Σκόπια. Εκλογές βίας και νοθείας

Αλβανικός εμφύλιος

«Το μάθημα που ξέρουν καλά οι Αλβανοί είναι πως όταν καταφεύγεις στα όπλα, παίρνεις αυτό που θέλεις. Δεν αποκλείεται να μπουν στον πειρασμό και αυτή τη φορά». Η διαπίστωση αυτή διπλωματών, εξοικειωμένων εδώ και χρόνια με τα εκρηκτικά Βαλκάνια, δεν θα μπορούσε να είναι πιο επίκαιρη.

Όταν στα τέλη της δεκαετίας του ΄90 οι Αλβανοί του Απελευθερωτικού Στρατού του Κοσόβου (UCΚ) πήραν τα όπλα, λίγοι πίστευαν ότι η σερβική επαρχία θα είχε προοπτική ανεξαρτησίας. Σήμερα, λίγοι είναι αυτοί που πιστεύουν ότι το Κόσοβο δεν θα γίνει ανεξάρτητο κράτος, ιδιαίτερα μετά την αναγνώρισή του από σειρά χωρών και την απόφαση της Ε.Ε. για αποστολή ευρωπαϊκής δύναμης στην περιοχή.

Η σημερινή συγκυρία στην περιοχή, μάλιστα, θυμίζει έντονα τη συγκυρία του 2001,

ΟΙ ΑΛΒΑΝΟΙ ΤΩΝ ΣΚΟΠΙΩΝ

γνωρίζουν ότι η πολιτική κρίση, σε συνδυασμό με τη ρευστή κατάσταση στο Κόσοβο, τους επιτρέπει να προωθήσουν τα σχέδιά τους

όταν- μετά το ντόμινο εξελίξεων που προκάλεσαν οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ στην πρώην Γιουγκοσλαβία- οι Αλβανοί των Σκοπίων πήραν τα όπλα και βύθισαν τη χώρα στον εμφύλιο. Άλλωστε, ο Αλί Αχμέτι, ο ηγέτης του DUΙ, του μεγαλύτερου αλβανικού κόμματος των Σκοπίων- η στάση του οποίου, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την επόμενη μέρα στην ΠΓΔΜ- από τα όπλα προέρχεται.

Ιδρυτικό μέλος του UCΚ στο Κόσοβο το 1996, «τρομοκράτης» και καταζητούμενος το 2001 ως ηγέτης των Αλβανών ανταρτών στην ΠΓΔΜ κατά τη διάρκεια των εθνοτικών συγκρούσεων που οδήγησαν τελικά στην ειρηνευτική συμφωνία της Αχρίδας, πολιτικός και αρχηγός σήμερα του κόμματος DUΙ, του μεγαλύτερου αλβανικού κόμματος. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πιστεύουν ότι ο Αχμέτι, ο οποίος το 2002 συμμετείχε στον κυβερνητικό συνασπισμό των σοσιαλδημοκρατών και έμεινε εκτός κυβέρνησης το 2006, επειδή ο Νίκολα Γκρούεφσκι επέλεξε ως εταίρο το μικρότερο αλβανικό κόμμα DΡΑ του Μέντουχ Θάτσι, θα επιχειρήσει να πάρει ρεβάνς.

Δεν θα συμβιβαστεί
Ο 49χρονος Αλί Αχμέτι είχε δείξει εξαρχής ότι δεν προτίθεται να συμβιβαστεί, καθώς εγκατέλειψε τη Βουλή επιβάλλοντας πολιτικό μποϊκοτάζ ώς το τέλος του 2007, για να διαμαρτυρηθεί για τη συμμετοχή του μικρότερου σε εκλογική δύναμη κόμματος DUΙ στον κυβερνητικό συνασπισμό. Το ότι χθες, μετά τη συμπλοκή ενόπλων με αστυνομικούς, ο Αλί Αχμέτι έσπευσε να κατηγορήσει τόσο την αστυνομία όσο και το αντίπαλο αλβανικό κόμμα του κ. Θάτσι, για «προκλήσεις, βία και τρομοκρατία», δεν πρέπει να προκαλεί εντύπωση. Στόχος του Αχμέτι είναι η δημιουργία μιας ομοσπονδίας και μάλιστα με βάση το μοντέλο της Ελβετίας και του Βελγίου, όπως ο ίδιος έχει παραδεχθεί σε συνεντεύξεις του. Γι΄ αυτό αδιαφορεί και για την εκκρεμότητα της ονομασίας. Το 2003, όταν γινόταν διαπραγμάτευση για το όνομα, είχε εκστομίσει τη μνημειώδη φράση «και Ντίσνεϊλαντ να την ονομάσετε, δεν με αφορά».

