Παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος

Ποτίζει την Αθήνα το αρχαίο ποτάμι

Με τα νερά του αρχαίου ποταμού Ηριδανού θα ποτίζεται από σήμερα ένα μεγάλο μέρος του πρασίνου στο κέντρο της Αθήνας. Η Εταιρεία Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων (ΕΑΧΑ) και ο Δήμος Αθηναίων συνέδεσαν ένα τμήμα της κοίτης του ποταμού με το αρδευτικό σύστημα της πόλης.

Έτσι σε καθημερινή βάση, 300 κυβικά μέτρα νερού θα χρησιμοποιούνται για το πότισμα του πρασίνου που βρίσκεται στην οδό Αδριανού, στην Ερμού, στο πάρκο της Κορεάτικης Αγοράς εκτάσεως 11 στρεμμάτων και στην Αγίου Παύλου που είναι ο πεζόδρομος που οδηγεί στο Θησείο. Το αρδευτικό έργο εγκαινιάζεται σήμερα, που είναι η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, και όπως λέει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος της ΕΑΧΑ κ. Κυριάκος Γριβέας «το νερό

300

ΚΥΒΙΚΑ νερού από το ποτάμι θα διοχετεύονται καθημερινά στο πότισμα

θα το αντλούμε από το τμήμα της κοίτης του Ηριδανού που βρίσκεται στην πλατεία Μοναστηρακίου, σε βάθος επτά μέτρων. Την κοίτη την εντοπίσαμε κατά τη διάρκεια εργασιών ανάπλασης της πλατείας. Από εκεί το νερό θα μεταφέρεται σε μια δεξαμενή που φτιάξαμε στην οδό Αδριανού και στη συνέχεια θα διοχετεύεται στους χώρους πρασίνου».

Καθαρό το νερό του
Η ποιότητα των νερών του Ηριδανού είναι πολύ καλή για πότισμα. Ο κ. Κ. Γριβέας, που είναι χημικός μηχανικός, είπε στα «ΝΕΑ» ότι διενήργησε ελέγχους σε δείγματα και το νερό δεν βρέθηκε επιμολυσμένο. Αντιθέτως στην αρχαιότητα, το ποτάμι ήταν ακάθαρτο επειδή οι κάτοικοι της Αθήνας το χρησιμοποιούσαν ως αποχέτευση. Μάλιστα, όπως προέκυψε από πρόσφατες εκσκαφικές εργασίες στο πλαίσιο των έργων κατασκευής του Μετρό, το ποτάμι είχε εν πολλοίς σκεπαστεί από τους αρχαίους χρόνους επειδή η δυσοσμία που ανέδιδε ήταν έντονη. Ανάλογα τώρα με την εποχή, η παροχή του Ηριδανού κυμαίνεται από 450 κυβικά μέτρα μέχρι 800 κυβικά μέτρα ημερησίως. «Τα 300 κυβικά μέτρα που θα χρησιμοποιούμε είναι αρκετά για να καλύψουν τις ανάγκες μιας μεγάλης γειτονιάς της Αθήνας ή μιας μικρής κωμόπολης 2.000- 3.000 κατοίκων», λέει στα «ΝΕΑ» ο αντιδήμαρχος Αθηναίων κ. Άγγελος Μοσχονάς. «Με τον τρόπο αυτό θα υποκαταστήσουμε για το πότισμα το νερό της ΕΥΔΑΠ εξοικονομώντας φυσικούς πόρους».


Από τη Δεξαμενή στον Κεραμεικό

Ο ΗΡΙΔΑΝΟΣ ήταν στην αρχαιότητα παραπόταμος του Ιλισού, ο οποίος με τη σειρά του κατέληγε στον Κηφισό. Οι πηγές του ποταμού βρίσκονται στη θέση Δεξαμενή στο Κολωνάκι. «Εκεί υπάρχει μία υπόγεια πηγή που τροφοδοτεί το ποτάμι», λένε οι ειδικοί. Ο Ηριδανός στη συνέχεια ρέει προς τη Βασιλίσσης Σοφίας, περνάει από τη Λεωφόρο Αμαλίας κινούμενος παράλληλα προς τον Άγνωστο Στρατιώτη και μετά στρίβει κάτω στην οδό Όθωνος και τη Μητροπόλεως.

