Χρήμα / Κόσμος

«Επιδοτούν» την κούρσα του πετρελαίου

Ο ρόλος της κερδοσκοπίας στην αύξηση των τιμών των καυσίμων ήταν ένα από τα σημαντικότερα σημεία διαφωνίας κατά τη σύνοδο των παραγωγών και καταναλωτριών χωρών που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Κυριακή στην Τζέντα της Σαουδικής Αραβίας. Στη διάρκεια αυτής της συνόδου, ο βασιλιάς Αμπντάλα της Σαουδικής Αραβίας εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον των «κερδοσκόπων, που διαταράσσουν την αγορά για να εξυπηρετήσουν τα εγωιστικά τους συμφέροντα». Το κεφάλαιο, απάντησε ο Αμερικανός υπουργός Ενεργείας Σάμιουελ Μπόντμαν, ακολουθεί την αύξηση της τιμής του πετρελαίου, δεν την προκαλεί. Ήρθαν μετά
Πού βρίσκεται, λοιπόν, η αλήθεια; Ποιος είναι ο πραγματικός ρόλος της κερδοσκοπίας στην «τρελή πτήση» του πετρελαίου; Κατά την άποψη του Γάλλου καθηγητή Φρανσίς Περέν, που διευθύνει το διμηνιαίο περιοδικό «Ρetrole et Gaz Αrabes», η κερδοσκοπία αποτελεί πράγματι μια σημαντική πλευρά του προβλήματος- αλλά δεν το προκάλεσε αυτή. Όπως λέει στη «Λιμπερασιόν», ο Αμερικανός υπουργός έχει δίκιο και οι κερδοσκόποι μάλλον ακολουθούν παρά προηγούνται. Όπως εξηγεί, είδαν ότι η τιμή του πετρελαίου ακολουθούσε αυξητική πορεία, μελέτησαν το φαινόμενο (που δεν το γνώριζαν καλά, αφού είναι χρηματιστές και όχι βιομήχανοι) και έφτασαν στο συμπέρασμα ότι υπήρχε ακόμη σημαντικό περιθώριο αύξησης της τιμής, αφού η ζήτηση εξακολουθούσε να αυξάνεται, ενώ η προσφορά ίσως αύριο να μην μπορεί να την καλύψει. «Έπαιξαν» έτσι με βάση αυτή την αύξηση.

Οι χρηματιστές δεν είναι όλοι κερδοσκόποι, λέει. Οι κερδοσκόποι ενδιαφέρθηκαν για το πετρέλαιο επειδή έκριναν ότι είναι ένας τρόπος να κερδίσουν βραχυπρόθεσμα χρήματα. Οι χρηματιστές, θέλοντας να απεμπλακούν από την κρίση των ακινήτων που έχει ξεσπάσει στην Αμερική, στράφηκαν προς την αγορά των πρώτων υλών, και συγκεκριμένα προς το πετρέλαιο, το οποίο γίνεται ελκυστικό από το γεγονός ότι η ζήτηση αυξάνεται συνεχώς.

Κ ίνδυνος ανισορροπίας
Η βασική εξήγηση για την αύξηση της τιμής, σύμφωνα με τον καθηγητή Φρανσίς Περέν, είναι η έλλειψη ισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης; «Θα έλεγα ότι είναι η συνειδητοποίηση πως υπάρχει σημαντικός κίνδυνος μιας ανισορροπίας στο μέλλον», απαντά ο Φρανσίς Περέν στη «Λιμπερασιόν». «Τον ερχόμενο μήνα, η Διεθνής Υπηρεσία Ενεργείας θα δώσει στη δημοσιότητα τις μεσοπρόθεσμες εκτιμήσεις της. Αυτό που θα πει είναι ότι μέσα στην ερχόμενη πενταετία υπάρχει κίνδυνος να μην μπορεί πια η προσφορά να καλύπτει τη ζήτηση, λόγω της ανεπάρκειας επενδύσεων. Στις Ηνωμένες Πολιτείες η ζήτηση έχει ελαφρώς μειωθεί, το ίδιο και στην Ευρώπη, αλλά παντού αλλού- στην Κίνα, την Ινδία, τη Μέση Ανατολή, τη Λατινική Αμερική- αυξάνεται διαρκώς…» Το μεγάλο πρόβλημα είναι οι επιδοτήσεις, συνεχίζει ο Γάλλος ειδικός. Αν οι τι μές είναι τόσο υψηλές, γιατί η ζήτηση συνεχίζει να αυξάνεται σε αυτές τις χώρες; Επειδή οι τιμές των πετρελαϊκών προϊόντων επιδοτούνται προκειμένου να διατηρηθεί μια υψηλή ανάπτυξη (και τα οφέλη της ανάπτυξης είναι για τις κυβερνήσεις μεγαλύτερα από το κόστος των επιδοτήσεων). Τουλάχιστον ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός ζει σε χώρες όπου οι τιμές των πετρελαϊκών προϊόντων επιδοτούνται. Και οι επιδοτήσεις, όπως λέει, φτάνουν συχνά το 10% ή και το 20% του κρατικού προϋπολογισμού! Με τις τιμές του πετρελαίου να πετούν βέβαια στα ύψη, πολλές κυβερνήσεις θα αναγκαστούν να μειώσουν λίγο τις επιδοτήσεις. Αν δεν υπήρχαν αυτές οι επιδοτήσεις, τονίζει ο Περέν, οι τιμές του πετρελαίου δεν θα γνώριζαν αυτή την αύξηση.

