Στη Χάγη η γενοκτονία του Νταρφούρ

Τον δρόμο της διεθνούς Δικαιοσύνης παίρνει η γενοκτονία στο Νταρφούρ του Σουδάν. Ο εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης ζήτησε τη δίωξη του προέδρου του Σουδάν Χασάν Ομάρ αλ-Μπασίρ για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου. Ωστόσο εκφράζονται φόβοι ότι η εισαγγελική παρέμβαση θα προκαλέσει τα αντίποινα της σουδανικής κυβέρνησης κατά των περίπου 2,5 εκατ. προσφύγων.

«Ο Μπασίρ είναι ο εκτελεστής αυτής της γενοκτονίας, που όμως δεν περιλαμβάνει θαλάμους αερίων, σφαίρες και μαχαίρια. Είναι μια γενοκτονία φθοράς». Με αυτήν την ανακοίνωση ο εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου (ΔΠΔ) Λουίς Μορένο-Οκάμπο ζήτησε τη σύλληψη του προέδρου του Σουδάν. «Οι ένοπλες δυνάμεις του Σουδάν και οι πολιτοφύλακες Τζαντζαουίντ δολοφόνησαν 35.000 ανθρώπους ενώ 2,5 εκατομμύρια είναι τα θύματα της εκστρατείας βιασμών, πείνας και φόβου στους προσφυγικούς καταυλισμούς… Γυναίκες 70 χρόνων και εξάχρονα κορίτσια βιάστηκαν», πρόσθεσε και διευκρίνισε πως στόχος της γενοκτονίας, που συνεχίζεται, είναι οι φυλές Φουρ, Μασαλίτ και Ζαγκάουα στο Νταρφούρ, οι οποίες εξεγέρθηκαν το 2003 κατά της κυβέρνησης. Πρόκειται για το πρώτο ένταλμα σύλληψης που καλείται να εκδώσει διεθνές δικαστήριο για εν ενεργεία αρχηγό κράτους, ύστερα από τα εντάλματα εις βάρος του προέδρου της Λιβερίας Τσαρλς Τέιλορ και του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς.

Η κυβέρνηση του Σουδάν, η οποία δεν δέχεται τις κατηγορίες, δήλωσε ότι δεν αναγνωρίζει τη δικαιοδοσία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου και ο αντιπρόεδρος του κοινοβουλίου Μοχάμεντ αλ-Χασάν επισήμανε ότι δεν μπορούν να εγγυηθούν πια την ασφάλεια του προσωπικού του ΟΗΕ στην περιοχή. Την ίδια ώρα, διεθνείς οργανώσεις αρωγής έχουν εντείνει τα μέτρα ασφαλείας στο Σουδάν, φοβούμενες κλιμάκωση της βίας και της εκστρατείας θανάτου από τον Μπασίρ και τους συμμάχους του κατά των προσφύγων. «Η νομική στρατηγική του εισαγγελέα εμπεριέχει μεγάλους κινδύνους για την εύθραυστη ειρήνη και το περιβάλλον ασφάλειας στο Σουδάν», προειδοποίησε η διεθνής μη κυβερνητική οργάνωση Ιnternational Crisis Group. «Εν εξελίξει καταστροφή» χαρακτήρισε την εισαγγελική παρέμβαση ο πρώην ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για το Σουδάν Άντριου Νάτσιος. Οι φόβοι τους είναι πραγματικοί: το κυβερνητικό Κόμμα Εθνικού Κογκρέσου, μέσω της σουδανικής τηλεόρασης, έκανε λόγο για «περισσότερη βία και αιματοχυσία» στο Νταρφούρ αν εκδοθεί ένταλμα σύλληψης εις βάρος του ηγέτη του και προέδρου της χώρας. «Είμαι εισαγγελέας και ασχολούμαι με μια δικαστική υπόθεση. Δεν έχω την πολυτέλεια να παραβλέπω αυτό που συμβαίνει. Έχω στοιχεία», απάντησε ακλόνητος ο Μορένο Οκάμπο.
Με φώναζαν “μαύρο σκυλί” όταν με βίαζαν

ΜΕ ΛΕΝΕ ΧΑΛΙΜΑ. Κατάγομαι από μια μαύρη αφρικανική φυλή, τους Ζαγκάουα, που ζουν στο Νταρφούρ του Σουδάν. Εγώ όμως ζω ως πρόσφυγας στο Λονδίνο, η φρίκη του πολέμου στο Νταρφούρ με ανάγκασε να εγκαταλείψω την πατρίδα μου, σκόρπισε την οικογένειά μου στις τέσσερις γωνιές της Γης. Όταν γεννήθηκα, το 1979, ο πατέρας μου μού έδωσε το όνομα της σαμάνου του χωριού. Ήταν εύπορος άνθρωπος και ήθελε να μορφωθώ. Πίστευε πως μόνο έτσι θα απελευθερωνόμασταν εμείς οι Αφρικανοί Σουδανοί από την αραβική κυριαρχία. Ήμουν η πρώτη από το χωριό μου που πήγα πανεπιστήμιο, η πρώτη από την υποφυλή μας, τους Κούμπε, που έγινε γιατρός. Τη χρονιά που αποφοίτησα, όμως, ξέσπασε ο πόλεμος στο Νταρφούρ. Με έστειλαν στο νοσοκομείο της κοντινότερης πόλης. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά άρχισαν να φτάνουν με τις πιο φριχτές πληγές. Τους βοηθούσα όλους- ανεξαρτήτως φυλής, χρώματος ή θρησκεύματος. Μια μέρα ήρθε να με ψάξει η σουδανική μυστική αστυνομία. Με οδήγησαν σε ένα «στοιχειωμένο σπίτι» – ένα μυστικό κέντρο κράτησης- και άρχισαν τις απειλές. Ήμουν η γιατρός Ζαγκάουα που βοηθούσα τους αντάρτες, είπαν. Είχα μιλήσει στις εφημερίδες. Αν δεν έκλεινα το στόμα μου, θα το πλήρωνα. Για τιμωρία, με μετέθεσαν στην κλινική ενός απομακρυσμένου χωριού.

