Επιστήμη

Μολυνθείτε για να μην πάθετε αλλεργία!

Ασπίδα προστασίας από αλλεργίες αποτελούν ορισμένα παράσιτα που μεταδίδονται στον ανθρώπινο οργανισμό. Μάλιστα, ένας Άγγλος ανοσολόγος που θέλησε να επιβεβαιώσει την υπόθεση αυτή, επιμόλυνε το σώμα του με 50 παρασιτικούς οργανισμούς και, αφού ξεπέρασε το πρώτο σοκ από τους στομαχόπονους και τις διάρροιες, διαπίστωσε ότι το σώμα του ήταν λιγότερο ευπαθές στο αλλεργικό συνάχι.

O Ντέιβιντ Πρίτσαρντ, που είναι ανοσολόγος βιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ στην Αγγλία, πραγματοποιούσε στα τέλη της δεκαετίας του 1980 μια έρευνα στους Παπούα της Νέας Γουινέας. Εκεί διαπίστωσε ότι ορισμένοι άνθρωποι που είχαν μολυνθεί με ένα παράσιτο που λέγεται Νecator Αmericanus δεν υπέφεραν ιδιαίτερα από ορισμένες ασθένειες όπως το αλλεργικό συνάχι και το άσθμα.

Σε ταμπλέτες. Ο Πρίτσαρντ και οι συνεργάτες του έμειναν πολύ καιρό στις ζούγκλες της Νέας Γουινέας και μελέτησαν τον γηγενή πληθυσμό. Ορισμένες φορές χρειάστηκε να χορηγήσουν σε κάποιους από αυτούς μερικές ταμπλέτες εμποτισμένες με τους συγκεκριμένους παρασιτικούς οργανισμούς, για να εξακριβώσουν με ποιον τρόπο λειτουργούσε το ανοσοποιητικό τους σύστημα ώστε να εμποδίζει την εκδήλωση του άσθματος και του αλλεργικού συναχιού.

Αυτό που κατάλαβαν ήταν ότι ο παρασιτικός οργανισμός Νecator Αmericanus (πρόκειται για ένα αγκυλόστομο) διέθετε κάποια συστατικά στα μόριά του, τα οποία κατέστελλαν ορισμένες βασικές λειτουργίες του ανοσοποιητικού συστήματος προκειμένου να επιβιώνουν στον ανθρώπινο οργανισμό. Η καταστολή αυτή φάνηκε πως έκρυβε και το μυστικό για τις αλλεργίες.

Πείραμα στον εαυτό του. Η διαπίστωση των Άγγλων ειδικών ήταν βεβαίως προκαταρκτική και χρειαζόταν περισσότερη κλινική και εργαστηριακή έρευνα. Όμως ο Πρίτσαρντ δεν είχε αρκετή υπομονή μέχρι να συνεννοηθεί με τις αρμόδιες αρχές της χώρας του, για να λάβει την απαιτούμενη άδεια ώστε να προχωρήσει τα πειράματά του σε εθελοντές ασθενείς και έτσι αποφάσισε να επιμολύνει τον εαυτό του με τα συγκεκριμένα παράσιτα για να δει τι θα γινόταν.

Έτσι, λοιπόν, μια ωραία πρωία του 2004, άπλωσε πάνω στο δέρμα του ένα ειδικό μείγμα εμπλουτισμένο με τα παράσιτα αυτά και περίμενε για τουλάχιστον μία εβδομάδα μέχρι οι μικροοργανισμοί να εισέλθουν στον οργανισμό του. Ο ίδιος είπε αργότερα ότι έβαλε μέσα του 50 παράσιτα, με αποτέλεσμα να έχει έντονους πόνους στο στομάχι και διάρροιες. Στη συνέχεια διαπίστωσε ότι τα Τκύτταρα του οργανισμού του άρχισαν να παράγουν λιγότερες ποσότητες χημικών ουσιών για την αντιμετώπιση των φλεγμονών, γεγονός που σήμαινε ότι το ανοσοποιητικό σύστημα είχε αρχίσει να… κατεβάζει ρολά.