Μάλιστα στη συμβολή της Όθωνος με την Αμαλίας, υπήρχε παλιά μια πηγή που λεγόταν Μπουμπουλήθρα επειδή όταν το ποτάμι φούσκωνε, ακουγόταν μέχρι πάνω το κελάρυσμα των νερών. Από τη Μητροπόλεως πηγαίνει στην Πλατεία Μοναστηρακίου, διέρχεται παράλληλα με την οδό Αδριανού, «πιάνει» χαμηλά στην Ερμού και φθάνει στον Κεραμεικό. Εκεί φαίνεται πως είναι και το τέρμα της διαδρομής- ωστόσο, οι ειδικοί αναρωτιούνται αν κάποια ποσότητα νερού διοχετεύεται και πάλι στο υπέδαφος της Αττικής μέσω κάποιου υπόγειου χειμάρρου.


Χάθηκε νερό δύο χρόνων!

Περίπου κατά 50% έχουν μειωθεί τα αποθέματα νερού του Λεκανοπεδίου μέσα σε δύο χρόνια, γεγονός που ενισχύει τα εφιαλτικά σενάρια των ειδικών σχετικά με την αρχή μιας μακράς περιόδου λειψυδρίας για την Ελλάδα.

Την ίδια ώρα οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι οι ποσότητες νερού επαρκούν για περίπου 500 ημέρες- με τη λήψη μέτρων εξοικονόμησης- και κρούουν τον κώδωνα του για τη ρύπανση των υπόγειων υδάτων, που δεν μπορούν πλέον να χρησιμοποιηθούν ως εναλλακτική πηγή υδροδότησης.

Ειδικότερα, οι συνολικές ποσότητες αποθεμάτων για την Αθήνα έφταναν την 1η Ιουνίου τα 711 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού, ενώ την ίδια ακριβώς περίοδο το 2006 τα αποθέματα ανέρχονταν σε 1,384 δισεκατομμύριο. Σε σχέση με πέρυσι καταγράφεται μείωση των αποθεμάτων κατά 30% περίπου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία ετήσιας κατανάλωσης νερού, στο Λεκανοπέδιο τα 711 εκατομμύρια κυβικά μέτρα επαρκούν για την

ΜΕΣΑ ΣΕ ΔΥΟ ΧΡΟΝΙΑ

εξαντλήθηκαν τα μισά αποθέματα της Αττικής, ενώ μεγάλες είναι απώλειες στη γεωργία, όπως και στο δίκτυο της ΕΥΔΑΠ

ύδρευση περίπου 20 μηνών. Ωστόσο, όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, οι προαναφερθείσες ποσότητες δεν είναι εκμεταλλεύσιμες στο ακέραιο. «Τα συνολικά αποθέματα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν είναι λιγότερα, καθώς δεν γίνεται να αφήσουμε τους ταμιευτήρες να ξεραθούν εντελώς παίρνοντας μέχρι και την τελευταία σταγόνα. Επιπλέον, προς τον βυθό των ταμιευτήρων η ποιότητα του νερού αναμένεται να είναι κακή. Μόνο αν ξεκινήσουμε άμεσα να κάνουμε εξοικονόμηση τα συγκεκριμένα αποθέματα μπορεί να επαρκούν για 500 ημέρες», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Δημήτρης Κουτσογιάννης, αναπληρωτής καθηγητής του Τομέα Υδατικών Πόρων στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Αυτό σημαίνει ότι οι ποσότητες νερού που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ανέρχονται κατά προσέγγιση σε 550 εκατομμύρια κυβικά μέτρα.