Μια μέρα, μας επιτέθηκαν οι Τζαντζαουίντ, οι Άραβες πολιτοφύλακες που στηρίζονται από την κυβέρνηση. Περικύκλωσαν το σχολείο και, ενώ οι κυβερνητικοί στρατιώτες κρατούσαν τσίλιες, βίασαν ομαδικά τα κορίτσια. Το μικρότερο ήταν οκτώ ετών. Δεν μπορώ καν να περιγράψω τα τραύματά τους. Έφτασαν μέλη μιας ανθρωπιστικής οργάνωσης και με ρώτησαν τι είχε συμβεί: Φοβόμουν, αλλά τους είπα. Λίγες ημέρες αργότερα, ο στρατός και οι πολιτοφύλακες ήρθαν ξανά, για μένα. Με χτύπησαν, με βασάνισαν, με φώναζαν «μαύρο σκυλί» και «σκλάβα». Με βίασαν ομαδικά, επανειλημμένα. Τελικά, μου είπαν πως θα με άφηναν να ζήσω. Τώρα που είχα διδαχθεί από τους «εξπέρ» μπορούσα πράγματι «να μιλήσω στους ξένους για τους βιασμούς». Έτρεξα μακριά, κατάφερα να βγω από τη χώρα, αναζήτησα άσυλο στη Βρετανία. Ποιοι συγγενείς μου είναι ακόμα ζωντανοί, πού βρίσκονται, δεν έχω ιδέα. Εκείνο που ξέρω είναι ότι η ευθύνη για τα εγκλήματα πολέμου στο Νταρφούρ φτάνει μέχρι την κεφαλή του σουδανικού καθεστώτος.


Τα γεγονότα με μια ματιά

1 Η ΚΡΙΣΗ: Το 2003 άρχισε η κρίση στη φτωχή περιοχή Νταρφούρ, όταν αντάρτες επιτέθηκαν κατά κυβερνητικών στόχων, διαμαρτυρόμενοι για εγκατάλειψη από την κυβέρνηση και για καταπίεση των μαύρων Αφρικανών υπέρ των Αράβων. Άραβες πολιτοφύλακες, πολλοί από αυτούς γνωστοί ως Τζαντζαουίντ, αλλά και κυβερνητικοί στρατιώτες, επιδόθηκαν σε εκστρατεία εκκαθάρισης, όπως καταγγέλλει ο εισαγγελέας του ΙCC. 2 ΤΑ ΘΥΜΑΤΑ: Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙCC, 35.000

άνθρωποι δολοφονήθηκαν και 2,5 εκατ. εκτοπίστηκαν και καταδικάστηκαν σε «αργό θάνατο: Οι δυνάμεις του Μπασίρ δεν χρειάζονται θαλάμους αερίων για να τους εξοντώσουν γιατί η έρημος θα τους σκοτώσει». Σύμφωνα με αξιωματούχους του ΟΗΕ, 200.000-300.000 είναι οι νεκροί από το 2003, από τη βία, την πείνα ή τις ασθένειες. Είναι σχεδόν αδύνατος ο ακριβής καθορισμός των νεκρών, καθώς πολλές περιοχές του Νταρφούρ δεν είναι προσβάσιμες.

3 ΤΙ ΜΕΛΛΕΙ ΓΕΝΕΣΘΑΙ: O δρόμος για τη σύλληψη του Μπασίρ προδιαγράφεται μακρύς. Απαιτούνται συνήθως 2-3 μήνες για να αποφανθούν οι δικαστές στο αίτημα για έκδοση εντάλματος σύλληψης, αλλά σε αυτήν την περίπτωση μπορεί να χρειαστεί περισσότερος χρόνος, λόγω της πολυπλοκότητας της υπόθεσης.

4 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΟΗΕ: «Εξαρτάται από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να διασφαλίσει τη συμμόρφωση του Σουδάν με την απόφαση του δικαστηρίου», επισήμανε ο Μορένο-Οκάμπο, από τον οποίο ζητήθηκε το 2005 να ερευνήσει τα εγκλήματα στο Νταρφούρ.

Όμως, ομόφωνη υποστήριξη από το Συμβούλιο Ασφαλείας είναι δύσκολο να επιτευχθεί, καθώς δύο από τα μόνιμα μέλη του Συμβουλίου, η Κίνα και η Ρωσία, είναι σύμμαχοι του Σουδάν. Η Κίνα, ο μεγαλύτερος προμηθευτής όπλων του Χαρτούμ και από τους μεγαλύτερους επενδυτές της πετρελαϊκής βιομηχανίας της χώρας, αρνήθηκε να σχολιάσει τα τελευταία γεγονότα, εβδομάδες μόνο πριν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου.