[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Ο πληθωρισμός εντείνει τις ανισότητες

Κύριο πρόβλημα έχει αναδειχθεί ο πληθωρισμός στην ελληνική κοινή γνώμη. Και δικαιολογημένα: εξακολουθεί να ανεβαίνει, τον Μάιο πλησίασε το 5%, όπως επίσημα θα πληροφορηθούμε την ερχόμενη Δευτέρα, και εξανεμίζει τις όποιες αυξήσεις δόθηκαν σε μισθούς και συντάξεις. Καθώς μπήκε το καλοκαίρι, ο βραχνάς της δαπάνης για τη θέρμανση απομακρύνθηκε, το ακριβό πετρέλαιο όμως επιβαρύνει το κόστος παραγωγής και μεταφοράς αγροτικών και άλλων προϊόντων. Οι ραγδαίες ανατιμήσεις σε είδη καθημερινής ανάγκης, σε κάποια τρόφιμα μέχρι και 20% από πέρυσι, κατατρώνε τα πιο χαμηλά εισοδήματα.

Η αγανάκτηση στρέφεται κατά των επιχειρήσεων, βιομηχανιών και σούπερ μάρκετ, που ανεβάζουν τις τιμές, και ακόμα περισσότερο κατά της κυβέρνησης που αδυνατεί να τις ελέγξει. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι με τον τρόπο που λειτουργούν οι αγορές στη χώρα μας επιτρέπουν να δημιουργούνται υπερβολικά κέρδη. Τα δεκάδες μέτρα του υπουργείου Ανάπτυξης ελάχιστα έχουν επηρεάσει, αλλά η περιορισμένη έστω ανταπόκριση κάποιων μεγάλων επιχειρήσεων και εμπορικών αλυσίδων στο αίτημα να συγκρατήσουν τις τιμές τους το βεβαιώνει. Η εντύπωση όμως ότι θα μπορούσε να εξαλειφθεί η μεγάλη ακρίβεια στα τρόφιμα εφόσον καταπολεμηθεί αποτελεσματικά η εγχώρια κερδοσκοπία δεν στοιχειοθετείται. Η Εurostat ανακοίνωσε προχθές αναλυτικά στοιχεία που δείχνουν ότι με συνολικό πληθωρισμό 3,6% στην Ε.Ε. των 27 τον Απρίλιο, ο δείκτης τιμών των τροφίμων είχε ετήσια άνοδο 7,1%. Στην Ευρωζώνη αντίστοιχα ο συνολικός πληθωρισμός ήταν 3,3% και των τροφίμων 6,2%. Και στην Ελλάδα ο συνολικός πληθωρισμός ήταν 4,4% και των τροφίμων 7%. Υψηλό πληθωρισμό τροφίμων παρουσιάζουν και οργανωμένες οικονομίες με διαφανείς και αποτελεσματικές αγορές: 6,4% η Γερμανία, 7,2% η Βρετανία, 7,5% η Δανία, 8,4% η Ιρλανδία. Σε κάποιες κατηγορίες, όπως στο ψωμί και τα δημητριακά, η αύξηση των τιμών στην Ελλάδα εμφανίζεται μεγαλύτερη από τον μέσο όρο, 14,8% έναντι 9,2%, αλλά στο κρέας (2,6%), το γάλα, το τυρί και τα αυγά (8,1%), στα έλαια και λιπαρά (5,8%) ήταν μικρότερη.

