Όραση και ακοή τους πρώτους μήνες

Ο τρόπος που αντιλαμβάνεται τον κόσμο αλλάζει από μήνα σε μήνα. Η όρασή του στην αρχή είναι θολή. Σιγά σιγά όμως η οπτική οξύτητα βελτιώνεται και λίγο μετά τον πρώτο χρόνο βλέπει όπως και οι ενήλικοι. Έρευνες έχουν αποκαλύψει ότι το νεογέννητο ανταποκρίνεται σε οπτικά ερεθίσματα που έχουν να κάνουν με ανθρώπινο πρόσωπο. Σε ό,τι αφορά τα χρώματα, δείχνει ενδιαφέρον στους ασπρόμαυρους συνδυασμούς, καθώς και στα έντονα χρώματα με ιδιαίτερη προτίμηση στο κόκκινο. Ωστόσο, για ένα μωρό ενός έτους ο κόσμος εξακολουθεί να έχει περιορισμένη ακτίνα. Όσο μεγαλώνει όμως, διευρύνεται το οπτικό του πεδίο και βλέπει τον κόσμο να απλώνεται γύρω του.

Η αίσθηση της ακοής έχει ήδη ξεκινήσει από την εικοστή έκτη εβδομάδα της κύησης. Αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι από όλα τα ηχητικά ερεθίσματα το νεογέννητο προτιμά την ανθρώπινη φωνή. Κατά τη διάρκεια του πρώτου μήνα η ακοή του μωρού είναι επιλεκτική. Συνήθως αντιδρά σε έντονους ήχους του περιβάλλοντος, ενώ δείχνει αδιαφορία για τους χαμηλούς τόνους. Από το δεύτερο μήνα όμως, το μωρό αρχίζει να αντιδρά ολοένα και περισσότερο σε ήχους χαμηλότερης έντασης και υψηλότερης συχνότητας.

Το μωρό εξερευνά τον κόσμο στα αρχικά στάδια της ζωής του με το στόμα. Η στοματική φάση ξεκινά λίγο πριν το έκτο μήνα. Πιάνει εύκολα αντικείμενα με τα χεράκια του και τα βάζει στο στόμα. Για δύο με τρεις μήνες περίπου ακόμη θα εξερευνά με το στόμα τη φύση των αντικειμένων, καθώς προσπαθεί με αυτόν τον τρόπο να γνωρίσει το μέγεθος, το σχήμα και την υφή των πραγμάτων. Κατά τον όγδοο μήνα περίπου, το μωρό συντονίζει τις κινήσεις των χεριών, προκειμένου να περιεργαστεί τα πράγματα γύρω του.

Ενώ τα εξελικτικά στάδια είναι τα ίδια για όλα τα παιδιά, ο ρυθμός της ανάπτυξης διαφέρει από παιδί σε παιδί, πράγμα που εξαρτάται από την ωρίμανση του κεντρικού νευρικού συστήματος και από τα εξωτερικά ερεθίσματα που δέχεται το παιδί από το περιβάλλον. Τα ορόσημα λοιπόν της εξέλιξης δεν είναι δεδομένα. Γι’ αυτό δεν θα πρέπει να αγχώνεστε πότε το μωρό σας θα σηκωθεί όρθιο, θα περπατήσει ή θα μιλήσει. Από τη στιγμή που ο παιδίατρος ή ο ειδικός αναπτυξιολόγος διαβεβαιώνει ότι η ψυχοσωματική του εξέλιξη είναι φυσιολογική, δεν έχετε κανένα λόγο να ανησυχείτε και να καταφεύγετε σε άσκοπες συγκρίσεις με άλλα μωρά.