, ανέβασαν τις τιμές σε ορισμένες αγορές, όπως της Ελλάδας, σε εξωπραγματικά επίπεδα. Έρευνα της βρετανικής εταιρείας Savills για τα εξοχικά έδειξε ότι η μέση ετήσια αύξηση των τιμών τους στην Ελλάδα ήταν από τις υψηλότερες στην Ευρώπη των 15, φτάνοντας μαζί με την Ισπανία στο 11%, με πρώτη την ιταλική αγορά (16%). Όσοι για παράδειγμα τα τελευταία χρόνια αναζητούν ακίνητα στα παράλια της Κορινθίας και της Λακωνίας, έρχονται αντιμέτωποι με τιμές… βορείων προαστίων των Αθηνών, ενώ νεόδμητες μεζονέτες στην Τζια, στην Άνδρο και στην Πάρο αγγίζουν την τιμή ενός μεσαίου διαμερίσματος στη Γλυφάδα και στη Βούλα (3.500 ευρώ/ τ.μ.). Σε νησιά όπως η Πάρος και η Νάξος, τα εξοχικά σε οργανωμένα συγκροτήματα πωλούνται σε τιμές Αγ. Παρασκευής (2.000 ώς 3.200 ευρώ το μέτρο), στην Κέρκυρα από 3.500-4.200 ευρώ και στην πιο κοντινή Τζια (μόλις 1.30΄ από τη Ραφήνα) από 2.000 ώς και… 3.600 ευρώ το μέτρο. Αν συγκρίνει κανείς τις σημερινές τιμές των εξοχικών στα νησιά σε σχέση με το 1997, προκύπτουν κατά μέσο όρο αυξήσεις κατά 50% σε Μήλο και Ίο, κατά 60% σε Ύδρα, Σπέτσες και Μύκονο, κατά 70% σε Κέα και ώς 80% στη Σαντορίνη. Ανάλογη εικόνα επικρατεί και σε πολλά από τα άλλοτε μεσαίου κόστους θέρετρα της Πελοποννήσου. Για παράδειγμα, ένα καινούργιο διαμέρισμα στο Ξυλόκαστρο, κοντά στο κύμα, στοιχίζει γύρω στα 2.600 ευρώ/τ.μ. και η τιμή του έχει σημειώσει άνοδο 50% μέσα στην τελευταία πενταετία.

Ευάλωτη αγορά
Παρ΄ όλα αυτά, προς το παρόν τουλάχιστον, οι τιμές στην αγορά των εξοχικών, πλην ελαχίστων περιπτώσεων, διατηρούνται στις περισσότερες περιοχές στο ύψος τους. Όσο όμως τα σύννεφα της οικονομικής επιβράδυνσης σκιάζουν τον ουρανό της Ευρώπης, τόσο θα μειώνεται και το ενδιαφέρον των ξένων. «Υπό τις παρούσες συνθήκες η αγορά εξοχικών κατοικιών σε χώρες της Μεσογείου είναι εξαιρετικά ευάλωτη και οι τιμές μη διατηρήσιμες». Τα λόγια δεν ανήκουν σε Έλληνες αναλυτές, αλλά στον σύμβουλο της βρετανικής κυβέρνησης για θέματα στεγαστικής πολιτικής, καθηγητή και ειδικευμένο σε θέματα αγοράς ακινήτων (real estate) στο Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ, Μάικλ Μπολ.


Μετακόμισαν… από την Αθήνα στα νησιά

Ας σημειωθεί ότι τα τελευταία δύο χρόνια πολλοί εργολάβοι οικοδομών, μπροστά στην κρίση που άρχισε να αντιμετωπίζει η αγορά ακινήτων της Αθήνας, αποφάσισαν να δραστηριοποιηθούν σε περιοχές με τουριστική κίνηση, όπως η Μύκονος, η Χαλκιδική και η Σαντορίνη, εκτιμώντας ότι εκεί υπάρχουν ακόμη ευκαιρίες. Ειδικά στο Νότιο Αιγαίο η οικοδομική δραστηριότητα εκτινάχθηκε, από τα καινούργια ωστόσο αυτά σπίτια πολλά δεν πουλήθηκαν. Έτσι ο μέσος χρόνος διάθεσης ενός ακινήτου αυξήθηκε. Παραδείγματος χάριν στην παραλία Μπαρμπάτι της Βόρειας Κέρκυρας 120 νεόδμητα σπίτια παραμένουν απούλητα από το 2006. Και όμως οι τιμές διατηρούνται στο ύψος τους, με τους κατασκευαστές να επικαλούνται άνοδο των υλικών και του κόστους οικοδομής.

Στη Σαντορίνη το δίκτυο της αλυσίδας μεσιτικών γραφείων Αspis υπολογίζει ότι φέτος τα απούλητα σπίτια έχουν αυξηθεί κατά 10% από πέρυσι, αλλά μέχρι τον Σεπτέμβριο το ποσοστό της αύξησης θα υπερβαίνει το 20%. Και εδώ ωστόσο οι τιμές διατηρούνται σταθερές. Στην Πάρο τα αδιάθετα σπίτια φτάνουν τα 700, ενώ στη Μύκονο έχει μειωθεί τόσο η ζήτηση όσο και η αξία των ακινήτων που ζητούνται. Εκεί όπου κάποτε οι Βρετανοί και οι Ιταλοί αγοραστές ήταν διατεθειμένοι να δώσουν ακόμη και 800.000 € για μια κατοικία κοντά στο κύμα, η πλειονότητα φέτος αναζητά σπίτια αξίας όχι πάνω από 350-400.000 €. Το ερώτημα που διατυπώνουν κτηματομεσίτες του νησιού είναι τι θα απογίνουν άραγε τα συγκροτήματα που κτίζονται αυτή την περίοδο και τα οποία θα έρθούν να προστεθούν στο ήδη μεγάλο απόθεμα των 600 και πλέον αδιάθετων ακινήτων κάθε είδους του νησιού (μεζονέτες, στούντιο, μονοκατοικίες κ.ά.).