Φαινόμενα

Ριάλιτι με γαλλική φινέτσα

Εύπεπτο και φαντεζί ταυτοχρόνως, κατά την παράδοση της γαλλικής κουζίνας, Σαρκοζικό το μιντιακό ζαχαρωτό, συνδυασμός γαλλικού εθνικισμού και σύγχρονου λαϊκού θεάματος
Φιγούρα μικροκαμωμένη, από εκείνες όμως που δίνουν την αίσθηση της διαρκούς κίνησης και μάλιστα της χαριτωμένης, χαρακτηριστικά που μοιάζουν να ΄χουν εύκολο το χαμόγελο και έξοχη ρητορεία. Στο γκρο πλαν της εγχώριας κάμερας ο Νικολά Σαρκοζί απέδειξε την επικοινωνιακή δύναμή του, αυτήν που έπεισε τους Γάλλους να τον ψηφίσουν για τις μεταρρυθμίσεις, που τελικώς δεν έκανε, αυτήν που ανέδειξε την προσωπική του περιπετειώδη ζωή σε κορωνίδα της πολιτικής προσωπικότητάς του και που ανέτρεψε μια μακρά παράδοση του γαλλικού δημόσιου λόγου μεταλλάσσοντας τα συστατικά ποιότητας από αυστηρώς πολιτικά σε κουτσομπολίστικα.

Η τηλεοπτική μετάδοση του λόγου του στη Βουλή έμοιαζε με επεισόδιο σίριαλ που περιλαμβάνει έναν μακρύ, πλην συναρπαστικό μονόλογο του πρωταγωνιστή, καθώς η κάμερα πλησίαζε τη φιγούρα η οποία έδινε την αίσθηση της αεικίνητης αν και οι χειρονομίες ήταν ελάχιστες, ακριβώς στο όριο του χρυσού κανόνα του πολιτικού μάρκετινγκ. Δίνει την αίσθηση ενός τηλεοπτικού ήρωα ο Γάλλος Πρόεδρος, έχοντας διαμορφώσει μια μιντιακή φήμη, μια μιντιακή προσωπικότητα υπεράνω της πολιτικής του.

Όφελος μεγάλο, όπως αποδείχθηκε, για τον ίδιο. Γιατί για πρώτη φορά στην ιστορία του γαλλικού Τύπου τα πρωτοσέλιδα αλλοτινών προπυργίων του πολιτικού δημόσιου λόγου πήραν χροιά ροζ, ενώ οι Γ άλλοι δημοσιογράφοι βρέθηκαν να μιλούν για τον ρόλο των ερωτικών κατορθωμάτων του προέδρου στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του αντί για τον ρόλο των πολιτικών του αποφάσεων, στη λήψη των οποίων δεν επέδειξε την ανάλογη ταχύτητα με εκείνη που επέδειξε για την τακτοποίηση της προσωπικής του ζωής.

Με άλλα λόγια, πρόκειται για ένα αυθεντικό μιντιακό προϊόν της εποχής της «οικειότητας», όπως τη χαρακτηρίζουν οι θεωρητικοί, της εποχής δηλαδή που η προσωπικότητα με τα ιδιαίτερα προσωπικά της χαρακτηριστικά κυριαρχεί στη δημόσια σφαίρα. Θα λέγαμε ακόμη πιο απλά, ότι ο Νικολά Σαρκοζί είναι ο πρώτος Γάλλος πολιτικός και ο ιδανικός της εποχής, που το ριάλιτι (η ιδιαίτερη αυτή μιντιακή προβολή των γαργαλιστικών, γαστριμαργικών χαρακτηριστικών μιας προσωπικότητας) κυριαρχεί ως δημόσιο θέαμα και επιβάλλει τη σφαίρα του ιδιωτικού χώρου στον δημόσιο.

Διόλου τυχαία η προσφώνηση στον Έλληνα Πρωθυπουργό στον ενικό και μάλιστα τρις «αγαπητέ Κωστάς (sic)», που επισφραγίζει την πολιτική χρήση της οικειότητας, με τις συναισθηματικές διαστάσεις της. Μαέστρος αυτής της μορφής πολιτικής επικοινωνίας ο Νικολά, αξιοποίησε στο έπακρο το τελετουργικό της υποδοχής και φιλοξενίας του, μιλώντας από το βήμα της Βουλής, τη συμβολική καρδιά της δημοκρατίας, για τις αξίες του ελληνικού πολιτισμού βάζοντας την απαραίτητη πινελιά προσωπικού συναισθήματος, δηλαδή την εκ Θεσσαλονίκης καταγωγή του. Γεγονός πραγματικό βέβαια, αλλά που δεν παύει να αποτελεί το μελωμένο, μιντιακό περιτύλιγμα μιας ισχυρής οικονομικής συμφωνίας για αγορά όπλων, ήτοι μιας συμφωνίας που υπακούει στους όρους της εποχής, οι οποίοι ουδεμία σχέση έχουν, ούτε με αισθήματα και συναισθηματισμούς, ούτε φυσικά με τις αξίες της δημοκρατίας. Αλλά για πρώτη φορά το απολύτως κυνικό περιβάλλεται με τόσο εύγευστο, εύπεπτο και ταυτοχρόνως φαντεζί ζαχαρωτό. Κι ας μην είχε την Κάρλα στο πλευρό του προς απογοήτευση των εγχώριων δημοσιογράφων, που έχασαν την ευκαιρία να ακολουθήσουν για πρώτη φορά με απόλυτη συνέπεια τα μονοπάτια που χάραξαν οι Γάλλοι συνάδελφοί τους απολαμβάνοντας με ισχυρό άλλοθι μια κουτσομπολίστικη κάλυψη της επίσκεψης Σαρκοζί. Έμειναν με τα σχόλια για τη «στέρηση της χαράς», κάτι που βέβαια, εκτός από την πλάκα του ζητήματος, αποδεικνύει για μια ακόμη φορά τη χαλαρωτική- μέχρις αφασίας ενίοτε- επίδραση του κουτσομπολιού στη δημόσια σφαίρα.


Λαϊκή μιντιακή ζαχαρόσκονη

Ο Νικολά αποδεικνύεται ένα νέο είδος εκπροσώπου του γαλλικού εθνικισμού, τα παραδοσιακά χαρακτηριστικά του οποίου περιέβαλε με άφθονη λαϊκή μιντιακή ζαχαρόσκονη, προσωπικής του εμπνεύσεως, που συνοδεύουν την προσωπική του περιοδεύουσα ατραξιόν, στην οποία κάνει μικροαλλαγές τακτικής.

Για την επίσκεψή του στη Βρετανία πήρε την Κάρλα για να προβάλει το ίματζ του επιτυχημένου, για την επίσκεψη στη χώρα μας προτίμησε τον ερεθισμό του λαϊκού συναισθήματος διά της προβολής της ελληνικής καταγωγής του, αλλά και με την οικειότητα με την οποία απευθύνθηκε προς τον Έλληνα Πρωθυπουργό εντός της Βουλής.