«Με εμπνέει ο φόβος του ξεγυμνώματος»

Η δημιουργία ενός νέου έργου είναι για την Πίνα Μπάους «ταξίδι στα έγκατα της ύπαρξής» της. Ταξίδι στα έγκατα επιχειρεί και με το «Ορφέας και Ευρυδίκη», που φέρνει στην Επίδαυρο
«Δεν με ενδιαφέρει και τόσο το πώς κινούνται οι άνθρωποι. Με ενδιαφέρει περισσότερο αυτό που τους κινεί». Αυτά τα λόγια η Πίνα Μπάους τα είχε πει το φθινόπωρο του 1973 στην αρχή της καριέρας της. Και μέχρι σήμερα η Γερμανίδα διάσημη χορογράφος δεν έχει αποκλίνει από την άποψή της. Γι΄ αυτό και τα έργα της είναι πέρα από την τέχνη του χορού, την αρμονία του σώματος, τον ρυθμό της μουσικής, τη γλυκύτητα των σχημάτων του μπαλέτου.

Για την Πίνα Μπάους, μοχλός της δουλειάς της είναι ο φόβος. «Το κυριότερο θέμα της εποχής μας. Ο φόβος που παραλύει, που γίνεται επιθετικός, ο φόβος του ξεγυμνώματος». Η λεπτή μαυροντυμένη χορογράφος θα επισκεφθεί γι΄ άλλη μία φορά την Ελλάδα, με τη συνοδεία των χορευτών του Μπαλέτου της Όπερας του Παρισιού, τους οποίους δίδαξε με τον δικό της τρόπο για το μπαλέτο «Ορφέας και Ευρυδίκη» από την όπερα του Κρίστοφερ Βίλιμπαλντ φον Γκλουκ. Η Πίνα Μπάους είναι μία σταθερή αξία της σύγχρονης τέχνης. Τα έργα της χρησιμεύουν σαν αλφαβητάρι για να μάθεις να καταλαβαίνεις τον κόσμο γύρω σου και τα προβλήματά του. Οι χορευτές της από την περίφημη ομάδα του Χοροθεάτρου του Βούπερταλ ξεφλουδίζουν κρεμμύδια στη σκηνή, χτενίζουν τα μαλλιά τους με το τακούνι μιας γόβας στιλέτο, πέφτουν στα νερά μιας πλημμυρισμένης σκηνής για να δηλώσουν το κενό και την ανία των σύγχρονων ανθρώπων. Αλλά και την αγάπη, τον νόστο, τη μοναξιά, την τρομοκρατία, την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, τα παιδικά χρόνια και τον θάνατο, τις αναμνήσεις και τη λησμονιά.

Το έργο της Γερμανίδας χορογράφου έχει ξεπεράσει τα όρια μεταξύ χορού και θεάτρου, έδειξε μια νέα κατεύθυνση για την τέχνη του θεάτρου. Με αυτό το σκεπτικό, η επιτροπή του Βραβείου Κιότο εκτίμησε την Πίνα Μπάους για την πρωτότυπη δουλειά της και για την προσέγγισή της στην καταγραφή της ανθρώπινης δράσης και το 2007 της απένειμε το Βραβείο Κύρους που δίνεται σε μεγάλες προσωπικότητες του πολιτισμού και της επιστήμης.

Παρά τις διακρίσεις, η Μπάους δεν συμφιλιώθηκε με το ανήσυχο πνεύμα της. «Όταν κάνω ένα νέο έργο, τίποτα από αυτά δεν με βοηθά. Ούτε και ό,τι έχω κάνει μέχρι σήμερα. Κάθε φορά είσαι αρχάριος. Θέλω να τα παρατήσω, αλλά συνεχίζω. Είναι σύνθετο και χρειάζεται πολλή δύναμη. Είμαι τόσο εύθραυστη συναισθηματικά. Κοιμάμαι πολύ λίγο, σκέφτομαι πάρα πολύ, σαν να μου φεύγει το κεφάλι. Και όλα γίνονται χειρότερα μόλις έχω ολοκληρώσει το έργο. Είναι η στιγμή που λέω πως είναι η τελευταία φορά».

Η Πίνα Μπάους άρχισε τη σχέση της με τον χορό στα 15 της, επηρεασμένη από τον ανθρωπισμό και τον τρόπο ζωής του Γερμανού εξπρεσιονιστή χορευτή Κουρτ Γιόος. Και από τον Άντονι Τιούντορ που ασχολήθηκε με την ανάπτυξη μίας ψυχολογικής φόρμας του μπαλέτου στη Νέα Υόρκη. Έτσι η Πίνα Μπάους ξέφυγε από τα κλασικά βήματα και άρχισε να αναπτύσσει ένα είδος θεατρικού χορού, προκαλώντας την αντίδραση όσων ήταν προσηλωμένοι στο παραδοσιακό ύφος του μπαλέτου, δίνοντας παράλληλα στις χορογραφίες της δύναμη και συναίσθημα. Αυτές ήταν και οι αιτίες που το Χοροθέατρο του Βούπερταλ ξεπέρασε τα γερμανικά σύνορα κι απέκτησε διεθνή φήμη, με τις περιοδείες του στις χώρες της Ευρώπης από τα τέλη του ΄70.

ΙΝFΟ

«Ορφέας και Ευρυδίκη» στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, το Σάββατο 19 και την Κυριακή 20 Ιουλίου, στις 21.00. Συμμετέχει το Μουσικό Σύνολο και η Χορωδία Βalthasar Νeumann.
Εισιτήρια: 50, 40, 30, 20, 15, 10 ευρώ. Πληροφορίες: τηλ. 210-3282.000.

«Πηγαίνω όλο και πιο μέσα μου»

Η «Ιεροτελεστία της Άνοιξης», το «Καφέ Μίλερ», το «1980», ήταν τα έργα που έφεραν την Πίνα Μπάους στη Νέα Υόρκη το 1984. Από τότε έγινε η χορογράφος που διερευνά την ανθρώπινη ταυτότητα και τη δυσκολία της αμοιβαίας κατανόησης. «Μετά το τέλος ενός έργου, σκέφτομαι πως δεν πρέπει να σταματήσω. Πως πρέπει να κάνω κάτι νέο. Και πηγαίνω όλο και πιο κάτω, πιο μέσα μου», λέει. «Είναι τρομερή αυτή η διαδικασία, να κατεβαίνεις μέσα σου. Όμως δεν γίνεται να τα παρατήσεις, γιατί οι χορευτές είναι πάντα εκεί και περιμένουν από εσένα να κάνεις κάτι».