Χρήμα / Ενέργεια

Silicon Valley για φωτοβολταϊκά στην Πελοπόννησο

Στην Πελοπόννησο στήνεται- όπως όλα δείχνουν- η «Silicon Valley της Ελλάδας» στα φωτοβολταϊκά πάρκα. Οι πρώτες επενδύσεις για την παραγωγή πάνελ για φωτοβολταϊκά βρίσκονται σε εξέλιξη σε Πάτρα και Τρίπολη και δεν είναι λίγοι εκείνοι που παρομοιάζουν την Πελοπόννησο με τη γνωστή περιοχή της Καλιφόρνιας, όπου αναπτύχθηκε τη δεκαετία του ΄90 η τεχνολογία της πληροφορικής. Και αυτό όχι μόνο λόγω του ότι οι καινοτόμες αυτές επενδύσεις συγκεντρώνονται εκεί, αλλά κυρίως γιατί η πρώτη ύλη για τα φωτοβολταϊκά είναι το πυρίτιο, η ίδια δηλαδή που χρησιμοποιείται και για την παραγωγή των μικροτσίπ στους υπολογιστές.

Πρόκειται για επενδύσεις που ποντάρουν στη μεγάλη ανάπτυξη που γνωρίζει η αγορά φωτοβολταϊκών διεθνώς (αυξάνεται ετησίως με ρυθμούς 30%- 40%), αλλά και στο να καλύψουν ένα μέρος της παραγωγής της ελληνικής αγοράς που ανοίγει σιγά σιγά. Οι πρώτες ωστόσο παραγγελίες προέρχονται από το εξωτερικό, από πελάτες στην Γερμανία και στην Ισπανία, χώρες που κατέχουν τα σκήπτρα παγκοσμίως στην ανάπτυξη φωτοβολταϊκών πάρκων.

Τα δύο πρώτα από αυτά τα εργοστάσια λειτουργούν από πέρυσι και είναι της ελληνικής εταιρείας Solar Cells Ηellas. Τα δύο επόμενα από τους ομίλους Κοπελούζου και Σαμαρά αναμένεται να αρχίσουν την παραγωγή τους μέσα στο 2009 και το 2010, ενώ ο τρίτος επενδυτής είναι ένα μεικτό ελληνοαμερικανικό σχήμα, η εταιρεία Νext Solar, που επίσης πρόκειται να αρχίσει την παραγωγή της το 2009.

Τόπος εγκατάστασης και των τριών αυτών

Τα πρώτα από τα εργοστάσια αυτά έχουν ήδη κλείσει παραγγελίες για πελάτες τους στη Γερμανία και στην Ισπανία, χώρες που κατέχουν τα σκήπτρα παγκοσμίως στην ανάπτυξη φωτοβολταϊκών πάρκων

επενδύσεων είναι η βιομηχανική περιοχή της Πάτρας και η Τρίπολη. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την κατασκευή του φωτοβολταϊκού πάρκου που προωθεί η ΔΕΗ στη Μεγαλόπολη- ενός από τα μεγαλύτερα στον κόσμο- καθιστούν τη Πελοπόννησο ως τον πυρήνα της ανάπτυξης της συγκεκριμένης τεχνολογίας στην Ελλάδα. Ειδικά μάλιστα η Πάτρα, λόγω του μεγάλου λιμανιού, της βιομηχανικής ζώνης, αλλά και του Πολυτεχνείου που διαθέτει, εκτιμάται ότι μπορεί να μετατραπεί σε κέντρο υψηλής τεχνογνωσίας για την πράσινη ενέργεια σε όλη την περιοχή.

Δουλειές σε τουλάχιστον 3.000 άτομα
Με συνολική δυναμικότητα παραγωγής φωτοβολταϊκών πλαισίων ισχύος 110 ΜW τον χρόνο, τα νέα αυτά εργοστάσια θα είναι σε θέση να καλύψουν πάνω από το 50% της ετήσιας ζήτησης για φωτοβολταϊκά στοιχεία στην Ελλάδα τα επόμενα χρόνια. Υπολογίζεται να δημιουργήσουν τουλάχιστον 500 νέες θέσεις εργασίας, πολλές εκ των οποίων εξειδικευμένες (μηχανικοί, κ.ά.). Εάν ωστόσο η ελληνική γραφειοκρατία επέτρεπε- όπως ισχύει σε τόσες άλλες χώρες – την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στις ταράτσες των κτιρίων, με τις ίδιες διαδικασίες που ισχύουν για τους ηλιακούς θερμοσίφωνες, εκτιμάται ότι η αγορά αυτή θα γνώριζε τεράστια ανάπτυξη. Σε πρώτη φάση, υπολογίζεται ότι θα δημιουργούνταν θέσεις εργασίας για 3.000 άτομα (στην παραγωγή, συναρμολόγηση και εγκατάσταση φωτοβολταϊκών), αλλά και στη βιομηχανία αλουμινίου από το οποίο και αποτελούνται τα πλαίσια.