«Σπάταλο» δίκτυο
Η κατάσταση χειροτερεύει ακόμα περισσότερο λόγω των απωλειών που παρουσιάζουν τα δίκτυα. Για παράδειγμα, με 9% απώλειες του υδρευτικού δικτύου, τα 550 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού μειώνονται στα 500. «Η ΕΥΔΑΠ πρέπει να προχωρήσει σε εκσυγχρονισμό του δικτύου, ώστε να υπάρξει περικοπή των απωλειών. Αν πρόκειται μάλιστα για εσωτερικές απώλειες του δικτύου, σημειώνεται ότι η διόρθωσή τους είναι πανάκριβη», λέει ο κ. Χρήστος Καραβίτης, καθηγητής Διαχείρισης Υδατικών Πόρων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου.

Ακόμα ένα ζήτημα που απασχολεί τους ειδικούς είναι η μετατόπιση των βροχοπτώσεων και των χιονοπτώσεων από τα δυτικά προς τα κεντρικά και ανατολικά της Ελλάδας, φαινόμενο που πρωτοπαρουσιάστηκε φέτος. «Κατά το υδρολογικό έτος 2007-2008 είχαμε αλλαγή στην κατανομή των βροχοπτώσεων και καθόλου χιονοπτώσεις στον Εύηνο και τον Μόρνο, με αποτέλεσμα να μην υπάρξει σημαντική ενίσχυση των υδατικών αποθεμάτων. Αντίθετα, είχαμε σημαντικές χιονοπτώσεις στην Αττική, όπου το νερό χάθηκε στη θάλασσα. Δεν είναι διόλου απίθανο το συγκεκριμένο φαινόμενο να επαναληφθεί και το επόμενο υδρολογικό έτος. Στην περίπτωση αυτή, θα υπάρξει μεγάλο πρόβλημα με την υδροδότηση του Λεκανοπεδίου», επισημαίνει ο κ. Καραβίτης.

Στον Μόρνο
Η μετατόπιση των βροχοπτώσεων και των χιονοπτώσεων από τα δυτικά φάνηκε αμέσως στους κατοίκους της περιοχής Λιδορικίου, κοντά στον Μόρνο. «Μέρες του ΄89 θυμίζει η λίμνη του Μόρνου, σήμερα. Τα νερά έχουν τραβηχτεί τόσο, ώστε να φαίνονται πέρα από το Κάλλιο και τα δέντρα που είχαν βυθιστεί μέσα. Όλα δημιουργούν την εντύπωση ότι σύντομα θα πούμε το νερό-νεράκι», λέει στα «ΝΕΑ» ο δήμαρχος Λιδορικίου, κ. Γιώργος Κουλούλας.

«Υπάρχει απώλεια νερού σε σύγκριση με πέρυσι, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν μπορούμε να μιλήσουμε για ανομβρία όπως αυτήν της περιόδου 1989-1993», υποστηρίζει ο υδρογεωλόγος του ΙΓΜΕ, κ. Ηλίας Δάνδολος. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Ελλάδας σε σχέση με το νερό είναι η ρύπανση», συμπληρώνει.

5 περιοχές στο κόκκινο
Οι υδρογεωλόγοι προβλέπουν ότι οι περιοχές της χώρας που θα αντιμετωπίσουν άμεσα μεγάλα προβλήματα έλλειψης νερού είναι η Κρήτη, τα νησιά του Αιγαίου, η Πελοπόννησος, η Ανατολική Στερεά Ελλάδα και η Εύβοια.