Να σημειωθεί εδώ ότι τα Τ- κύτταρα είναι εξειδικευμένα λευκά αιμοσφαίρια που έχουν την ικανότητα να ανιχνεύουν ξένους εισβολείς, κυρίως τα καρκινικά κύτταρα, αλλά και στοιχεία εχθρικά απέναντι στο ανοσοποιητικό σύστημα. Μόλις λοιπόν το ανοσοποιητικό σύστημα άρχισε να υπολειτουργεί, τότε καταγράφηκε και μικρότερη έφεση του οργανισμού να εκδηλώσει αλλεργικές παθήσεις. Όπως μάλιστα δήλωσε στους «Νew Υork Τimes» ο Ρικ Μάιζελς, που είναι βιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, «υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι οι αλλεργίες εκδηλώνονται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα κάνει υπερωρίες. Και ο ρόλος των παρασιτικών οργανισμών είναι να ελαττώνουν τους ρυθμούς δουλειάς του».


Επιμολυσμένοι με παράσιτα οργανισμοί αντιστέκονται καλύτερα στις αλλεργίες

Η ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ που έχουν ορισμένα παράσιτα να καταστέλλουν την εκδήλωση αλλεργιών στον ανθρώπινο οργανισμό είχε ανακαλυφθεί το 2000, όταν μια ανοσολόγος στο Πανεπιστήμιο Λέιντεν της Ολλανδίας, η Μαρία Γιαζντανμπάκχς, μελέτησε 520 παιδιά από την Γκαμπόν, στη Δυτική Αφρική. Αυτό που διαπίστωσε ήταν ότι όσα από τα παιδιά έφεραν το παράσιτο Schistosoma Ηaematobium (λοίμωξη που προκαλείται από παράσιτα που ζουν και πολλαπλασιάζονται μέσα σε συγκεκριμένα υδρόβια σαλιγκάρια), είχαν μειωμένα επίπεδα αντίδρασης στα ακάρεα της σκόνης, που είναι ένα από τα πιο κοινά περιβαλλοντικά αλλεργιογόνα. Το 2006, ο Ντ. Πρίτσαρντ από το Πανεπιστήμιο του Νότιγχαμ και η συνάδελφός του Κάρστεν Φλορ θέλησαν να επιβεβαιώσουν τα συμπεράσματα από τη μελέτη στα παιδιά της Γκαμπόν και επισκέφθηκαν το Βιετνάμ, για να εξετάσουν 1.600 παιδιά. Και σε αυτή την περίπτωση διαπίστωσαν ότι τα επιμολυσμένα με παράσιτα παιδιά υπέφεραν λιγότερο από τις αλλεργίες που προκαλούν τα ακάρεα σκόνης. Πιο πρόσφατα, ο Ρικ Μάιζελς- που είναι βιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου- μόλυνε μια ομάδα ποντικιών με το παράσιτο Ηeligmosomoides Ρolygyrus, που είναι ένα νηματόζωο παρόμοιο με το αγκυλόστομο που μεταδίδεται στον άνθρωπο, και διαπίστωσε ότι τα ποντίκια άρχισαν να παράγουν περισσότερα Τ-κύτταρα για λόγους που παραμένουν αδιευκρίνιστοι. Σύμφωνα με τον Μάιζελς, τα Τ-κύτταρα ρυθμίζουν την απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος απελευθερώνοντας την ουσία ιντερλευκίνη 10, ένα συστατικό που εξουδετερώνει τις επιπτώσεις των φλεγμονών τις οποίες δημιουργούν άλλα κύτταρα του ανοσοποιητικού, σε σημεία του οργανισμού στα οποία εκδηλώνεται μια αλλεργική αντίδραση.
Από το δέρμα στο κυκλοφορικό

ΤΟ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ παράσιτο ζει στο ανθρώπινο έντερο και συνήθως ενδημεί σε περιοχές όπως οι νότιες πολιτείες της Αμερικής, η Καραϊβική, η Νότια Αφρική, η Νότια Ασία και η Πολυνησία. Σύμφωνα με την εφημερίδα «Τhe Νew Υork Τimes», ευθύνεται για τον θάνατο περίπου 65.000

ανθρώπων τον χρόνο και ταλαιπωρεί εκατοντάδες χιλιάδες με αναιμία.

