[ Δρόμοι ]

Στην αρχή…
… το νεοφιλελεύθερο χάπι ήταν χρυσωμένο. Πώς αλλιώς θα μπορούσε να το καταπιεί ο λαός; Επίστρατοι στην υπηρεσία του νέου καθεστώτος προσπαθούσαν να πείσουν τον λαό ότι κατέρρεε το παλιό, με μια μεγάλη εκστρατεία προπαγάνδας.

25 χρόνια…
… συμπληρώνονται από τότε που ο πρώην αριστερός ηθοποιός Υβ Μοντάν καλούσε τους Γάλλους να ανασκουμπωθούν και να ριχτούν με τα μούτρα στη δουλειά, στην τηλεοπτική εκπομπή «Ζήτω η κρίση!». Δεν υπάρχει άλλη λύση, αναφωνούσε κι αυτός μαζί με τη Μάργκαρετ Θάτσερ, εκτός από τη μείωση των μισθών και την επιστροφή των κεκτημένων, ώστε να γίνουν οι απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Ήταν μια προπαγανδιστική εκπομπή που είχε στόχο να διευκολύνει την κατάποση του νεοφιλελεύθερου χαπιού, γράφει στο βιβλίο του «Ο μεγάλος εφιάλτης της δεκαετίας του 1980» ο ιστορικός Φρανσουά Κισέ: «Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: η κρίση ήταν ένα μάννα εξ ουρανού, μια ιστορική ευκαιρία για να ξαναπάρει μπρος το γαλλικό άρμα. Όλη αυτή η επιχείρηση είχε το πατρονάρισμα των εκσυγχρονισμένων αριστερών και προετοίμαζε τη στροφή σε μια περίοδο αριστερής λιτότητας». Σχεδόν το σύνολο των γαλλικών μέσων ενημέρωσης υπερακόντιζαν σε ζήλο, χαρακτηρίζοντας αυτή τη σειρά των εκπομπών του Υβ Μοντάν «παιδαγωγική της κρίσης». Όμως δεν ήταν παρά μια «παιδαγωγική της υποταγής», όπως τη χαρακτήρισε ο δημοσιογράφος Πιερ Ριμπέρ.

Το σενάριο…
… που είχε κληθεί τότε να διεκπεραιώσει στις εκπομπές του ο Υβ Μοντάν, όπως έγραψε η «Μοντ Ντιπλοματίκ», είχε όλα τα προπαγανδιστικά στοιχεία που χρησιμοποιήθηκαν αργότερα σε πολλές χώρες: το τέλος των ιδεολογιών, την αδυναμία του κράτους πρόνοιας, τη λατρεία των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Οι Γάλλοι καλούνταν να θυσιάσουν το κοινωνικό κράτος και τις συνδικαλιστικές κατακτήσεις τους στον βωμό της λιτότητας. «Η Αριστερά είναι υποχρεωμένη να υιοθετήσει θέσεις για την οικονομία οι οποίες ανήκαν παραδοσιακά στη Δεξιά», εξηγούσε ο Υβ Μοντάν, που δήλωνε «αριστερός τάσεως Ρίγκαν». Οι περισσότερες «λύσεις» που έδινε η εκπομπή εφαρμόστηκαν από τις κυβερνήσεις που ακολούθησαν, καθώς τα «ταμπού» των κεκτημένων έπεφταν ένα προς ένα. Όσο για την Ενωμένη Ευρώπη, η εκπομπή έβλεπε στο πρόσωπο της Μάργκαρετ Θάτσερ την ιδανική πρόεδρό της. Και η παρουσιάστρια Κριστίν Οκράν οραματιζόταν εικόνες από το μέλλον: «Πρώτη επίσκεψη της προέδρου της Ευρώπης Μάργκαρετ Θάτσερ στις ΗΠΑ. Αφού έγινε δεκτή από τον πρόεδρο Ρίγκαν, εξέφρασε την ικανοποίησή της για την καλή συνεργασία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και των Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης».

Μια παρόμοια…
… εκπομπή ετοιμάζει τώρα η γαλλική δημόσια τηλεόραση. Με τίτλο «Η Γαλλία σε χρεοκοπία», θα προσπαθήσει να πείσει τους Γάλλους ότι πρέπει «να πληρώσουν τη νύφη» για την τρέχουσα κρίση. Από το 1983 έως το 2008, όμως, πολλά πράγματα έχουν αλλάξει. Αυτό που σήμερα καταρρέει δεν είναι το καθεστώς που ονομάστηκε «παλιό», αλλά εκείνο που αυτοονομάστηκε «νέο». Το «φάρμακο» αποδείχτηκε χειρότερο από την αρρώστια. Κι όλοι το νιώθουν παντού ξεφτισμένο και πικρό.