Από την άλλη πλευρά, ο 42χρονος Μέντουχ Θάτσι, πρώην δεξί χέρι του ηγέτη των Αλβανών της ΠΓΔΜ Αρμπέν Τζαφέρι, δεν έχει πείσει ακόμη ότι έχει ξεφύγει από τη σκιά του πολιτικού μέντορά του. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που τον θεωρούν πιόνι του Ν. Γκρούεφσκι, ο οποίος τον ενέταξε στον κυβερνητικό συνασπισμό, παρά το γεγονός ότι στις προηγούμενες εκλογές το κόμμα του DΡΑ είχε λάβει λιγότερες ψήφους από το DUΙ του Αχμέτι. Ο κ. Θάτσι, πάντως, είναι ο άνθρωπος ο οποίος με το τελεσίγραφό του απείλησε ότι θα αποχωρήσει από τον κυβερνητικό συνασπισμό, τον περασμένο Μάρτιο, λίγες εβδομάδες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι.

«Βρήκαν ευκαιρία»
Διπλωματικές πηγές σημειώνουν πως οι Αλβανοί των Σκοπίων γνωρίζουν ότι η μη είσοδος της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ με το ελληνικό βέτο και η πολιτική κρίση που ακολούθησε, σε συνδυασμό με τη ρευστή κατάσταση στο Κόσοβο, είναι «μία πρώτης τάξεως ευκαιρία» για να προωθήσουν τα ζητήματά τους- με όπλα ή χωρίς. Θυμίζουν δε, ότι προοπτικά οι Αλβανοί της ΠΓΔΜ θέλουν να είναι μαζί με τους Αλβανούς του Κοσόβου. «Τους ενδιαφέρει να βελτιώσουν τη θέση τους και η συγκυρία τούς το επιτρέπει». Εν ολίγοις, εξηγούν, «αν οι Αλβανοί πρόκειται να κάνουν κάποια κίνηση, τώρα είναι η στιγμή, πριν η ΠΓΔΜ ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε.». Και θυμίζουν ότι «εδώ είναι Βαλκάνια, όπου όλα επιτρέπονται», ιδιαίτερα δε μετά την αναγνώριση του Κοσόβου που, όπως λένε χαρακτηριστικά, «έχει ανοίξει την όρεξη των Αλβανών της περιοχής».


Άνοιξαν οι παλιές πληγές

Εκλογές βίας και νοθείας διεξήχθησαν χθες στη FΥRΟΜ, με έναν άνθρωπο να χάνει τη ζωή του κατά τη διάρκεια βιαιοτήτων και δέκα τουλάχιστον να μεταφέρονται τραυματίες στο νοσοκομείο. Τα σοβαρότατα επεισόδια ενίσχυσαν τους φόβους για ενδεχόμενο νέου εμφυλίου στη χώρα.

O ηγέτης του μεγαλύτερου αλβανικού κόμματος απαίτησε την επανάληψη των εκλογών σε μια περιοχή που καλύπτει το ένα τρίτο των Αλβανών ψηφοφόρων. Σύμφωνα με τα τα πρώτα αποτελέσματα, ο κ. Γκρουέσφκι φαίνεται- όπως αναμενόταν – να εξασφαλίζει πλειοψηφία άνω των 60 εδρών. Ωστόσο, στις αλβανικές περιοχές το μικρότερο αλβανικό κόμμα του κ. Θάτσι εμφανίζεται να προηγείται- με μεγάλη διαφοράτου κυρίαρχου αλβανικού κόμματος του κ. Αχμέτι. Αυτό υποδηλώνει μεγάλης έκτασης νοθεία. Μάλιστα, τα αποτελέσματα που άρχισαν

ΤΟ «ΜΑΓΕΙΡΕΜΑ» ΤΩΝ ΨΗΦΩΝ

Ο Γκρουέφσκι, για να ενισχύσει τον μέχρι πρότινος εταίρο του αλβανόφωνο Θάτσι, του επέτρεψε να χρησιμοποιήσει τους μηχανισμούς του κράτους

να ανακοινώνονται χθες το βράδυ προκαλούσαν σύγχυση και ενέτειναν το κλίμα έντασης, καθώς υπήρχαν αντιφάσεις και αναντιστοιχίες μεταξύ ψήφων, ποσοστών και εδρών.