Το παράσιτο παρεισφρέει στο ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου όταν οι προνύμφες που ξεπηδούν από τα αυγά (τα οποία βρίσκονται στα περιττώματα μολυσμένων ατόμων) διαπερνούν το δέρμα, κατά κύριο λόγο μέσω των ποδιών. Από εκεί εισέρχονται στο κυκλοφορικό και ταξιδεύουν στην καρδιά και τους πνεύμονες, για να καταποθούν όταν φτάσουν στον φάρυγγα. Στη συνέχεια ωριμάζουν όταν φτάσουν στο λεπτό έντερο, όπου μπορεί να παραμείνουν για χρόνια, καθώς προσκολλώνται στα εντερικά τοιχώματα.

Περαιτέρω έρευνα. Το θέμα πάντως είναι ότι τα 50 παράσιτα που έβαλε στον οργανισμό του ο δρ Ντ.

Πρίτσαρντ αποδείχθηκαν πολλά και ο ίδιος λέει πως η δουλειά θα μπορούσε να γίνει και με 10. Από εδώ και στο εξής ο στόχος του είναι να καταλάβει ακριβώς πώς τα παράσιτα καταστέλλουν το… ραντάρ του ανοσοποιητικού συστήματος και να δανειστεί αυτή την τακτική για να παρασκευάσει αντιαλλεργικά φάρμακα.


Πρόσκρουση ή έκρηξη;

Πριν από 100 χρόνια, μία γιγαντιαία έκρηξη συγκλόνισε τη σιβηριανή τάιγκα. Στις 30 Ιουνίου του 1908, εκατομμύρια δέντρα κάηκαν και έπεσαν στο έδαφος καλύπτοντας μια περιοχή 2.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, 65 χιλιόμετρα από το σημείο της έκρηξης. Το φως της φάνηκε μέχρι και στο Λονδίνο, όπου φώτισε τον νυχτερινό ουρανό για δύο συνεχόμενα βράδια. Υπολογίζεται πως η ισχύς της ήταν ίση με 1.000 βόμβες της Χιροσίμας.

Αυτόπτες μάρτυρες είδαν ζώα, ανθρώπους και σπίτια να πετάγονται στον αέρα, πύρινες γλώσσες να ανυψώνονται στα ουράνια, ενώ το έδαφος έλειωνε από τη ζέστη. Οι πρώτες θεωρίες έκαναν λόγο για την πτώση ενός σώματος από το Διάστημα, ενός αστεροειδούς ή κομήτη. Δεκαετίες αργότερα, οι επιστήμονες υπέθεσαν πως αυτό το αντικείμενο δεν έπεσε στο έδαφος αλλά εξερράγη 5-10 χιλιόμετρα ψηλότερα. Το πρόβλημα με αυτές τις θεωρίες είναι πως παρά τις επιτόπιες έρευνες δεκαετιών, δεν έχει βρεθεί κανένα ίχνος εξωγήινης προέλευσης.

Έτσι γεννήθηκε μία νέα θεωρία, που επιχειρεί να εξηγήσει το γεγονός στρέφοντας το ενδιαφέρον στο υπέδαφος.

Η έκρηξη στην Τουνγκούσκα είναι από τα μεγαλύτερα και πιο εντυπωσιακά μυστήρια στην πρόσφατη ιστορία του πλανήτη, γι΄ αυτό και προσελκύει το ενδιαφέρον της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας. Οι έρευνες συνεχίζονται με μεγάλο ζήλο από πολυεθνικές επιστημονικές ομάδες. Όλοι ευελπιστούν να βρουν την αιτία της έκρηξης. Αυτές τις ημέρες, εκατοντάδες επιστήμονες συγκεντρώθηκαν στη Μόσχα για να συζητήσουν τις τελευταίες εξελίξεις. Η θεωρία της πρόσκρουσης. Δύο πρόσφατες θεωρίες συζητιούνται περισσότερο από όλες. Στην πρώτη πρωταγωνιστεί η λίμνη Τσέκο, που βρίσκεται στην περιοχή της έκρηξης. Οι Ιταλοί ερευνητές Τζουζέπε Λόνγκο, Λούκα Γκασπερίνι και Ενρίκο Μπονάτι από το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Βιολογίας της Μπολόνιας πιστεύουν πως πράγματι το φαινόμενο προεκλήθη από ένα ουράνιο αντικείμενο. Δεν συμφωνούν όμως ότι το αντικείμενο αυτό διαλύθηκε στην ατμόσφαιρα. Μελετώντας τη λίμνη, βρήκαν πως το εσωτερικό της δεν είναι επίπεδο, όπως συμβαίνει στις υπόλοιπες λίμνες, αλλά κωνικό και στο κέντρο της έχει βάθος 50 μέτρων.