«Ανάλογα με την περιοχή, ποικίλλουν και οι αιτίες του προβλήματος. Στη Θεσσαλία και τον Θερμαϊκό η άρδευση είναι το κύριο αίτιο της απώλειας νερού και της υποβάθμισης της ποιότητάς του. Στη Βοιωτία είναι τα βιομηχανικά απόβλητα, στο Θριάσιο Πεδίο τα παράγωγα του πετρελαίου και τα υπολείμματα των χωματερών και στα Μεσόγεια η έλλειψη αποχετευτικού συστήματος. Η Πελοπόννησος και τα νησιά, όμως, αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της υφαλμύρωσης και όλη η Ελλάδα χάνει εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού από τα μεγάλα και αμφιλεγόμενα τεχνικά έργα, την αλόγιστη χρήση νερού από γεωτρήσεις και τα κατεστραμμένα δίκτυα ύδρευσης και άρδευσης», υποστηρίζει ο κ. Ευθύμιος Λέκκας, καθηγητής Γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Όσον αφορά το νερό που χρησιμοποιείται για άρδευση, τα ποσοστά απωλειών είναι συγκλονιστικά. Σύμφωνα με τον καθηγητή Διαχείρισης Υδατικών Πόρων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου, κ. Χρήστο Καραβίτη, οι απώλειες κατά το πότισμα των καλλιεργειών φτάνουν έως και το 40%.


Ξεσηκωμός για το νερό σε Εύβοια και Βοιωτία

ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ διαμαρτυρίας έξω από τα γραφεία του ΥΠΕΧΩΔΕ έχουν προγραμματίσει σήμερα κινήσεις πολιτών από τη Βοιωτία, την Εύβοια και τη Βορειοανατολική Αττική για την οξύτατη περιβαλλοντική κρίση που αντιμετωπίζουν οι περιοχές λόγω της βιομηχανικής ρύπανσης. Οι κάτοικοι διαμαρτύρονται για τη δηλητηρίαση των επιφανειακών και υπογείων υδάτων από καρκινογόνο εξασθενές χρώμιο και άλλες επικίνδυνες ουσίες, τις υπό σχεδιασμό λιθανθρακικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγήςσυνολικής ισχύος 2.660 ΜW- που θα επιβαρύνουν ακόμα περισσότερο την ποιότητα του αέρα αλλά και για τη θαλάσσια ρύπανση του Ευβοϊκού και του Κορινθιακού.

«Παρά τις εξαγγελίες ΥΠΕΧΩΔΕ και αυτοδιοίκησης, παρά τους ελέγχους και τα πρόστιμα, τίποτε δεν έχει αλλάξει στο καθεστώς της παρανομίας και της ρύπανσης. Εννέα μήνες αφότου ξέσπασε η κρίση με το εξασθενές χρώμιο, ο Ασωπός και τα υπόγεια νερά μας συνεχίζουν να είναι κοκτέιλ βιομηχανικών και επικίνδυνων αποβλήτων, οι αέριοι ρύποι εκπέμπονται αμείωτοι, τα στερεά τοξικά και βιομηχανικά απόβλητα συνεχίζουν να ρίχνονται ανεξέλεγκτα σε παράνομες χωματερές, νταμάρια και ρέματα», επισημαίνουν οι οργανώσεις «Ενεργοί πολίτες Εύβοιας», «Επιτροπή Αγώνα Κατοίκων Ωρωπού», «Θηβαίοι Πολίτες για το Περιβάλλον» και «Συμπαράταξη Βοιωτών για το Περιβάλλον» σε κοινή τους ανακοίνωση.


Ανοίγει σήμερα το Πράσινο Σπίτι στο Περιστέρι

«ΤΗΝ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ συνείδηση πρέπει να την αποκτά κανείς από μικρή ηλικία. Είναι σημαντικό να υπάρχει ένας χώρος, όπου θα μπορούν να επισκέπτονται παιδιά και να μαθαίνουν για την ανακύκλωση, τη χρήση εναλλακτικών μορφών ενέργειας και την καθαριότητα. Το περιβάλλον έχει το σπίτι του στο Περιστέρι».