Στην Ευρώπη είμαστε άλλωστε σχετικά προστατευμένοι από την τεράστια διεθνή έξαρση των τιμών βασικών τροφίμων, 71% μέσα στα δύο τελευταία χρόνια, η οποία πλήττει

ΑΝ ΘΕΛΟΥΜΕ

να αντιμετωπίσουμε την επιδείνωση, χρειαζόμαστε την αντίστροφη φορολογική πολιτική από εκείνη που ακολουθεί η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας

πολύ βαρύτερα τους πληθυσμούς των φτωχών χωρών, προκαλεί υποσιτισμό και πείνα. Για την αντιμετώπιση αυτής της πραγματικής κρίσης συνέρχεται αυτές τις μέρες στη Ρώμη διάσκεψη του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών. Έκθεση του ΟΟΣΑ και του Οργανισμού Τροφίμων προβλέπει μέσα στα επόμενα δύο- τρία χρόνια κάποια υποχώρηση από τα τωρινά εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, αλλά αναμένει για την επόμενη δεκαετία μέσες τιμές σημαντικά υψηλότερες από την προηγούμενη.

Συζητώντας τις πληθωριστικές επιπτώσεις από τις διεθνείς ανατιμήσεις του πετρελαίου, των τροφίμων και των πρώτων υλών στις δικές μας, ευπορότερες οικονομίες, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης απέρριψαν προχθές πρόταση του Γάλλου προέδρου Νικολά Σαρκοζί να ανασταλεί η φορολογία στα καύσιμα και απέκλεισαν οποιεσδήποτε παρεμβάσεις στις τιμές. Συμφώνησαν όμως ότι απαιτούνται στοχευμένα μέτρα για την εισοδηματική ενίσχυση των οικονομικά ασθενέστερων, δήλωσε βγαίνοντας από τη σύνοδο ο Γιώργος Αλογοσκούφης. Το ερώτημα είναι πώς προτίθεται η ελληνική κυβέρνηση να ανταποκριθεί στην κατεύθυνση αυτή. Διότι σημαίνει να διαθέσει πρόσθετους πόρους για να ενισχύσει τις χαμηλές συντάξεις, χαμηλόμισθους, ανέργους, φτωχούς αγρότες, από έναν προϋπολογισμό που ήδη δεν της βγαίνει. Τέσσερα χρόνια τώρα ο κ. Αλογοσκούφης επαίρεται για τις μειώσεις που έχει εφαρμόσει στη φορολογία. Το αποτέλεσμα είναι το ελληνικό κράτος να συγκεντρώνει τα χαμηλότερα έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη, μόλις 33,5% έναντι 41,8% του μέσου όρου (στοιχεία Εurostat για το 2006). Από τις 27, μόνο 5 χώρες έχουν ακόμα χαμηλότερο ποσοστό, οι τρεις Βαλτικές, η Σλοβακία και η Ρουμανία. Μάλιστα, τα έσοδα αυτά περιλαμβάνουν και τις εισφορές στην κοινωνική ασφάλιση. Αν απομονώσουμε τα φορολογικά έσοδα, αυτά περιορίζονται στο 20,3% του ΑΕΠ στην Ελλάδα έναντι 27,4% στην Ε.Ε., με μόνο 3 από τις 27 να εισπράττουν ακόμα λιγότερα (Τσεχία, Ρουμανία και Σλοβακία). Αν, τέλος, δούμε τους φόρους στο εισόδημα και την περιουσία, τους μόνους που έχουν αναδιανεμητική επίπτωση, αφού οι έμμεσοι φόροι πληρώνονται από τους φτωχούς εξίσου, στην Ελλάδα φτάνουν μόλις στο 7,9% του ΑΕΠ έναντι 13,3% στην Ε.Ε. (και π.χ. 13,2% στην Ιρλανδία, που λανθασμένα νομίζουμε ότι φορολογεί ελαφρύτερα, 14,5% στην Ιταλία, 17,2% στη Βρετανία, 19,3% στη Σουηδία).

Η άμεση κοινωνική συνέπεια του πληθωρισμού είναι ότι αναδιανέμει το εισόδημα εις βάρος των φτωχότερων. Στην Ελλάδα έχουμε από τις χειρότερες εισοδηματικές ανισότητες στην Ευρώπη και ο πληθωρισμός τις εντείνει. Αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε αυτήν την επιδείνωση, χρειαζόμαστε την αντίστροφη φορολογική πολιτική από εκείνην που ακολουθεί η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.