Ενδεικτικό του τεταμένου κλίματος στο σύνολο της χώρας είναι ότι η μη κυβερνητική οργάνωση που επρόκειτο να ανακοινώσει εκτιμήσεις για το τελικό αποτέλεσμα μία ώρα μετά το κλείσιμο της κάλπης δεν το έκανε, λόγω των συνθηκών που επικράτησαν. Επίσης, η συμμετοχή στη διαδικασία ήταν της τάξεως του 50%, κάτι που οι διεθνείς παρατηρητές αποδίδουν στο κλίμα βίας και τρομοκρατίας στην προεκλογική περίοδο.

Οι βιαιότητες που ξέσπασαν στην περιοχή των Αλβανών αποτέλεσαν συνέχεια των περιστατικών που είχαν σημειωθεί και στην προεκλογική περίοδο- και είναι αποτέλεσμα της άγριας σύγκρουσης μεταξύ των δύο αντίπαλων αλβανικών κομμάτων: του DUΙ, με επικεφαλής τον κ. Αχμέτι, που έχει ριζοσπαστικότερες θέσεις όσον αφορά τα δικαιώματα των Αλβανών κι υπερτερεί σε δυνάμεις σε αναλογία περίπου 2 προς 1, και του DΡΑ, του κ. Θάτσι, που είναι μετριοπαθέστερο και συνεργάστηκε με τον κυβερνητικό συνασπισμό του Νίκολα Γκρουέφσκι.

Ο απερχόμενος πρωθυπουργός, θέλησεσύμφωνα με διπλωματικές πηγές- να ενισχύσει τον μέχρι πρότινος εταίρο του στον κυβερνητικό συνασπισμό κ. Θάτσι: του επέτρεψε να χρησιμοποιήσει τους μηχανισμούς του κράτους- περιλαμβανομένης της τοπικής αστυνομίας στην ευρύτερη περιοχή του Τετόβου για να εξασφαλίσει περισσότερες ψήφους. Στο πλαίσιο αυτό, έγιναν επιθέσεις κατά οπαδών του κ. Αχμέτι, ακόμη και στον ίδιο τον Αλβανό ηγέτη και την πομπή του. Παρ΄ όλα αυτά, φαίνεται πως τα ποσοστά του DUΙ παρέμεναν αμείωτα, καθιστώντας ορατό το ενδεχόμενο να υποχρεωθεί ο κ. Γκρουέφσκι να συνεργαστεί μαζί του, που σημαίνει να παραχωρήσει ουσιαστική αυτονομία στους Αλβανούς και να αποδεχθεί καθεστώς ομοσπονδίας. Οι οπαδοί του κ. Θάτσι, βλέποντας ότι χάνουν το παιχνίδι, κορύφωσαν χθες- σύμφωνα με διπλωματικές πηγές- τις τρομοκρατικές ενέργειες, βοηθούμενοι από τους κρατικούς και παρακρατικούς μηχανισμούς: έκλεψαν κάλπες, επιτέθηκαν σε αντιπάλους, απέκλεισαν χωριά που δεν ήλεγχαν. Με αυτό τον τρόπο- λένε οι ίδιες πηγές- εξαγρίωσαν τους οπαδούς του κ. Αχμέτι και έριξαν λάδι στη φωτιά της έντασης, με αποτέλεσμα τα αιματηρά επεισόδια Ο Νίκολα Γκρουέφσκι, πάντως, επιχείρησε να μειώσει τη σημασία των βιαιοτήτων, που είναι τα χειρότερα στη χώρα μετά το 2001, λέγοντας πως «η κατάσταση στη χώρα συνολικά είναι σταθερή… Τα περιστατικά είναι μικρά στον αριθμό και κυρίως σε αλβανοκατοικημένες περιοχές. Θα υπάρξει σίγουρα επαναληπτική ψηφοφορία σε εκείνες τις περιοχές σε δύο εβδομάδες».