«Αυτό είναι αποτέλεσμα μίας πρόσκρουσης και πιστεύουμε πως η λίμνη είναι στην ουσία ο κρατήρας που δημιουργήθηκε από την πτώση τμήματος του αστεροειδούς στο έδαφος», εξηγεί στο περιοδικό «Νew Scientist» ο Γκασπερίνι. Ο κρατήρας γέμισε νερό και σχηματίστηκε η λίμνη. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, το αντικείμενο ήταν διαμέτρου 10 μέτρων και κινούνταν με ταχύτητα 1-10 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο.

Οι Ιταλοί βασίζουν τη θεωρία τους σε δείγματα που πήραν από τον βυθό και μία περίεργη ένδειξη στο ραντάρ. Δέκα μέτρα κάτω από τον βυθό της λίμνης βρίσκεται μία περιοχή μεγάλης πυκνότητας, πιθανώς κομμάτι του αστεροειδούς ή τουλάχιστον έδαφος που συμπυκνώθηκε από τη βίαιη πρόσκρουση.

Όμως, άλλοι επιστήμονες διαφωνούν. «Αν ήταν κρατήρας, θα έπρεπε να έχει ανυψωθεί το έδαφος γύρω του, κάτι που δεν συμβαίνει», λέει ο Γκάρεθ Κόλινς, γεωφυσικός στο Ιmperial College του Λονδίνου. Επίσης, οι ντόπιοι υποστηρίζουν πως η λίμνη υπήρχε και πριν από το 1908, ενώ τα δέντρα γύρω της είναι μεγαλύτερα από 100 χρόνων.


Η θεωρία της έκρηξης

Ο ΓΟΥΛΦΓΚΑΝΓΚ ΚΟΥΝΤ, φυσικός στο Πανεπιστήμιο της Βόννης, πιστεύει πως η έκρηξη ήταν αποτέλεσμα διαρροής μιας τεράστιας ποσότητας φυσικού αερίου από τα έγκατα της Γης. «Δεν υπάρχει καμία ένδειξη εξωγήινης προέλευσης, πράγμα που σημαίνει ότι η πηγή βρίσκεται στο υπέδαφος», τονίζει.

Είναι γνωστό πως σε αυτή την άκρη της Σιβηρίας υπάρχουν μεγάλα αποθέματα αερίου. Αν διαρρεύσουν υπό υψηλή πίεση μέσα από τα ανοίγματα του υπεδάφους, μπορούν εύκολα να ισοπεδώσουν μεγάλα δάση. Έτσι, θα μπορούσε να εξηγηθεί και το φως που φαινόταν στον ουρανό για αρκετές ημέρες στο Βόρειο Ημισφαίριο. Καθώς δραπέτευσε το αέριο, απέκτησε ηλεκτρικό φορτίο, που προκάλεσε ανάφλεξη στο μεθάνιο. Αυτό καιγόταν, πολλά μέτρα πάνω από το έδαφος, για πολλές ημέρες. Παρόμοια θεωρία έχει αναπτύξει ο Τζέισον Φίλιπ Μόρις, γεωφυσικός στο Πανεπιστήμιο του Κορνέλ στη Νέα Υόρκη. Ο Μόρις πιστεύει πως πρόκειται για μία ηφαιστειακή έκρηξη διοξειδίου του άνθρακα. Το μάγμα αναδύεται από τα έγκατα της Γης, ψύχεται και απελευθερώνει διοξείδιο του άνθρακα, που συγκεντρώνεται σε θύλακες στο υπέδαφος. Κάποια στιγμή, τα πετρώματα δεν αντέχουν την πίεση και το αέριο ξεπηδά στην επιφάνεια, εκτοξεύοντας βράχια.

Στο σημείο της έκρηξης στην Τουνγκούσκα, υπάρχει ένα αρχαίο ηφαίστειο διαμέτρου 10 χιλιομέτρων, ενώ στην περιοχή υπάρχουν διάσπαρτες κάθετες τρύπες από τις οποίες ανεβαίνει το αέριο. Ο Μόρις μάλιστα πιστεύει πως η λίμνη Τσέκο είναι μία από αυτές και ετοιμάζεται να επισκεφθεί την περιοχή για να το αποδείξει.