Η αντιδήμαρχος ΚαθαριότηταςΠρασίνου και Δημοτικής Αστυνομίας του Δήμου Περιστερίου κ. Νεκταρία Ευσταθιάδου αναφέρεται στο Πράσινο Σπίτι, τα εγκαίνια του οποίου θα γίνουν συμβολικά σήμερα. Είναι το πρώτο δημόσιο ενεργειακά αυτόνομο κτίριο στην Ελλάδα, που κατασκευάστηκε με βασικό στόχο να βοηθήσει στην εκπαίδευση και ενημέρωση των παιδιών της πόλης σε θέματα ανακύκλωσης και περιβάλλοντος. Ο ειδικός χώρος που διαμορφώθηκε γι΄ αυτό τον σκοπό, κατασκευάστηκε χωρίς τσιμέντο, με θερμομονωτικά τοιχώματα και στέγη, ώστε να μηδενίζει τις απώλειες της ψύξης και της θέρμανσης και είναι ενεργειακά αυτόνομος, καθώς έχει φωτοβολταϊκό σύστημα παραγωγής ενέργειας, που καλύπτει όλες τις λειτουργίες του.

Το Πράσινο Σπίτι θα λειτουργήσει, παράλληλα, ως ένα πρωτότυπο οικολογικό ΚΕΠ. Θα διαθέτει τηλεφωνική γραμμή εξυπηρέτησης (19-63) για τους δημότες, θα παρέχει δυνατότητα ανακύκλωσης ηλεκτρικών συσκευών, τις οποίες θα αναλαμβάνει να περισυλλέγει από τα σπίτια ο δήμος.


Τοξικό αέρα αναπνέει η Θεσσαλονίκη

60%

των σωματιδίων στη Θεσσαλονίκη προέρχεται από τα αυτοκίνητα

280

ημέρες τον χρόνο

οι τιμές των σωματιδίων υπερβαίνουν τα όρια

ΤΟΞΙΚΟΙ ΡΥΠΟΙ, ακόμα και ίχνη από το επικίνδυνο εντομοκτόνο DΤΤ, το οποίο έχει απαγορευθεί, ανιχνεύθηκαν στα αιωρούμενα σωματίδια της Θεσσαλονίκης. Μελέτη για τη χημική σύσταση των σωματιδίων, που πραγματοποίησε για πρώτη φορά το Τμήμα Χημείας του ΑΠΘ, έδειξε ότι τοξικές ουσίες επικίνδυνες για τη δημόσια υγεία υπάρχουν στην ατμόσφαιρα της πόλης, η οποία επιβαρύνεται ιδιαίτερα τη χειμερινή περίοδο. Όπως ανακοίνωσε χθες η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Χημείας του ΑΠΘ Κωνσταντινή Σαμαρά-Κωνσταντίνου, σε ημερίδα που διοργάνωσε το Συμβούλιο Περιβάλλοντος του ΑΠΘ για τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος, κατά την έρευνα των τοξικών συστατικών των αιωρούμενων σωματιδίων της ατμόσφαιρας της Θεσσαλονίκης εντοπίστηκε DΤΤ, η χρήση του οποίου έχει απαγορευθεί από τη δεκαετία του ΄70. Διευκρίνισε, πάντως, ότι η προέλευση χρειάζεται να μελετηθεί, καθώς μπορεί να μεταφέρθηκε διασυνοριακά μέσω αέριων μαζών ή να προέρχεται από παράνομη χρήση του σε πάρκα και κήπους της πόλης. Οι μετρήσεις που πραγματοποιούνται για πρώτη φορά πανελλαδικά έγιναν με βάση τα στοιχεία που προέκυψαν στον σταθμό ελέγχου που βρίσκεται στην οδό Αγίας Σοφίας, στο κέντρο της πόλης, τον χειμώνα του 2006. «Η σωματιδιακή ρύπανση με περιεκτικότητα σε αιθάλη, όξινα άλατα, βαρέα μέταλλα, ίνες αμιάντου και τοξικές οργανικές ενώσεις που πλήττει τη Θεσσαλονίκη μοιάζει με αυτή της Βαρκελώνης», ανέφερε η κ. Σαμαρά, επισημαίνοντας ότι τα ίδια και υψηλότερα επίπεδα σωματιδιακής ρύπανσης συναντώνται και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις
Άρθρο