Ωστόσο, ακόμη και ο επικεφαλής της σκοπιανής εκλογικής επιτροπής Γιοβάν Γιοσιφόσκι δήλωσε: «Πρέπει να εκφράσω τη λύπη μου και την ανησυχία μου, διότι μετά τις εκλογές του 2006, που συνολικά εκτιμήθηκαν ως πολύ καλές, αυτή τη χρονιά είχαμε κακές εκλογές».

«Προβοκάτσιες και βία»
Ο ηγέτης του DUΙ Αλί Αχμέτι κατηγόρησε το αντίπαλο κόμμα DΡΑ και την αστυνομία για «προβοκάτσιες, βία και ψυχολογική τρομοκρατία». Πρόσθεσε δε πως «αυτό που έγινε σήμερα είναι ένα μαύρο στίγμα πάνω στη Μακεδονία», ενώ ο υπαρχηγός του στο Τέτοβο Ιζέτ Μετζίτι, μετά το πέρας της εκλογικής διαδικασίας, απείλησε πως το DUΙ δεν θα αναγνωρίσει τα αποτελέσματα.

Την ανησυχία τους για τις εξελίξεις στα Σκόπια εξέφρασαν ο ύπατος αρμοστής της Ένωσης για την εξωτερική πολιτική Χαβιέ Σολάνα, όπως και η αμερικανική πρεσβεία στα Σκόπια. Το ίδιο έπραξαν και άλλες δυτικές πρεσβείες στην πρωτεύουσα της FΥRΟΜ. Η κύρια ανησυχία της Δύσης είναι μια νέα έκρηξη στα Δυτικά Βαλκάνια, λίγους μόλις μήνες μετά την ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου.

Την απογοήτευσή της για τα όσα συνέβησαν εξέφρασε η ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης Ράντμιλα Σεκερίνσκα: «Πρόκειται για τις χειρότερα οργανωμένες εκλογές μέχρι σήμερα».


Αίμα, απαγωγές και ξυλοδαρμοί στον δρόμο για τις κάλπες

ΕΝΟΠΛΕΣ ΟΜΑΔΕΣ Αλβανών έκαναν από χθες το πρωί την εμφάνισή τους σε εκλογικά τμήματα αλβανικών περιοχών, όπως το Τέτοβο, το Κουμάνοβο, το Αρατσίνοβο και το προάστιο Τσάιρ στην πόλη των Σκοπίων. Σε ορισμένα τμήματα άρπαξαν τις κάλπες, σε άλλα απήγαγαν τα μέλη των εφορευτικών επιτροπών για να τα απελευθερώσουν λίγη ώρα αργότερα, εκπρόσωποι κομμάτων ξυλοκοπήθηκαν, ενώ αργά το απόγευμα στο Κουμάνοβο άγνωστοι γάζωσαν τις κάλπες εκλογικών τμημάτων, για να διακοπεί η εκλογική διαδικασία.

Τα σοβαρότερα επεισόδια έγιναν το πρωί στην είσοδο του Αρατσίνοβο, βόρεια των Σκοπίων, όταν μέλη αυτοκινητοπομπής δέχτηκαν πυρά από αστυνομικούς, με συνέπεια τον θάνατο ενός 40χρονου και τον τραυματισμό δύο ακόμη ανθρώπων. Στελέχη του μεγαλύτερου αλβανικού κόμματος Ένωση «Δημοκρατική Ένταξη» (DUΙ) του Αλί Αχμέτι υποστήριζαν χθες πως η αυτοκινητοπομπή μετέφερε εκλογικό υλικό και αδικαιολόγητα ακινητοποιήθηκε από αστυνομικούς με πολιτικά που πυροβολούσαν ανεξέλεγκτα. Αντίθετα το υπουργείο Εσωτερικών των Σκοπίων έκανε

ΣΤΟ ΑΡΑΤΣΙΝΟΒΟ,

μέλη αυτοκινητοπομπής δέχτηκαν πυρά, με συνέπεια τον θάνατο ενός 40χρονου

λόγο για καταδίωξη ένοπλης ομάδας Αλβανών, όταν επιχειρήθηκε να διακόψουν την εκλογική διαδικασία στο Αρατσίνοβο. Μέχρι το βράδυ πάντως, η πόλη ήταν αποκλεισμένη από δυνάμεις της αστυνομίας, ενώ και Αλβανοί είχαν στήσει οδοφράγματα.