Παγωμένη παραγωγή
Γιατί όμως οι χώρες που παράγουν πετρέλαιο δεν αυξάνουν την προσφορά τους; «Μα, επειδή δεν μπορούν! Η διαφορά ανάμεσα στη δυνατότητα παραγωγής και την παραγωγή δεν υπερβαίνει σήμερα τα 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (από τα οποία 1,7 εκατ. αφορούν τη Σαουδική Αραβία), ποσότητα πολύ μικρή σε σύγκριση με μια κατανάλωση 87 εκατ. βαρελιών την ημέρα! Αυτός είναι ακόμη ένας λόγος της αύξησης των τιμών. Καθώς τα περιθώρια είναι πολύ μικρά, μία και μόνη καταστροφή- για παράδειγμα ένας κυκλώνας αυτό το καλοκαίρι στον κόλπο του Μεξικού- μπορεί να οδηγήσει την τιμή του πετρελαίου πάνω από τα 200 δολάρια το βαρέλι. Επιπλέον, το συμφέρον της Σαουδικής Αραβίας είναι οι τιμές να είναι αρκετά υψηλές, ώστε τα κέρδη της να είναι μεγάλα, αλλά όχι τόσο υψηλές ώστε να οδηγήσουν τις καταναλώτριες χώρες στη μείωση της κατανάλωσης. Εξ ου και οι τακτικές προτάσεις της χώρας αυτής για ελαφρά αύξηση της προσφοράς. Μπορεί όμως η ισορροπία της πετρελαϊκής αγοράς, και κατά συνέπεια του πλανήτη, να εξαρτάται αποκλειστικά από τη Σαουδική Αραβία;».

info

Η διαφορά ανάμεσα στη δυνατότητα παραγωγής και την παραγωγή δεν υπερβαίνει σήμερα τα 2 εκατ.
βαρέλια την ημέρα (από τα οποία 1,7 εκατ.
αφορούν τη Σαουδική Αραβία), ποσότητα πολύ μικρή σε σύγκριση με μια κατανάλωση 87 εκατ. βαρελιών την ημέρα!

Έκαναν φτερά τα μισά κέρδη των μεγάλων αμερικανικών τραπεζών

Μόλις πριν από έναν χρόνο η Γουόλ Στριτ ζούσε μέσα στην υπερβολή: Συμφωνίες μαμούθ, κέρδη ρεκόρ και τεράστια μπόνους στα στελέχη. Σήμερα, μόλις 12 μήνες μετά, οι μεγάλες αμερικανικές τράπεζες έχουν δει σχεδόν τα μισά από τα κέρδη τους να κάνουν φτερά συνειδητοποιώντας ότι η εποχή του πλούτου πέρασε. Οι αριθμοί σοκάρουν. Από το 2004 έως τα μέσα του 2007, την περίοδο των παχιών αγελάδων στη Γουόλ Στριτ, επτά από τους μεγαλύτερους χρηματοοικονομικούς ομίλους στη χώρα κέρδισαν συνολικά 254 δισ. δολάρια.

Από τον περασμένο Ιούλιο όμως οι ίδιες αυτές τράπεζες- η Βank of Αmerica, η Citigroup, η JΡ Μorgan, η Chase, η Lehman Βrothers, η Μerrill Lynch, η Goldman Sachs και η Μorgan Stanley- έχουν διαγράψει 107,2 δισ.

δολάρια λόγω επενδύσεων σε δομημένα προϊόντα που σχετίζονται με ενυπόθηκα στεγαστικά δάνεια υψηλού κινδύνου (subprimes), μειώνοντας σημαντικά τα κέρδη τους.

Σε ολόκληρο τον κόσμο μάλιστα οι απώλειες από τέτοιου είδους επενδύσεις εκτιμάται ότι ανέρχονται σε 380 δισ. δολάρια.

Η πορεία των τραπεζικών μετοχών δείχνει πλέον ξεκάθαρα την ανησυχία των επενδυτών για την εξέλιξη της κρίσης. Οι επενδυτές προχώρησαν σε ξεπούλημα μετοχών αμερικανικών τραπεζών που κάποτε βρίσκονταν στις κορυφαίες θέσεις των αποδόσεων στη Γουόλ Στριτ, με αποτέλεσμα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να χάσουν την πρώτη θέση που κατείχαν σε μέγεθος με βάση την κεφαλαιοποίηση. Τώρα πια τη μεγαλύτερη κεφαλαιοποίηση έχουν οι εταιρείες τεχνολογίας.