Απόσυρση τοξικών στο Λαύριο

«Φτιάξαμε τον πρώτο ξηρό τάφο επικίνδυνων τοξικών αποβλήτων στην Ελλάδα. Εκτείνεται σε 20 στρέμματα στο τεχνολογικό πάρκο του Λαυρίου και έχει τη δυνατότητα απόθεσης 113.000 κυβικών μέτρων ρυπασμένων εδαφών», λέει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής του ΕΜΠ κ. Γιάννης Κουμαντάκης. Και προσθέτει: «Πρόκειται για ένα εγχείρημα του ΕΜΠ που ολοκληρώθηκε μέσα σε έναν χρόνο και κόστισε 3,5 εκατομμύρια ευρώ».

Τα εδάφη του Λαυρίου, λόγω της μεταλλευτικής και μεταλλουργικής δραστηριότητας εκατοντάδων ετών, περιέχουν αρσενικό, κάδμιο, χρώμιο, χαλκό, μόλυβδο και μαγγάνιο, στοιχεία ιδιαίτερα επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία.

Σε έρευνες που είχαν πραγματοποιηθεί τη δεκαετία του 1990 στο Λαύριο είχαν βρεθεί επικίνδυνες συγκεντρώσεις μολύβδου σε παιδιά ηλικίας

ΣΕ ΜΗ ΑΣΦΑΛΕΙΣ ΧΩΡΟΥΣ

Σε 600.000 τόνους υπολογίζονται τα τοξικά απόβλητα που έχουν εναποτεθεί σε μη ασφαλείς χώρους

6-12 ετών, ιδιαίτερα σε αυτά με γονείς εργάτες στο εργοστάσιο μπαταριών μολύβδου και αγρότες. Στη ρύπανση του Λαυρίου έχουν συμβάλει τα μεταλλουργεία και το μολυβδογενές έδαφος. Παλαιότερες μελέτες έχουν δείξει ότι ο μόλυβδος προκαλεί διαταραχές στο νευρικό, κυκλοφορικό και αναπαραγωγικό σύστημα και πως επηρεάζει σημαντικά τη νοητική λειτουργία στα παιδιά.

«Συγκεντρώσαμε όλα τα εδάφη που περιείχαν βαρέα μέταλλα και τα αποθηκεύσαμε στον λεγόμενο ξηρό τάφο, όπου δεν μπαίνει ούτε βγαίνει νερό για να τα παρασύρει» εξηγεί ο κ. Κουμαντάκης.

Η μεταλλουργική και μεταλλευτική δραστηριότητα στο Λαύριο διακόπηκε μετά το 1980, όμως εκεί όπου σήμερα εκτείνεται το Τεχνολογικό και Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου είχαν συσσωρευτεί επάλληλα στρώματα απορριμμάτων και τοξικών αποβλήτων.

Σε δύο στάδια
«Όταν αρχίσαμε το έργο της εξυγίανσης των ρυπασμένων εδαφών, διαπιστώσαμε την ύπαρξη επικίνδυνων τοξικών ουσιών, οι συγκεντρώσεις των οποίων ξεπερνούσαν τα όρια ασφαλείας κατά δεκάδες έως και εκατοντάδες φορές. Χωρίσαμε λοιπόν το έργο σε δύο στάδια. Το πρώτο ήταν η κατασκευή του ξηρού τάφου και το δεύτερο η κατασκευή υπόγειας αποθήκης ειδικών αποβλήτων» λέει ο αναπληρωτής καθηγητής του ΕΜΠ κ. Δημήτρης Καλιαμπάκος.

Την ευθύνη για την έρευνα και τον αρχικό σχεδιασμό του είχε το Εργαστήριο Μεταλλευτικής Τεχνολογίας και Περιβαλλοντικής Μεταλλευτικής του ΕΜΠ. «Ουσιαστικά φτιάχνουμε κάτι πολύ σύγχρονο και πολύ ασφαλές με τον υπόγειο χώρο αποθήκευσης. Τώρα είμαστε στο στάδιο των δοκιμαστικών εκρήξεων για τη διάνοιξή του» επισημαίνει ο κ. Καλιαμπάκος.

Μέχρι σήμερα στην Ελλάδα δεν υπήρχε ούτε ένας χώρος διάθεσης βιομηχανικών ή επικίνδυνων τοξικών αποβλήτων. Σε 600.000 τόνους υπολογίζονται τα τοξικά απόβλητα που έχουν εναποτεθεί σε μη ασφαλείς χώρους. Κάθε χρόνο παράγονται στη χώρα μας περίπου 200.000 τόνοι τοξικών αποβλήτων- εκ των οποίων μόλις το 3% οδηγείται σε ειδικούς χώρους αποθήκευσης ή υγειονομικής ταφής στο εξωτερικό.


Κτίριο – φίλτρο γεμάτο αρσενικό

«ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ, προκειμένου το αρσενικό να μη διαφεύγει στην ατμόσφαιρα, χρησιμοποιούσαν στα Μεταλλεία του Λαυρίου ένα ολόκληρο κτίριο- το κτίριο Κωνοφάγου- ως κτίριο- φίλτρο», λέει ο αναπληρωτής καθηγητής του ΕΜΠ Δημήτρης Καλιαμπάκος.

Μέσα στο κτίριο υπήρχαν υφάσματα που λειτουργούσαν ως φίλτρα, στα οποία επικαθόταν με τη μορφή σκόνης το αρσενικό από τα καπναέρια. Ο Κωνοφάγος δεν είναι όμως το μοναδικό κτίριο του Πάρκου με μεγάλες συγκεντρώσεις επικίνδυνων ουσιών. Είναι και το συγκρότημα Αρσενικού, όπου γινόταν η επεξεργασία του αρσενικού.

«Προετοιμάσαμε μια υπόγεια εγκατάσταση που θα υποδεχθεί τα ειδικά απόβλητα των κτιρίων Κωνοφάγου και Αρσενικού, η οποία υπολογίζεται να κοστίσει 2,5 εκατομμύρια ευρώ» λέει ο κ. Καλιαμπάκος.

Η κατασκευή του ΧΥΤΡΕ (Χώρου Υγειονομικής Ταφής Ρυπασμένων Εδαφών) έγινε με πολλές στρώσεις στεγανοποίησης τόσο στη βάση του όσο και στην εξωτερική του επιφάνεια. Επιπλέον κατασκευάστηκε και λειτουργεί παράλληλα ειδικό και εξαιρετικά εξελιγμένο σύστημα περιβαλλοντικού ελέγχου.