Παραγγελίες από Γερμανία και Ισπανία
«Έχουμε καλυμμένη την παραγωγή μας για τα επόμενα πέντε χρόνια με παραγγελίες από το εξωτερικό», υπολογίζει ο κ. Δημήτρης Παναγάκος, επικεφαλής της Solar Cells. Στην Πάτρα, εργάζονται ήδη 75 άτομα, ενώ η παραγωγή φωτοβολταϊκών στοιχείων αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία προς το τέλος του 2008, απασχολώντας 250 άτομα, φτάνοντας σε ισχύ τα 60 ΜW και δημιουργώντας τζίρο 150 εκατ. ευρώ. Η ελληνική εταιρεία διαθέτει ήδη συμβόλαια και μάλιστα δεκαετούς διάρκειας για προμήθεια φωτοβολταϊκών πάνελ στη γερμανική αγορά, ενώ ζήτηση των προϊόντων της υπάρχει από Ιταλία και από Ισπανία. Εξαιρετικό όμως ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αγορά των ΗΠΑ. Υπολογίζεται ότι μέχρι το 2025 το 10% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας στις ΗΠΑ θα καλύπτεται από φωτοβολταϊκά, γεγονός που μεταφράζεται σε επενδύσεις άνω των 500 δισ. δολαρίων.
«Χωρίς ισχυρή αγορά, δύσκολα στήνεις βιομηχανία»

Και η υπόθεση φωτοβολταϊκά δεν βρίσκεται παρά μόλις στην αρχή. Εν όψει της επικείμενης κατάργησης του πλαφόν στα φωτοβολταϊκά που εξετάζει το υπουργείο Ανάπτυξης, όσοι ασχολούνται με τον χώρο προβλέπουν ότι η ελληνική αγορά θα αρχίσει να τρέχει από το 2009 ή το αργότερο από το 2010, με ρυθμό εγκατάστασης 250 ΜW ετησίως. Το σχέδιο που μελετά το υπουργείο αφορά τη χορήγηση αδειών σε όσες επενδύσεις είναι οικονομικά βιώσιμες, ανεξαρτήτως του πλαφόν της ένταξης των 790 ΜWp από φωτοβολταϊκά στο σύστημα που ίσχυε ώς σήμερα για την περίοδο μέχρι και το 2012.

«Το μόνο βέβαιο είναι ότι για να στηριχθεί ισχυρή βιομηχανία στην Ελλάδα, θα πρέπει να ξεμπλοκάρει η αγορά. Η γραφειοκρατία που σκοτώνει τα φωτοβολταϊκά, αφήνοντας την Ελλάδα καθηλωμένη σε μικρά νούμερα, εμμέσως ακυρώνει και την προοπτική δημιουργίας εγχώριας βιομηχανίας κατασκευής εξαρτημάτων», λέει ο Άρης Παπαχρήστος, επικεφαλής του τομέα φωτοβολταϊκών στον όμιλο Κοπελούζου. Ο όμιλος μαζί με τον όμιλο Σαμαρά ανεγείρουν δύο εργοστάσια στη βιομηχανική περιοχή της Πάτρας για την παραγωγή φωτοβολταϊκών στοιχείων (πολυκρυσταλλικές φέτες πυριτίου, κυψέλες και πλαίσια). Τα πρώτα χρόνια λειτουργίας τους, το 60% και πλέον του ετήσιου τζίρου τους θα προέρχεται από το εξωτερικό. Τα εργοστάσια θα αρχίσουν την παραγωγή τους τον Μάρτιο του 2009, ενώ σε πλήρη ανάπτυξη θα απασχολούν 130-140 άτομα.

Η τρίτη επένδυση αφορά μονάδα παραγωγής πλαισίων ισχύος 60 ΜW (λεπτού υμενίου), αυτή τη φορά στη ΒΙΠΕ Τρίπολης, από την εταιρεία Νext Solar που απαρτίζεται από Έλληνες και ξένους επενδυτές. Όπως και οι άλλοι επενδυτές, έτσι και ο στόχος της Νext Solar είναι καταρχήν οι εξαγωγές. Το μόνο σίγουρο είναι πως αν ήταν εφικτό να εγκαθιστούμε κάθε χρόνο τα φωτοβολταϊκά που χρειάζεται για να πιάσουμε τους κοινοτικούς στόχους (250 ΜW αντί για τα μόλις 2,5 ΜW που εγκαταστήσαμε πέρυσι), τα μεγέθη αυτά θα ήταν αρκετά για να στηρίξουν μια εγχώρια βιομηχανία παραγωγής φωτοβολταϊκών κυττάρων και πλαισίων.

Επίσης, τα φωτοβολταϊκά θα μπορούσαν να αποτελέσουν σημαντική λύση για το πρόβλημα ηλεκτροδότησης των νησιών, δεδομένου ότι το κόστος παραγωγής μιας κιλοβατώρας με καύσιμο το πετρέλαιο στα μικρά κυρίως νησιά, π.χ. των Κυκλάδων, ξεπερνάει και το 1 ευρώ τις ώρες αιχμής. Βέβαια, σε σύγκριση με την αιολική, ως τεχνολογία είναι ακόμη ακριβή. Το κόστος παραγωγής μιας κιλοβατώρας από φωτοβολταϊκά στην Ελλάδα είναι της τάξης των 20 λεπτών, όταν από αιολικά είναι 6,5 λεπτά και από λιγνίτη δεν ξεπερνάει τα 4-4,5 λεπτά.