Επιστρέφουν κλεμμένα αρχαία

Τριάντα χρόνια μετά την ανακάλυψή τους ο Μένων και ο Κλεόβουλος στην επιτύμβια στήλη της Βραυρώνας έκαναν το ντεμπούτο τους στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης το 1990 στην έκθεση «Δόξες του παρελθόντος», ενώ τέσσερα χρόνια μετά ο ειδικός στη γλυπτική καθηγητής Γεώργιος Δεσπίνης εντόπισε πως το έργο της συλλογής Γουάιτ και το έκθεμα στο Μουσείο Βραυρώνας ανήκουν στην ίδια στήλη
Δύο ξενιτεμένες αρχαιότητες, προϊόντα λαθρανασκαφήςτο τμήμα μιας επιτύμβιας στήλης από το Πόρτο Ράφτη και ένας χάλκινος καλυκωτός κρατήρας από την Πιερία- επιστρέφουν στην Ελλάδα ύστερα από συμφωνία του υπουργείου Πολιτισμού με τη συλλέκτρια Σέλμπι Γουάιτ, η οποία τις είχε στη συλλογή της, γεμάτη πρωτοκλασάτα κομμάτια μεν, άγνωστης προέλευσης δε (σε ποσοστό έως και 93%).

Αν και το υπουργείο Πολιτισμού παρουσιάζει τη Σέλμπι Γουάιτ, χήρα του επιχειρηματία Λέον Λεβί, ως «φιλάνθρωπο και συλλέκτρια αρχαιοτήτων», είναι γνωστή για το δούναι και λαβείν της με διακινητές προϊόντων αρχαιοκαπηλίας, ανάμεσά τους τον Ρόμπιν Σάιμς και τον συνεργάτη του Χρήστο Μιχαηλίδη (στη βίλα του στη Σχοινούσα εντοπίστηκαν αδήλωτες αρχαιότητες) ενώ στην έπαυλή της σε θέρετρο της Ιταλίας σκοτώθηκε ο δεύτερος, υπό αδιευκρίνιστες συνθήκες (φέρεται να χτύπησε το κεφάλι του σε θερμαντικό σώμα). Ο επαναπατρισμός των δύο αρχαιοτήτων δεν είναι η πρώτη απόδειξη πως η Σέλμπι Γουάιτ έχει στη συλλογή της προϊόντα αρχαιοκαπηλίας καθώς στα χέρια άλλου γνωστού εμπόρου αρχαιοτήτωντου Τζιάκομο Μέντιτσι- βρέθηκαν 13 φωτογραφίες με χάλκινο αγαλματίδιο τη στιγμή που έβγαινε από το χώμα μαζί με έγγραφο που πιστοποιεί πως προέρχεται από την Κεντρική Ιταλία. Το αρχαίο ε

ΙΝFΟ

Τα επαναπατρισθέντα αρχαία θα εκτεθούν αρχικά στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο και εν συνεχεία στα μουσεία από όπου προέρχονται

μπλούτισε τελικά τη συλλογή Λεβί-Γουάιτ το 1990 με τίμημα 1,2 εκατ. δολαρίων και μεσάζοντα τον Ρόμπιν Σάιμς. Εκείνη ωστόσο επιχείρησε τελευταία να «διορθώσει» την εικόνα της, προσφέροντας 20 εκατ. δολάρια για την αναδιαμόρφωση των αιθουσών των ελληνορωμαϊκών συλλογών του Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης.

Μαζί θα βρεθούν ξανά ύστερα από 40 και πλέον χρόνια ο νεαρός Κλεόβουλος και ο γενειοφόρος πολεμιστής με πλήρη εξάρτυση (κράνος, σπαθί, ασπίδα, δόρυ) Μένων από τον αρχαίο δήμο του Μυρρινούντα, που «συγκατοικούσαν» για 2.400 χρόνια στη ναϊσκόμορφη μαρμάρινη επιτύμβια στήλη. Όταν όμως βρέθηκε σε χωράφι «σπασμένη στα δύο», το άνω τμήμα κατέληξε στη συλλογή της Σέλμπι Γουάιτ, η οποία το απέκτησε «καλή τη πίστει», σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού. Το κάτω τμήμα παραδόθηκε στην Αρχαιολογική Συλλογή Μαρκοπούλου και μεταφέρθηκε το 1963 στο νεότευκτο τότε Μουσείο Βραυρώνας.

Ο δρόμος για την επιστροφή της επιτύμβιας στήλης και του χάλκινου κρατήρα (χρονολογείται στο 340 π.Χ. και πιθανόν βρέθηκε στη διάρκεια παράνομης ανασκαφής σε βασιλικό τάφο) άνοιξε από τη στιγμή που και οι Ηνωμένες Πολιτείες υπέγραψαν τις διεθνείς συμβάσεις της UΝΕSCΟ.