Εκρηκτική καθυστέρηση για τα ναρκοπέδια

Με καθυστέρηση ενάμισι έτους θα συμμορφωθεί η ελληνική κυβέρνηση στη Διεθνή Συνθήκη της Οτάβας, για την καταστροφή 1,6 εκατ. ναρκών κατά προσωπικού που έχει σε στρατιωτικές αποθήκες σε 26 σημεία της χώρας.

Στα μαύρα κατάστιχα του ΟΗΕ η Ελλάδα θα μείνει τουλάχιστον μέχρι το φθινόπωρο του 2009 καθώς, ενώ θα έπρεπε να είχε καταστρέψει όλες τις νάρκες προ 4μήνου, μόλις την περασμένη εβδομάδα δρομολόγησε επισήμως τη διαδικασία: Σύμφωνα με συμβόλαιο που υπέγραψαν ο Στρατός και η κρατική εταιρεία Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ- πρώην ΠΥΡΚΑΛ/ ΕΒΟ), η καταστροφή θα γίνει σε εξειδικευμένο εργοστάσιο εξουδετέρωσης πυρομαχικών στη Βουλγαρία έναντι 3,5 εκατ. ευρώ. Το μεγαλύτερο ποσό θα δαπανηθεί πάντως για τη φόρτωση και μεταφορά των ναρκών με ειδικά φορτηγά αυτοκίνητα (ΙΒR) υπό την εποπτεία των ΕΑΣ. Ο Στρατός θα παραδίδει τις νάρκες εντός κιβωτίων. Οι εργασίες αναμένεται να αρχίσουν τον Σεπτέμβριο και σύμφωνα με αρμόδιες πηγές θα διαρκέσουν ένα έτος.

Ναρκοπέδια υπάρχουν διάσπαρτα σε εκατοντάδες περιοχές στην Ελλάδακατάλοιπα κυρίως του εμφυλίου πολέμου. Πολλά είναι στον Γράμμο, στο Βίτσι και στην Ήπειρο

Το πρώτο βήμα.
Η καταστροφή των αποθηκευμένων ναρκών κατά προσωπικού είναι το πρώτο βήμα στην παγκόσμια προσπάθεια του ΟΗΕ και κοινωνικών φορέων που αποσκοπεί στην άρση, μέχρι το 2014, και όλων των ναρκοπεδίων με τα ύπουλα και φονικά αυτά όπλα, που κάθε χρόνο ευθύνονται για 25.000 θύματα- το 80% είναι άμαχοι και ένα στα πέντε είναι παιδί! Η Ελλάδα πέραν των 1.568.139 αποθηκευμένων ναρκών, έχει 57 περιφραγμένα ναρκοπέδια- κυρίως στον Έβρο- με συνολικά 24.751 νάρκες κατά προσωπικού, που υποχρεούται να έχει άρει και καταστρέψει το αργότερο μέχρι το 2014. Πηγές του ΓΕΣ αναφέρουν ότι λόγω του καλού προγραμματισμού, το έργο θα έχει ολοκληρωθεί μέχρι το 2010. Άλλωστε, όπως επισημαίνουν, έχουν ήδη αρθεί και καταστραφεί περίπου 18.000 νάρκες.

Θύματα. Η αποναρκοθέτηση δεν είναι βέβαια μια δουλειά ρουτίνας. Αρκετές φορές η ειδική μονάδα που κάνει το έργο- το Τάγμα Εκκαθαρίσεως Ναρκών Ξηράς- έχει θρηνήσει θύματα. Συνολικά, περίπου 90 στρατιωτικοί- ναρκαλιευτές και λαθρομετανάστες έχουν σκοτωθεί στον Έβρο τα τελευταία 15 χρόνια, ενώ άλλοι 150 έχουν τραυματιστεί σοβαρά. Τα Βαλκάνια είναι από τις πλέον ναρκοθετημένες περιοχές, με πρώτη ωστόσο την Αφρική. Τη Συνθήκη της Οτάβας του 1997 έχουν υπογράψει 143 χώρες και μέχρι τώρα έχουν καταστραφεί 35- 40 εκατ. νάρκες στο πλαίσιό της.

Κατάλοιπα του Εμφυλίου. Εκτός από τον Έβρο, όπου η ναρκοθέτηση έγινε για αμυντικούς λόγους, ναρκοπέδια υπάρχουν διάσπαρτα σε εκατοντάδες περιοχές στην Ελλάδα- κατάλοιπα κυρίως του εμφυλίου πολέμου. Πολλά από αυτά είναι στον Γράμμο, στο Βίτσι και στην Ήπειρο. Στην τελευταία, σε έργο ελέγχου και αποναρκοθέτησης που έκανε ιδιωτική εταιρεία, εντοπίστηκαν 222 περιοχές με νάρκες. Σε αποναρκοθέτηση που έγινε σε περιοχή της Καστοριάς, βρέθηκαν 165 νάρκες και πυρομαχικά, ενώ στα Γρεβενά, όπου ελέγχθηκαν 148 στρέμματα, εντοπίστηκαν 1.650 ευρήματα (νάρκες και παλιά πυρομαχικά). Ο εντοπισμός γίνεται με χρήση παλαιών σχεδίων και χρήση δορυφόρων, αλλά και βάσει μαρτυριών κυνηγών και βοσκών.

Πονοκέφαλος. Πονοκέφαλο στις υπηρεσίες του υπουργείου Άμυνας προκαλεί και η ύπαρξη μεγάλου αριθμού παλαιών πυρομαχικών. Καθώς η καταστροφή τους πρέπει να γίνεται πλέον με ειδικούς όρους προστασίας του περιβάλλοντος, έχουν συσσωρευτεί μεγάλες ποσότητες. Η καταστροφή αυτών των παλαιών πυρομαχικών υπολογίζεται ότι θα κοστίσει περίπου 8 εκατ. ευρώ, ωστόσο δεν έχει αρχίσει ακόμα καμία προεργασία. Το τελευταίο δυστύχημα στην Αλβανία με τους 15 νεκρούς και τους εκατοντάδες τραυματίες σήμανε, πάντως, συναγερμό.