Παρόμοιο ήταν και το σκηνικό του τραυματισμού έξι Αλβανών στην αλβανική συνοικία των Σκοπίων, χωρίς όμως να έχει διευκρινιστεί εάν σύγκρουση έγινε μεταξύ ενόπλων ομάδων ή με την αστυνομία.

Το βέβαιο είναι, όπως σχολίαζαν χθες πολιτικοί παρατηρητές στα Σκόπια, πως το κλίμα έχει πυροδοτηθεί από Αλβανούς που επιδιώκουν να κερδίσουν μεγαλύτερο μέρος του εκλογικού σώματος στις εκλογές. «Από ορισμένους εκτιμάται πως οπαδοί του Δημοκρατικού Κόμματος Αλβανών (DΡΑ) του Μέντουχ Θάτσι επιδιώκουν έτσι να περιορίσουν την κυριαρχία του DUΙ, που συγκεντρώνει τη μεγάλη πλειοψηφία, για να μην καταφέρει να μπει στην κυβέρνηση», επισήμαναν.

«Πρόκειται για εσωτερική κόντρα μεταξύ των Αλβανών», είπε μιλώντας στα «ΝΕΑ» ο αρχισυντάκτης της εφημερίδας «Νόβα Ματσεντόνια» Ζόραν Αντόνοφσκι. Εκτίμησε ότι τέτοια επεισόδια ήταν αναμενόμενα για τις διωκτικές αρχές των Σκοπίων, αλλά δεν απέκλεισε να δοθεί συνέχεια με πιο διευρυμένες συγκρούσεις. Οι εκλογές στα τμήματα όπου σταμάτησε η διαδικασία θα επαναληφθούν σε ημερομηνία που θα οριστεί τις επόμενες ημέρες.


Συνεχής η ενημέρωση της Ντόρας Μπακογιάννη για την κατάσταση

ΟΥΔΕΜΙΑ ΔΗΜΟΣΙΑ δήλωση έγινε από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών για όσα συνέβησαν στα Σκόπια κατά την εκλογική διαδικασία, αλλά η Ντόρα Μπακογιάννη ενημερωνόταν προσωπικά και από πρώτο χέρι καθ΄ όλη τη διάρκεια της ημέρας.

Διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι από τη μια μεριά η Αθήνα μπορεί να νιώθει ελαφρώς δικαιωμένη, διότι είχε επισημάνει σε εταίρους και συμμάχους πως η συμπεριφορά των Σκοπιανών στο ζήτημα της ονομασίας δείχνει και γενικότερη αντίληψη σε θέματα δημοκρατίας και σεβασμού των θεσμών και των ευρωπαϊκών αξιών.

Από την άλλη μεριά, όμως, σημείωναν ότι εάν τα Σκόπια μπουν σε νέες περιπέτειες, όπως είχε γίνει το 2001, τότε θα ασκηθούν και πάλι πιέσεις στην Ελλάδα ώστε να υπάρξει μια άρον- άρον λύση στο θέμα της ονομασίας, που να επιτρέψει το γρηγορότερο δυνατόν την ένταξη των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ.

Το χειρότερο όλων, πάντως, όπως συνομολογούσαν στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, είναι ότι πιθανή νέα ένταση στη FΥRΟΜ θα μπορούσε να οδηγήσει σε εκ νέου κρίση στα Βαλκάνια και να συμπαρασύρει όλες τις περιοχές όπου κατοικούν Αλβανοί, αρχής γενομένης από το γειτονικό Κόσοβο, το οποίο μόλις τον Φεβρουάριο ανακήρυξε την ανεξαρτησία του και οι ισορροπίες είναι ακόμη εύθραυστες.